اۋىل بالاسىنىڭ اتى وزدى

ءباسپاسوز جيىنىندا ءسوز العان جوعارى جانە جو­عا­رى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى گۇلزات كوبەنوۆا بيىل تەست تاپسىرۋشىلاردىڭ سا­نى ارت­قانىن, مۇنىڭ سەبەبى دەمو­گرا­فيالىق جاعدايدىڭ جاقسار­عانىنا جانە جوعارى بىلىمگە سۇرا­نىستىڭ ارتۋىنا بايلانىس­تى ەكەنىن ايتتى.

«12 شىلدەدە نەگىزگى ۇلتتىق بىرىڭ­عاي تەستىلەۋ اياقتالادى. ۇبت ەلەكتروندى فورماتتا 43 تەستىلەۋ ورتالىعىن­دا ءوتتى. سۋ اپاتىنان زارداپ شەككەن ­6 وڭىردە – اقمولا, اقتوبە, اتىراۋ, باتىس قازاقستان, قوستاناي, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا ۇبت 12 شىلدە­گە دەيىن ۇزارتىلعان ەدى. وسىعان دەيىن ايتقانىمىزداي, ۇبت-نى تاپسىرۋعا ەكى مۇمكىندىك بەرىلىپ, تەستىلەنۋشى ەڭ جاقسى ناتيجەنى گرانت يەلەنۋ ءۇشىن كونكۋرسقا جولداي الادى. بيىلعى مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ سانى ارتىپ, 181 مىڭ­نان اسا تالاپكەر ۇبت-نى ەكى مۇمكىندىك­تى قوسا ەسەپتەگەندە 326 مىڭ رەت تاپسىردى. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 20 مىڭعا ارتىق بالا تەست تاپسىردى. بۇل ەلىمىزدەگى دەموگرافيالىق جاعدايدىڭ جاقسارعانىن جانە جوعارى بىلىمگە سۇرانىستىڭ ارتۋىن كورسەتىپ وتىر. الدىن-الا اقپارات بويىنشا 139 مىڭعا جۋىق تالاپكەر شەكتى بالل جينادى, ياعني وسىنشاما ۇمىتكەر گرانت كونكۋرسىنا قاتىسا الادى. 2023 جىلى 162 مىڭ بالا 291 مىڭ رەت تاپسىرعان ەدى. سوڭعى ءۇش جىلدىڭ ىشىندە العاش رەت 140 بالل جيناعان تالاپكەر شىقتى. بۇل الماتى وبلىسى تالعار اۋدانىنىڭ قارابۇلاق اۋىلىنداعى №22 ورتا مەك­تەپتىڭ تۇلەگى – جاننۇر ەڭسەبەك. ­139 بال­­دى 2 تەستىلەنۋشى: شىعىس قازاقستان وب­لى­سىنىڭ تۇلەگى اياۋجان مۇراتوۆا مەن قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تۇلەگى نۇربولات جۇباتقان جينادى. اتاپ وتسەك, اتالعان ءۇش تالاپكەر دە اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ بىتىرۋشىلەرى», دەدى گ.كوبەنوۆا.

سپيكەردىڭ ايتۋىنشا, گرانت كونكۋرسىنا قاتىسۋ ءۇشىن وتىنىشتەر قابىلداۋ 13-24 شىلدە ارالىعىندا وتكىزىلەدى. الىس ايماقتاردا تۇراتىن تالاپكەرلەر ەGov ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالى ارقىلى ونلاين ءوتىنىش بەرە الادى. سونىمەن قاتار قۇجاتتارىن ءداستۇرلى فورماتتا – وفلاين تاپسىرعىسى كەلەتىندەر ءۇشىن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قابىلداۋ كوميسسيالارى جۇمىس ىستەيدى. ەسكەرەتىن جايت, قۇجاتتاردى كەز كەلگەن جوعارى وقۋ ورنى ارقىلى تاپسىرۋعا بولادى. مىسالى, الماتىعا وقۋعا ءتۇسۋدى جوسپارلاپ وتىرعان اقتاۋلىق تۇلەك گرانتقا ءوتىنىش بەرۋ ءۇشىن الماتىعا بارماي-اق, قۇجاتتارىن ەGov ارقىلى ونلاين نەمەسە جەرگىلىكتى ۋنيۆەرسيتەت ارقىلى وفلاين تاپسىرا الادى.

«ەندى گرانتتارعا كەلسەك. بيىل باكا­لاۆرياتقا ءتۇسۋ ءۇشىن 79 مىڭعا جۋىق گرانت ءبولىنىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا تەحنيكالىق با­عىت­تارعا باسىمدىق بەرىلدى. وسىلاي­شا, بارلىق گرانتتىڭ 60% تەحنيكالىق ماماندىقتارعا ءبولىندى. اتاپ ايتقاندا, گرانتتاردىڭ باسىم بولىگى (19 344 گرانت) «ينجەنەرلىك, وڭدەۋ, قۇرىلىس سالالا­رى» ءبىلىم بەرۋ باعدارلاما توپتارىنا بەرىل­دى. ال «پەداگوگيكالىق عىلىمدارعا» – 13 735 گرانت, «اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار» سالاسىنا – 10 903 گرانت, «جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى, ماتە­ما­تيكا جانە ستاتيستيكا» باعىتىنا – 8 288 گرانت تيەسىلى. بيىل العاش رەت ءىشىنارا وقۋ اقىسى بار سارالانعان گرانتتار ەنگى­زىل­دى. «پەداگوگيكالىق عىلىمدار» جانە «الەۋمەتتىك عىلىمدار, جۋرناليستي­كا جانە اقپارات» باعىتتارى بويىنشا ­150 سارالانعان گرانت بولىنگەن. وسىعان ­قوسا «سەرپىن» باعدارلاماسى ارقىلى دا ­تەگىن وقۋعا مۇمكىندىك بار, بۇل باعدارلاما­مەن تۇسۋشىلەرگە 3 903 گرانت, ونىڭ ىشىن­دە 2024 جىلى العاش رەت كوللەدج تۇلەك­تەرى ءۇشىن 400 اسا گرانت قاراستىرىلىپ ­وتىر. «سەرپىن» جوباسى ارقىلى 4 دايار­لاۋ باعىتى بويىنشا ءبىلىم الۋعا بو­لا­­دى. اتاپ ايتساق, پەداگوگيكالىق عىلىم­دار, ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق, اقپارات­تىق تەحنولوگيالار, اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندىقتارى بويىنشا وقۋعا تۇسە الادى. باعدارلاماعا وڭتۇستىك وڭىر­دەگى اۋىل جاستارى قاتىسادى. ايتا كەتسەك, وقۋ بىتىرگەن سوڭ, گرانت وتەۋ مەرزىمى 3 جىلدان 2 جىلعا قىسقارتىلىپ, وتەۋ ورنى 11 ايماققا ۇلعايتىلدى», دەدى كوميتەت توراعاسى گ.كوبەنوۆا.

ءباسپاسوز جيىنىندا باياندالعان­داي, گرانتتار تىزىمىندە 5000 حالىق تى­عىز قونىستانعان جانە باتىس وڭىرلەر­دىڭ ­جاستارىن جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقىتۋ ءۇشىن ماقساتتى ءبىلىم بەرۋ گرانتى بار, ونىڭ ىشىندە گرانتتار اتىراۋ جانە ماڭعىستاۋ وبلىسى تۇلەكتەرىنە ارنالعان. بۇل جەردە اتاپ وتەتىن جايت, بالالار وسى ارنايى گرانتقا دا, جال­پى كونكۋرسقا دا قاتى­سا الادى. سونداي-اق پەداگوگيكالىق, اۋىل شارۋاشىلىق جانە ينجەنەرلىك ما­ماندىقتار بويىنشا ماقساتتى گرانتتار وڭىرلىك جوعارى وقۋ ورىندارىنا ورنالاستىرىلدى. جىل سايىن جالپى گرانت سانىنان ارنايى كۆوتا بولىنەدى. بيىل دا الەۋمەتتىك وسال توپتارعا كۆوتا ساقتالادى. 2022 جىلدان باستاپ اۋىل كۆوتاسى 35% بولىپ بەكىتىلگەن. ال سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن وڭىرلەردىڭ (اقمولا, اقتوبە, اتىراۋ, باتىس قازاقستان, قوستاناي, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارى) تالاپكەرلەرى نەگىزگى ۇبت-دان تومەن بالل جيناسا, قاڭ­تار نەمەسە ناۋرىز ايلارىنداعى ۇبت-نىڭ جوعارى ناتيجەلەرىمەن گرانت كونكۋرسىنا قاتىسا الادى. 2024 جىلى جالپى گرانت سانىنىڭ 20%-ى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن وڭىرلەردىڭ تالاپكەرلەرىنە بولىنەدى.

«2022 جىلدان باستاپ بەدەلدى حالىق­ارالىق پاندىك وليمپيادا, جارىس, كونكۋرس جۇلدەگەرلەرى مەملەكەتتىك گرانتقا ۇبت-سىز يە بولا الادى. مەم­لەكەتتىك گرانت كونكۋرسىندا بال­دار­دىڭ تەڭدىگى جاعدايىندا با­سىم­دىلىق «التىن بەل­گى» يەگەرىنە بەرىلەدى. بيىل 7 مىڭ­نان ­اسا تۇلەك «التىن بەلگى» يەلەندى. ­اسكە­ري بورىشىن وتەگەندەرگە قاتىستى دا توق­تالساق. وتكەن جىلدان باستاپ ولار ۇبت-سىز اڭگىمەلەسۋ ارقىلى تەك اقىلى نەگىزدە وقۋعا تۇسە الادى نەمەسە جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ىشكى گرانتتارىنا ۇمىتكەر بولادى. جىلداعىداي, ءبىلىم بەرۋ گرانتى يەگەرلەرىنىڭ ءتىزىمى 10 تامىزعا دە­يىن جاريالانادى. ۋنيۆەرسيتەتكە قۇجات قابىلداۋ 25 تامىزعا دەيىن جۇرگىزىلەدى. قۇرمەتتى اتا-انالار جانە تالاپكەرلەر! گرانت كونكۋرسىنا قاتىسۋ ءۇشىن قۇجاتتاردى قابىلداۋ 13 شىلدەدەن باستالدى. قۇجاتتاردى 12 كۇن بويى قابىل­دايدى, سوندىقتان بۇل ءسىزدىڭ ومىرىڭىزدەگى ماڭىزدى تاڭداۋ بولعان سوڭ, اسىقپاي, جان-جاقتى زەرتتەپ, ءتيىستى شەشىم قابىلداپ قۇجاتتارىڭىزدى وتكىزە الاسىز. تاعى سۇراق تۋىنداسا, 69-50-89 ءنومىرى بويىنشا كولل-ورتالىعىنا, سونىمەن قاتار ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ ­69-52-80, 69-50-96, 69-52-87 نومىرلەرى بويىنشا حابارلاسۋعا بولادى», دەدى گ.كوبەنوۆا.

قوسا كەتسەك, 2024 جىلعى ۇبت اياق­تالعاننان كەيىن دە, انىعىن ايتقاندا, وسى جىلدىڭ 31 قازا­نىنا دەيىن تەستىلەۋ­دىڭ بەينەجازبالارىنا تالداۋ جۇرگىزىلەدى. تىيىم سالىنعان زاتتاردى پايدالانۋ نەمەسە ەرەجەلەردى بۇزۋ فاكتىلەرى انىقتالعان جاعدايدا ءتۇسۋشىنىڭ ۇبت ناتيجەلەرى جويىلادى. قايبىر جىلدارى ءتىپتى جوعارى بالل جيناپ, تەگىن وقۋعا تۇسكەن تۇلەكتەردىڭ دە تەستى­لەۋ بەينەجازبالارىنا تالداۋ جۇر­گىزۋدەن كەيىن گرانتىنان ايىرىلىپ قالعانى بار. سول سەبەپتى وسى تالاپتى تۇلەكتەردىڭ ەسىنە سالا كەتكىمىز كەلەدى.