سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
باس-اياعى بار ينۆەستيتسيالىق تسيكل
اۋەلى «بىرىڭعاي شوعىرلاندىرۋ ورتالىعى» جشس-عا ات باسىن تىرەگەن ۆەدومستۆو باسشىلارى زاۋىتتى تولىق ارالاپ كوردى. «ۋنيۆەرسال» جشس كومپانيالار توبىنا كىرەتىن اتالعان سەرىكتەستىك نەگىزىنەن پوليپروپيلەن قاپتارىن شىعارادى. سونىمەن قاتار رەزەڭكە جانە پلاستماسسا بۇيىمدارىن وندىرەدى. كاسىپورىن جىل سايىن 72 ملن باقىلاۋ-ينديكاتور پلومبالارى مەن وزدىگىنەن جابىساتىن لەيبلدەر جانە مال شارۋاشىلىعىندا قولدانىلاتىن 24 ملن دانا سىرعا شىعارادى. وزگە دە وڭىرلەردە كراحمال جانە كراحمالدىڭ قانتقا اينالىپ ۇلگەرمەگەن ءتۇرىن وندىرەتىن ءىرى ءوندىرىس ورنىن باسقارادى. قازىرگى ۋاقىتتا تۇركىستان وبلىسىنىڭ شاردارا قالاسىندا جۇگەرى ءدانىن تەرەڭ وڭدەۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. زاۋىتتىڭ قۋاتى جىلىنا 150 مىڭ توننا ءونىمدى قۇرايدى.

«پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا وراي جاڭا ينۆەستيتسيالىق تسيكلدى باستادىق. بۇل بويىنشا 2029 جىلعا دەيىن 150 ملرد دوللار ينۆەستيتسيا تارتۋىمىز كەرەك. ونى جىلدارعا شاقساق 25-27 ملن دوللاردان كەلەدى. جاڭا تسيكلدى ساپالى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن الەمدەگى دامىعان ەلدەردىڭ تاجىريبەسىن زەرتتەپ, سونىڭ نەگىزىندە ناقتى پاكەتتىك ۇسىنىم جاسادىق. وسىعان سۇيەنگەن 68 ەلشىلىك الەمدەگى وزىق ەلدەردەگى تەحنولوگياسى وتە دامىعان كومپانيالاردان ينۆەستيتسيا تارتۋمەن شۇعىلدانىپ جاتىر», دەدى ع.وسپانقۇلوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەلشىلىكتەرگە ەلدەگى قايسى وڭىرگە نە قاجەت ەكەنى تۋرالىق انىق اقپارات قاجەت. سوندىقتان 20 ءوڭىردىڭ بارىندە جەرگىلىكتى قاجەتتىلىككە ارناپ باعدارلاما جاسالعان. ينۆەستيتسيالىق شتابتىڭ تاپسىرماسىنا وراي استانا قاناتقاقتى قالا بولىپ بەلگىلەنگەن.

«بۇگىن ەلوردادا وسى ينۆەستيتسيالىق باعدارلاما قالاي جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن كورىپ وتىرمىز. مۇنداعى نەگىزگى ماقسات – قالانىڭ قانداي ۇتىمدى تۇستارى بار ەكەنىن, الداعى 5 جىلدا ەكونوميكا قاي باعىتتا داميتىنىن بارلاۋ. وعان قاجەتتى ينۆەستوردى تابۋعا ناقتى ادرەستىك تۇرعىدا ەلشىلىككە تاپسىرىس بەرىلەدى. ەلشىلىكتەر الەمدەگى ەڭ وزىق تەحنولوگياسى بار كومپانيالاردى تاۋىپ, وسى استاناداعى ناقتى ادرەسكە الىپ كەلەدى», دەدى كوميتەت توراعاسى.
ايتىلعان جاڭا تسيكل سوندا عانا تولىق ورىندالىپ, اياقتالعان بولىپ سانالادى. بولاشاقتا وسى تسيكلمەن ءىرى ينۆەستورلار ەلورداعا كەلىپ, جاڭا تيپتەگى كاسىپورىندار اشۋ ارقىلى ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋعا, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا قىزمەت ەتپەك.
«استانادا ماشينا جاساۋ مەن حيميا ءوندىرىسى جانە اگروونەركاسىپ سالاسى وزگە سالالاردان ىلگەرى تۇر. قالانىڭ دامۋ قارقىنى كوڭىل قۋانتادى. حالقىنىڭ دا سانى 1,4 ملن ادامعا جەتتى. ەلدەگى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى نەگىزىنەن استانادا ىسكە اسىرىلادى», دەدى كوميتەت باسشىسى.
تاۋارى ساپالى ءارى تارتىمدى زاۋىت
«بىرىڭعاي شوعىرلاندىرۋ ورتالىعى» كومپانياسىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ءزاميرا كۋزيەۆانىڭ ايتۋىنشا, ءتۇپ تامىرىن 1996 جىلداردان الاتىن كاسىپورىن پوليپروپيلەن قاپتارىن شىعارۋمەن سول كەزدەن باستاپ, ياعني 30 جىلعا جۋىق ۋاقىتتان بەرى اينالىسادى. ء«بىز قاپ تۋرالى ءبارىن بىلەمىز. ساپاسىن جاقسارتۋدى جاقسى مەڭگەرگەنبىز. قازىر قاپتىڭ 70-تەن استام ءتۇرىن شىعارىپ جاتىرمىز», دەدى ول.
دەگەنمەن وندىرىلگەن ءونىمدى ساتۋدا بىرقاتار قيىندىققا ۇرىنعان كورىنەدى.

«تاۋاردى قايدا, قالاي ساتامىز دەگەن ۇلكەن سۇراق تۇردى. تاۋاردى ساپالى ءارى تارتىمدى ەتىپ جاساۋ وڭاي جۇمىس ەمەس. قاپتىڭ ساپاسى جوعارى ەكەنىن تۇتىنۋشىعا دالەلدەۋگە تۇتاس 8 اي ۋاقىت كەتتى. اسىرەسە وتاندىق تسەمەنت زاۋىتتارىن يلاندىرۋ تىم قيىن بولدى. شۇكىر, ىسكە قوسىلعالى ءبىر جارىم جىلداي ۋاقىت ءوتتى. قازىر قاپتاردى توقتاۋسىز شىعارىپ جاتىرمىز. ويتكەنى جاقسى ساپاعا قولجەتكىزدىك. ناتيجەسىندە, وسى قاپتاردى رەسەي مەن ۋكراينا تولاسسىز ساتىپ الىپ جاتىر. بىرنەشە ۇلگىسىن گەرمانياعا جىبەردىك. سەبەبى ءبىز گەرمانياعا پلومبا ەكسپورتتايمىز. شيكىزاتتى اتىراۋ وبلىسىنان الامىز», دەپ ءسوزىن جالعادى اتقارۋشى ديرەكتور.
زاۋىتتا مال قۇلاعىنا تاعاتىن سىرعانىڭ ەكى ءتۇرى شىعادى ەكەن. ءبىرى – قۇلاققا تاعىلاتىنى, ەكىنشىسى – ەلەكتروندىق ۇلگىسى. اۋەلگىسىنىڭ ءنومىرى, شتريحكودى, QR-كودى بار. وعان جانۋار تۋرالى اقپاراتتار سالىنعان. ال ەلەكتروندى سىرعانىڭ ءچيپى جانە بەلگىسى بار. بەلگى مالدان 2 مەتر ارىدە تۇرىپ, ءچيپتى وقۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. چيپتە جانۋار تۋرالى تۋعاننان باستاپ بۇگىنگى كۇنگە دەيىنگى مالىمەتتەر تۇگەل جيناقتالعان. سىرعا مالدىڭ دەنساۋلىعىنا ەشقانداي زيان كەلتىرمەيدى, قولايسىزدىق تا تۋدىرمايدى. ويتكەنى ول وتە كۇردەلى جانە ساپالى ءارى ارنايى سەرتيفيكاتى بار ماتەريالدان جاسالادى ەكەن.
ء«بىر جىلدا 30-40 ملن دانا قاپ شىعارامىز. بيىل زاۋىتتىڭ جاڭا جەلىسىن ىسكە قوسامىز. وندا جىلىنا 50-60 ملن دانا قاپ جاساۋعا مۇمكىندىك تۋىندايدى. ال مال قۇلاعىنا تاعاتىن سىرعالاردى اي سايىن 300-400, پلومبا قۇرىلعىسىن 200-300 مىڭ دانادان شىعارامىز. زاۋىتتا 150 ادام جۇمىس ىستەيدى. نەگىزگى ماماندار مەن جۇمىسشىلاردى ءوزىمىز وقىتىپ, ۇيرەتەمىز. اۋلادا جاتاقحانا بار. سوندىقتان جۇمىسشىلاردى ەلدىڭ بارلىق وڭىرىنەن شاقىرامىز. جاتاقحانادا جۇمىسشىلاردىڭ جاقسى دەمالۋى ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعان», دەيدى كاسىپورىن باسشىسى.
ەلوردالىق تاۋارلار 80-نەن استام ەلگە تارايدى
ەلدەگى وندىرىلگەن تاۋارلاردى ەكسپورتقا شىعارۋ باعدارلاماسى جاقسى جۇمىس ىستەپ تۇر. بۇل تۋرالى ح.اكىمجانوۆ اڭگىمەلەپ بەردى.
«استانادا ءوندىرىلىپ, وڭدەلگەن ونىمدەر 80-نەن استام ەلگە تارالادى. ولاردىڭ باسىندا قىتاي, رەسەي, وزبەكستان, ازەربايجان, سونداي-اق ەۋروپا ەلدەرى مەن اقش تۇر. ەلوردادا نەگىزىنەن ازىق-تۇلىك ونىمدەرى شىعارىلادى. ءبارىنىڭ ساپاسى وتە جوعارى. باعاسى باسەكەگە ءتيىمدى. سوندىقتان ەۋروپانىڭ كوپتەگەن ەلى ءبىزدىڭ تاۋاردى الادى», دەدى باسقارما باسشىسى.

ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, قازىر قالادا قويما جەتىسپەيدى. ولاردى ورتاشا 95 پايىزدان ەسەپتەگەنمەن, تولۋى ودان الدەقايدا كوپ كورىنەدى. لوگيستيكالىق قويما تاپشىلىعىن جويۋ ءۇشىن 20-دان استام جوبا قولعا الىنعان.
№2 يندۋستريالىق پارك قۇرىلادى
قازىر ەلوردادا ەكىنشى يندۋستريالىق پاركتىڭ جوباسى جاسالىپ, قۇجاتتارى ازىرلەنىپ جاتىر ەكەن. ول تۋرالى كوميتەت توراعاسى ع.وسپانقۇلوۆ ايتتى.
«№1 يندۋستريالىق پاركتىڭ اۋماعى 100 پايىز كاسىپورىنعا تولدى. ەندى استانا قالاسىنىڭ باس جوسپارى بويىنشا №2 يندۋستريالىق پارك اشىلادى. ونىڭ تەرريتورياسى وسى پارككە جالعاسىپ, ينفراقۇرىلىمى مەيلىنشە جەتىلدىرىلەدى. ارنايى ەكونوميكالىق ايماق بولعاندىقتان ينۆەستورلارعا بارلىق ارتىقشىلىق بەرىلەدى. قازىر ەكىنشى پاركتىڭ جوبالىق سمەتاسى جاسالدى. ەندى ول ءتيىستى مەكەمەلەردەگى تەكسەرۋدەن ءوتىپ, الداعى جىلدارى قۇرىلىسى باستالادى», دەدى كوميتەت توراعاسى.