بىلتىر وڭىردە بوكەي ورداسى اۋدانىنىڭ بيسەن اۋىلىندا جانە تاسقالا اۋدانىنىڭ مەرەي اۋىلىندا سۋ جاڭا مادەنيەت ءۇيى سالىنىپ, حالىققا قىزمەت ەتە باستاعان بولاتىن. بۇعان قوسا ءوڭىردىڭ ماقتانىشى – حان ورداسىنداعى جاڭگىر حان ستاۆكاسىندا ۆيزيت ورتالىق پەن اكىمشىلىك عيمارات سالىندى. حان ورداسى اۋىلىنداعى مادەنيەت ءۇيى دە كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتىپ, جارقىراپ تۇر. بيىل تاريحي مەكەنگە دەيىنگى جول قۇرىلىسى اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرىلسە, تۋريستەر تاسقىنى مولايادى دەگەن ءۇمىت بار.
«سونىمەن قاتار بيىل حان ورداسى مۋزەي-قورىعى قۇرامىنداعى حان سارايى مەن قازىناشىلىق عيماراتىنا رەستاۆراتسيا جاسالادى», دەيدى باقىتجان حابەر ۇلى.
بىلتىر كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتىپ, جاڭارىپ قالعان مادەنيەت نىساندارىنىڭ قاتارىندا سىرىم اۋدانىنىڭ العاباس اۋىلدىق مادەنيەت ءۇيى جانە اقجايىق اۋدانىنا قاراستى مەرگەن اۋىلىنىڭ مادەنيەت ءۇيى دە بار.
مۇنىڭ ءبارى وتكەن جىلدىڭ جەمىسى بولسا, بيىل ءوڭىردىڭ مادەنيەت سالاسىنداعى وڭ وزگەرىس ودان دا كوبەيە تۇسكەن.
قازىردىڭ وزىندە اۋىلداردا سۋ جاڭا 4 مادەنيەت ءۇيى بوي كوتەرىپ جاتىر. ولار – جاڭاقالانىڭ قىرقوپا, سىرىمنىڭ توعاناس, بايتەرەكتىڭ ششاپوۆ جانە قازتالوۆتىڭ قايىڭدى اۋىلدارىنداعى مادەنيەت وشاقتارى.
كەيىنگى جىلدارى كۇردەلى جوندەۋگە جابىلعان حاديشا بوكەەۆا اتىنداعى قازاق دراما تەاترىنىڭ عيماراتىندا قۇرىلىس جۇمىسى توقىراپ, تەاتر ۇجىمى كوشپەلى عۇمىر كەشىپ كەتكەن بولاتىن. 30 جىلدىق مەرەيتويىن ءوز دارەجەسىندە اتاپ وتە الماعان تەاتر قىزمەتكەرلەرىنىڭ نارازىلىعى ورىندى دا ەدى. باقىتجان نارىمبەتوۆ تەاتردىڭ جوندەۋ جوباسىنا وزگەرىس ەنگىزىلگەن سوڭ جۇمىس قايتا جالعاساتىنىن ايتتى. سونداي-اق وستروۆسكي اتىنداعى دراما تەاتر عيماراتىن دا كۇردەلى جوندەۋ جوباسى جاساقتالىپ, قاراجات ءبولىنىپتى. بۇعان قوسا بيىل 80 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ وتكەلى وتىرعان وبلىستىق حالىق شىعارماشىلىق ورتالىعىنىڭ عيماراتى دا جوندەلەدى.
اۋىلدىق مادەنيەت ۇيلەرىن جاڭعىرتۋ بويىنشا ءبورلى اۋدانىندا جاقسى جاڭالىق كوپ. مۇنداعى جارسۋات, كەڭتۇبەك جانە بۋماكول اۋىلدارىندا مادەنيەت ۇيلەرى بيىل كۇردەلى جوندەۋدەن وتەدى ەكەن.
وسىنداي ەلەۋلى وقيعالار سىرىم اۋدانىندا دا بولىپ جاتىر. اۋداننىڭ تولايىم تاريحىن تۇگەندەگەن سىرىم داتوۆ اتىنداعى تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنە بىلتىر بولەك عيمارات بەرىلىپ, كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. جاڭارعان مۋزەيدە جاڭا ەكسپوزيتسيا جاساقتالىپ, جاقىندا عانا ەسىگىن ايقارا اشقانىنان ءبىزدىڭ گازەت وقىرماندارى حاباردار. باقىتجان حابەر ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, جىمپيتى سەلوسىندا ەندى كىتاپحانا عيماراتىنىڭ قۇرىلىسى باستالعالى جاتىر ەكەن. مەردىگەر انىقتالعان, جوبا بەكىتىلگەن.
«قازىرگى تاڭدا «قازاقستان حالقىنا» قورىمەن بىرلەسە ەلىمىزدە العاش رەت «اۋىل كىتاپحانالارىن مودەرنيزاتسيالاۋ» جوباسىن جۇزەگە اسىرعالى وتىرمىز. وسى جوبا اياسىندا 25 اۋىلدىق كىتاپحانانى قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىسىن جۇرگىزەمىز. بيىل اقجايىق جانە جاڭاقالا اۋداندىق كىتاپحانالارى قايتا جاڭعىرىپ, ءوز جۇمىسىن جاڭاشا باستايدى», دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى.
«مەملەكەت باسشىسى ءجيى ايتىپ جۇرگەن «كاسىپكەرلىكتىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى» باتىس قازاقستان وبلىسىندا دا جۇزەگە اسىپ جاتىر. «قاراشىعاناق پەترولەۋم وپەرەيتينگ» كومپانياسىنىڭ الەۋمەتتىك ينۆەستيتسياسى ەسەبىنەن ورال قالاسىنداعى جاستار مادەنيەت سارايى مەن دەركول كەنتىندەگى مادەنيەت ءۇيى كۇردەلى جوندەۋدەن وتپەك. «بۇل جۇمىستار وسى جاز ايلارىندا باستالىپ, كۇزدە اياقتالادى», دەيدى باقىتجان حابەر ۇلى. ونىڭ ايتۋىنشا, كرەاتيۆتى يندۋستريانى دامىتۋ جونىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا وراي جاڭعىرعان جاستار مادەنيەت ۇيىندە «سامۇرىق قازىنا تراست» قورىمەن بىرلەسىپ كرەاتيۆ حاب الاڭىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر ەكەن.
«25 اۋىل كىتاپحاناسىنىڭ جاڭعىرۋى جانە ورال قالاسىندا اشىلاتىن كرەاتيۆ حاب ءوڭىر جاستارىنىڭ ۋاقىتىن ساپالى, ءتيىمدى, زاماناۋي فورماتتا وتكىزۋگە ارنالعان ناتيجەلى جوبا بولاتىنىنا سەنەمىز» دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى.
ايتا كەتەيىك, بۇگىندە باتىس قازاقستان وبلىسىندا 681 مادەنيەت وشاعى, 24 مۋزەي جۇمىس ىستەپ تۇر.
باتىس قازاقستان وبلىسى