الماتى قالاسى, Coffee Book كوفەحاناسىندا «مازمۇنداما» باسپاسىنىڭ باستاماسىمەن ۇلاربەك دالەي ۇلىنىڭ «جوشى حان كىم؟», ساۋلە دوسجاننىڭ «جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ كىم؟» جانە اسىلان تىلەگەننىڭ «مانشۇك مامەتوۆا كىم؟» كىتاپتارىنىڭ تانىستىرىلىمى بولىپ ءوتتى.
ءىس-شارانى يگى تىلەگىمەن باسپا ديرەكتورى شىڭعىس مۇقان ءوزى اشتى. ادەبي تانىمدىق كەشكە «داستۇرگە جول» قوعامدىق ۇيىمىنىڭ اق اجەلەرى باستاعان, جاستار مەن بالالار قوستاعان قالىڭ وقىرمان قاتىستى.
كەزدەسۋ كەشىندە جينالعان وقىرمان كىتاپ اۆتورلارىمەن تىلدەسىپ, ءوز قولىنان قولتاڭبا الۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. ۇلاربەك دالەي ۇلىنىڭ «جوشى حان كىم؟» كىتابىندا شىڭعىس قاعاننىڭ تۇڭعىش ۇلى جوشى حاننىڭ باتىرلىققا تولى ءومىر جولى سۋرەتتەلگەن. جيىرما بەس جاسىندا توعايلى جۇرتىن باعىندىرىپ, كوزگە تۇسكەن جوشى بالا كۇنىنەن-اق شەشىمتال زەرەكتىگىمەن كوزگە تۇسەدى. كوپ وتپەي-اق شىڭعىس قاعاننىڭ بۇيرىعىمەن دەشتى-قىپشاق ۇلىسىن باسقارىپ, ورداسىن ۇلىتاۋدا تىگەدى. كىتاپتا جوشى حان بيلەگەن زامانداعى تاريحي وقيعالار, قازىرگى قازاق ەلىنىڭ العاشقى قالىپتاسۋ كەزەڭى سۋرەتتەلەدى. جوشى حان ۇلتىمىز ءۇشىن قاستەرلى ءھام ماڭىزدى تۇلعا ەكەنى جيناق ارقىلى قالىڭ وقىرماننىڭ جۇرەگىنە جەتەدى. بابا مۇراتىن ارقالاعان بۇگىنگى جاس وسكىن تاريحىن تەرەڭ بىلسە عانا امانات جۇگىن تەرەڭىرەك سەزىنەرى اقيقات.
ساۋلە دوسجاننىڭ «جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ كىم؟» كىتابىندا ۇلتتىق نامىستىڭ ۇلگىسىنە اينالعان قازاق بالۋانى جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆتىڭ ءومىر جولى, قىزمەتى, ءومىرىنىڭ شەشۋشى ساتتەرى كورىنىس تاپقان. قازاقستاندا كۇرەس سپورتىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسقان اتاقتى سپورتشىنىڭ جارقىن وقيعالارعا تولى ءومىر جولى جاستارعا ۇلگى ەكەنى داۋسىز. سپورتشى تەك بوزكىلەمدە عانا ەمەس, ومىردە دە ءوز ۇستانىمدارىنان تايماي, ادامشىلىقتىڭ اق تۋىن كوتەرىپ, ەلىنە ەرەن ەڭبەك ءسىڭىردى. جيناقتا جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ ءومىرىنىڭ شەشۋشى كەزەڭدەرى باياندالىپ, وقىرماننىڭ جەڭىسكە ۇمتىلۋىنا شابىت سىيلايدى.
اسىلان تىلەگەننىڭ «مانشۇك مامەتوۆا كىم؟» كىتابىندا قازاقتىڭ باتىر قىزى مانشۇك مامەتوۆانىڭ بالالىق شاعىنا شولۋ جاسالىپ, جاس كۇنىندەگى وجەت بولمىسى مەن قان-قاساپ مايدان دالاسىنداعى ەرلىكتەرى بايان ەتىلەدى. كىتاپتىڭ ماڭىزى سول, جيناق ءار قازاق بالاسىنىڭ بويداعى جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋ, وتاندى ءسۇيۋ سىندى ابزال قاسيەتتەرىن وياتىپ, ىزگىلىكسۇيگىشتىككە, ەرجۇرەكتىلىككە باۋليدى. كىتاپتاعى كەستەلى ورىلگەن وقيعالار مانشۇك مامەتوۆانىڭ زامانداستارى, كوزكورگەندەرى, اعايىن-تۋىستارىنىڭ ەستەلىگى بويىنشا شىندىققا نەگىزدەلىپ جازىلعان.
«مازمۇنداما» باسپاسىنىڭ «تۇلعاتانۋ» سەرياسىمەن وسى ۋاقىتقا دەيىن ادامزات اقىل-ويىنا قىزمەت ەتكەن بەلگىلى تۇلعالار مەن وتانىمىزدىڭ سۇبەلى قايراتكەرلەرى تۋرالى كوپتەگەن كىتاپ جارىققا شىققان بولاتىن. اتاپ ايتار بولساق, «احمەت بايتۇرسىن ۇلى كىم؟», «نيكولا تەسلا كىم؟», «دينا نۇرپەيىسوۆا كىم؟», «دىنمۇحامەد قوناەۆ كىم؟» «سانجار اسفەندياروۆ كىم؟» سىندى جيناقتار وقىرمان ىقىلاسىنا بولەنىپ ۇلگەردى. بۇل كىتاپتاردىڭ باستى ەرەكشەلىگى – ەلىمىزگە بەلگىلى تۇلعالاردىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن مەكتەپ مۇعالىمدەرى مەن وقۋشىلاردىڭ تىلىنە لايىقتاپ, جەڭىل دە بەينەلى تىلمەن اسەرلى جەتكىزۋى. ەلەۋلى باستاما الدا جۇيەلى جالعاسىن تاۋىپ, وقىرمانعا وزگە دە تابىستى دۇنيەلەر سىيلايتىنىنا سەنىمىمىز مول.
