فوتو: gov.kz
جۇرتشىلىقتى جارىلقاعان باستاماعا كاسىبي زاڭگەرلەر, سونىڭ ىشىندە تاجىريبەلى, بەدەلدى نوتاريۋستار, پروكۋرورلار قاتىسادى. سونداي-اق تەرگەۋشىلەر, سوت ورىنداۋشىلارى, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى, كامەلەتكە تولماعاندارمەن جۇمىس ىستەيتىن قىزمەتكەرلەر, ادىلەت ورگاندارى, كوشى-قون پوليتسياسى, بانك ومبۋدسمەنى دە جۇمىلدىرىلادى. اكتسيا ەلىمىزدىڭ بارلىق قالالارى مەن ەلدى مەكەندەرىندە جىل سايىن وتەدى.
– بيىل دا ناۋقان تۋرالى الەۋمەتتىك جەلىدەگى جارنامالاردان كوردىم. جىل سايىن قاتىسامىن. بىلتىر اكتسيا اياسىندا م ۇلىكتى بولۋگە قاتىستى زاڭگەرلىك كەڭەس الدىم. بارلىعىن ساۋاتتى تۇردە ءتۇسىندىردى. ادەتتە جاقسى زاڭگەرلەرمەن كەڭەسۋ كوپ اقشانى تالاپ ەتەدى, – دەدى تاراز قالاسىنىڭ تۇرعىنى ايگۇل امانتاەۆا.
بىلتىر ساراپشىلار نەكە, وتباسى, مۇراگەرلىك, تۇرعىن ءۇي, قىلمىستىق, ەڭبەك, ازاماتتىق قۇقىق, سوت شەشىمدەرىن ورىنداۋ, دەنساۋلىققا كەلتىرىلگەن زياندى وتەۋ, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق جانە تاعى باسقا سالالارعا قاتىستى كوپتەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرگەن.
ءبىر قۋانتاتىنى, اكتسيا ازاماتتاردى قابىلداۋ مەرزىمىن شەكتەمەيدى. ەڭ سوڭعى كەلۋشىگە دەيىن جالعاسا بەرەدى. قابىلداۋدى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى جۇرگىزەدى. تولىمدى ءارى ناقتى ۇسىنىستاردى الۋ ءۇشىن وزىڭىزبەن بىرگە ىسكە قاتىستى قۇجاتتاردى الىپ كەلۋىڭىز قاجەت.
جالپى, بۇگىندە حالىقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتىن جەتىلدىرۋگە ارنالعان ءىس-شارالار لەگى جەتەرلىك. ونىڭ تاعى ءبىرى – «قارىزسىز قوعام» جوباسى. «Amanat» پارتياسى ىسكە قوسقان باستامانىڭ يگىلىگىن 65 مىڭ ادام, بيىل 49 مىڭ ادام كورگەن. قاتىسۋشىلاردىڭ جارتىسىنا جۋىعى بىلىكتى قارجى جانە زاڭ ماماندارىنىڭ كومەگىن العان. اراسىندا شوتتىڭ بۇعاتتالۋىنان باستاپ قارىزدى قايتا قۇرىلىمداۋ, سوتتان تىس بانكروتتىق راسىمدەۋ, كوللەكتورلارمەن جۇمىس سەكىلدى 20 باعىتتا كومەك جۇرگىزىلگەن. سونداي-اق قارجى ساراپشىلارى بيزنەس-جوسپار جازۋ, وتباسىلىق بيۋدجەتتى قولعا الۋدى دا ۇيرەتكەن.
«قارىزسىز قوعام» جوباسىنىڭ جەتەكشىسى اقمارال بەكمۇرزاەۆانىڭ سوزىنشە, بۇل جوبانىڭ ماقساتى – ەلىمىزدەگى مەكتەپتەردە, كوللەدجدەردە جانە جوعارى وقۋ ورىندارىندا قارجىلىق ساۋات وقۋلىقتارىن ازىرلەۋ.
– ماسەلە تابىس كولەمىندە ەمەس, ويلاۋ جۇيەسىندە ەكەنىن ءتۇسىنىپ, قاتىسۋشىلاردى تۇتىنۋ پسيحولوگياسىنان ۇنەمدەۋ پسيحولوگياسىنا باعىتتاپ جاتىرمىز. ويتكەنى قاراجاتتى دۇرىس جوسپارلاۋ, دۇرىس باسقارۋ تاسىلدەرى بولماسا, ادام قانشا تابىس تاپسا دا, جەتكىزە المايدى. سوندىقتان وقۋلىقتاردى جازاردا 543 مىڭ ادامعا ساۋالناما جۇرگىزىلىپ, قازىرگى «قارجىلىق ساۋات» ءپانىنىڭ بارلىق كەمشىلىكتەرى انىقتالدى. مىسالى, كەي مەكتەپتەردە قارجى سالاسىنا قاتىسى جوق تاريح, قازاق ءتىلى, دەنە شىنىقتىرۋ مۇعالىمدەرى ساباق بەرەدى ەكەن. وقۋ ماتەريالدارى قىزىق ەمەس. مۇنى مەكتەپتە ءجۇرىپ-اق موبيلوگراف, كونتەنتمەيكەر, سمم بولىپ تابىس تاباتىن وقۋشىلار ايتادى. كريپتوۆاليۋتاعا, ينۆەستيتسيالىق قورلار مەن نارىقتارعا قىزىعاتىن ۇرپاق ءوسىپ كەلەدى. سوعان لايىقتى ۇستازدار مەن وقۋلىقتار ءالى جوق. ءبىز وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, وقۋلىق جازاتىن ادىسنامالىق توپ قۇردىق. بۇل توپ فينليانديا مەن ەستونيا تاجىريبەسىن الۋعا ارنايى بارىپ, ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى. PISA رەيتينگىندە فينليانديا مەن ەستونيا قارجىلىق ساۋات بويىنشا الەمدە جەتەكشى ورىن الادى. بۇل ەلدەردە بالا كەزىنەن اقشانى قالاي جۇمساۋ كەرەگى, قاۋىپسىزدىك قورى ۇيرەتىلەدى, – دەدى ول.