قۇقىق • 29 مامىر, 2024

تىعىرىقتان شىعاتىن جول بار

150 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

رەسپۋبليكا بويىنشا ءبىر ۋاقىتتا «حالىق زاڭگەرى» اكتسياسى وتەدى. ناۋقان 30 مامىردا ۇيىمداستىرىلادى. مۇنداعى ماقسات – حالىقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ جانە زاڭدىق كومەك كورسەتۋ. ەرەكشەلىگى سول, كەز كەلگەن ازامات قۇقىقتىڭ ءارتۇرلى سالاسىنىڭ ساراپشىلارىنان قاجەتتى كەڭەستى تەگىن الادى.

تىعىرىقتان شىعاتىن جول بار

فوتو: gov.kz

جۇرتشىلىقتى جارىلقاعان باس­­تا­ماعا كاسىبي زاڭگەرلەر, سو­نىڭ ىشىندە تاجىريبەلى, بە­دەل­دى نوتاريۋستار, پروكۋرورلار قاتى­سا­دى. سونداي-اق تەرگەۋشىلەر, سوت ورىنداۋ­شى­­لارى, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى, كامە­لەت­كە تولماعاندارمەن جۇمىس ىستەيتىن قىز­­­مەتكەرلەر, ادىلەت ورگاندارى, كوشى-قون پو­ليتسياسى, بانك ومبۋدسمەنى دە جۇ­مىل­­­دى­رى­لادى. اكتسيا ەلىمىزدىڭ بارلىق قا­لا­­لارى مەن ەلدى مەكەندەرىندە جىل سايىن وتەدى.

– بيىل دا ناۋقان تۋرالى الەۋمەتتىك جەلىدەگى جارنامالاردان كوردىم. جىل سايىن قاتىسامىن. بىلتىر اكتسيا اياسىندا م ۇلىكتى بولۋگە قاتىستى زاڭگەرلىك كەڭەس ­الدىم. بارلىعىن ساۋاتتى تۇردە ءتۇسىندىردى. ادەتتە جاقسى زاڭگەرلەرمەن كەڭەسۋ كوپ اقشانى تالاپ ەتەدى, – دەدى تاراز قالاسىنىڭ تۇرعىنى ايگۇل امانتاەۆا.

بىلتىر ساراپشىلار نەكە, وتباسى, مۇراگەرلىك, تۇرعىن ءۇي, قىلمىستىق, ەڭبەك, ازاماتتىق قۇقىق, سوت شەشىمدەرىن ورىنداۋ, دەنساۋلىققا كەلتىرىلگەن زياندى وتەۋ, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق جانە تاعى باسقا سالالارعا قاتىستى كوپتەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرگەن.

ءبىر قۋانتاتىنى, اكتسيا ازاماتتاردى قابىلداۋ مەرزىمىن شەكتەمەيدى. ەڭ سوڭعى كەلۋشىگە دەيىن جالعاسا بەرەدى. قابىلداۋدى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى جۇرگىزەدى. تولىمدى ءارى ناقتى ۇسىنىستاردى الۋ ءۇشىن وزىڭىزبەن بىرگە ىسكە قاتىستى قۇجاتتاردى الىپ كەلۋىڭىز قاجەت.

جالپى, بۇگىندە حالىقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتىن جەتىلدىرۋگە ارنالعان ءىس-شارالار لەگى جەتەرلىك. ونىڭ تاعى ءبىرى – «قارىزسىز قوعام» جوباسى. «Amanat» پارتياسى ىسكە قوسقان باستامانىڭ يگىلىگىن 65 مىڭ ادام, بيىل 49 مىڭ ادام كورگەن. قاتى­سۋ­شىلاردىڭ جارتىسىنا جۋىعى بىلىكتى قارجى جانە زاڭ ماماندارىنىڭ كومەگىن العان. اراسىندا شوتتىڭ بۇعاتتالۋىنان باستاپ قارىزدى قايتا قۇرىلىمداۋ, سوتتان تىس بانكروتتىق راسىمدەۋ, كوللەكتورلارمەن جۇمىس سەكىلدى 20 باعىتتا كومەك جۇرگىزىلگەن. سونداي-اق قارجى ساراپشىلارى بيزنەس-جوسپار جازۋ, وتباسىلىق بيۋدجەتتى قولعا الۋدى دا ۇيرەتكەن.

«قارىزسىز قوعام» جوباسىنىڭ جە­تەك­شىسى اقمارال بەكمۇرزاەۆانىڭ سوزىنشە, بۇل جوبانىڭ ماقساتى – ەلىمىزدەگى مەك­تەپ­تەردە, كوللەدجدەردە جانە جوعارى وقۋ ورىن­دارىندا قارجىلىق ساۋات وقۋ­لىق­تارىن ازىرلەۋ.

– ماسەلە تابىس كولەمىندە ەمەس, ويلاۋ جۇيەسىندە ەكەنىن ءتۇسىنىپ, قاتىسۋشىلاردى تۇتىنۋ پسيحولوگياسىنان ۇنەمدەۋ پسيحولوگياسىنا باعىتتاپ جاتىرمىز. ويتكەنى قاراجاتتى دۇرىس جوسپارلاۋ, دۇرىس باس­قارۋ تاسىلدەرى بولماسا, ادام قانشا تابىس تاپسا دا, جەتكىزە المايدى. سوندىقتان وقۋلىقتاردى جازاردا 543 مىڭ ادامعا ساۋالناما جۇرگىزىلىپ, قازىرگى «قارجىلىق ساۋات» ءپانىنىڭ بارلىق كەمشىلىكتەرى انىقتالدى. مىسالى, كەي مەكتەپتەردە قارجى سالاسىنا قاتىسى جوق تاريح, قازاق ءتىلى, دەنە شىنىقتىرۋ مۇعالىمدەرى ساباق بەرەدى ەكەن. وقۋ ماتەريالدارى قىزىق ەمەس. مۇنى مەكتەپتە ءجۇرىپ-اق موبيلوگراف, كونتەنتمەيكەر, سمم بولىپ تابىس تاباتىن وقۋشىلار ايتادى. كريپتوۆاليۋتاعا, ينۆەستيتسيالىق قورلار مەن نارىقتارعا قىزىعاتىن ۇرپاق ءوسىپ كەلەدى. سوعان لايىقتى ۇستازدار مەن وقۋلىقتار ءالى جوق. ءبىز وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, وقۋلىق جازاتىن ادىسنامالىق توپ قۇردىق. بۇل توپ فينليانديا مەن ەستونيا تاجىريبەسىن الۋعا ارنايى بارىپ, ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى. PISA رەيتينگىندە فينليانديا مەن ەستونيا قارجىلىق ساۋات بويىنشا الەمدە جەتەكشى ورىن الادى. بۇل ەلدەردە بالا كەزىنەن اقشانى قالاي جۇمساۋ كەرەگى, قاۋىپسىزدىك قورى ۇيرەتىلەدى, – دەدى ول.

سوڭعى جاڭالىقتار