كوللاجدى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل ,«EQ»
اۋىلدىڭ كەي تۇسىندا سۋ قۇبىرىنان سىزدىقتاپ سۋ اعادى. بولماشى عانا. ال وكتيابردىڭ 50 جىلدىعى, كراسنويار, شكولنايا, نوۆوسەلوۆ كوشەلەرىنىڭ تۇرعىندارى قۇبىر بويىنا سۋ كەلسە, قۇتتى ءبىر اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلعانداي قۋانىپ مارە-سارە بولادى. ەڭسەلى, كوپقاباتتى ۇيلەر بىلاي تۇرسىن, ءبىر قاباتتى جەكەمەنشىك ۇيلەردىڭ ءوزى سۋدى ەل جاتىپ, ىمىرت ۇيىرىلگەن كەزدە عانا كورەدى.
سەلو تۇرعىندارى ايتىپ وتىرعانداي, سۋ تاپشىلىعىنىڭ زاردابى از ەمەس. بىرەۋى ۇيىندەگى قىمبات سۋ جىلىتقىشتىڭ ىستەن شىققانىن ايتسا, ەكىنشىسى كىر جۋاتىن ماشينانىڭ موتورىن الدەنەشە رەت اۋىستىرعان. ەندى بىرەۋى جالعىز باستى اپكەسىنىڭ اۋىزسۋدى ۇنەمى ساتىپ الاتىنىن ايتىپ شاعىمدانادى.
«سەلونىڭ بارلىق تۇسىندا سۋ ماسەلەسى وتە وزەكتى. ال ءبىز تۇرىپ جاتقان بولىگىندە مۇلدە جوق دەۋگە بولادى», دەيدى سەلو تۇرعىنى ناتاليا كۋزەننايا.
ونىڭ ءسوزىن سەلوداعى ءبىلىم وشاعىنىڭ اتا-انالار كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى ءارى ءۇش بالانىڭ قامقورشىسى اننا ەروفەەۆا دا قۋاتتايدى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردى جۋىندىرۋدىڭ ءوزى كادىمگىدەي ماسەلەگە اينالعان.
«كورشىلەردەن قايىر دا, وكپە دە جوق. ولاردىڭ دا كورىپ وتىرعانى وسى. وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن سۋ تاپشىلىعى جاز ايلارىندا عانا تۋىندايتىن. سەبەبى كوگەرىپ كوكتەم شىققاننان باستاپ, سەلو تۇرعىندارى باقشالارىن سۋارادى. جيىن-تەرىم بىتكەننەن كەيىن سۋدىڭ تاپ ءبىر مولشىلىعىن كورمەسەك تە كەمشىلىگى از بولاتىن. بيىل قىس بويى قاتالاپ شىقتىق», دەيدى اننا پەتروۆنا.
تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, تىرشىلىك ءتۇن ورتاسى اۋا باستالادى. بىرەۋلەر كىر جۋسا, ەندى بىرەۋلەرى ەرتەڭگى كۇننىڭ قامىن ويلاپ, ىدىستارىنا سۋ قۇيىپ الا باستايدى. ءتۇن ۇيقىسىن ءتورت ءبولىپ قامدانباسا بولا ما؟ ەگەر قاۋساعان قۇبىر بويىندا اپات ورىن الا قالسا, تىرشىلىك ءنارى كۇندىز تۇگىل تۇندە دە تامبايدى.
اۋىل جۇرتى ماسەلەنىڭ ءمانىسى ىشىندە باسسەينى بار جاڭا سپورت كەشەنى پايدالانۋعا بەرىلگەننەن بەرى مە دەپ توپشىلايدى. ءوڭىردىڭ ماقتانىشىنا اينالعان ءزاۋلىم زاماناۋي عيمارات وسىدان بىرنەشە اي بۇرىن ەسىگىن ايقارا اشقان. پىكىر وسى جەردە ەكىگە جارىلادى. ءبىرىنشى توپ باسسەينى بار سپورت كەشەنى وسكەلەڭ ۇرپاققا قاجەت دەسە, ەكىنشىلەرى حالىق زارداپ شەكپەۋگە ءتيىس دەپ سانايدى.
سەلولىق وكرۋگتىڭ اكىمى سەرىكجان ماكىشتىڭ ايتۋىنشا, جاڭا سپورت كەشەنىنىڭ سۋ تاپشىلىعىنا ەش قاتىسى جوق. سپورت كەشەنى سۋدى ۇنەمى پايدالانبايدى. باسسەين اشىلاردا عانا تولتىرىلىپتى. كۇنى بۇگىنگە دەيىن سول سۋ قولدانىستا.
«نەگىزگى ماسەلە سەلوداعى سۋ قۇبىرلارىنىڭ ەسكىرۋىندە. سورعى ستانساسىنان قىسىم قاتتى بەرىلسە, قۇبىر بويىندا اپات ورىن الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل ماسەلە تۋرالى «كوكشەتاۋ سۋ ارناسى» مەكەمەسىنىڭ باسشىلىعىنا ەسكەرتىلگەن», دەيدى وكرۋگ اكىمى.
ماسەلەنىڭ مانىسىنە ءوزىمىز دە كوز جەتكىزبەك بولىپ وبلىس ورتالىعىنداعى وسى تاقىلەتتەس باسسەين قىزمەتكەرلەرىمەن سويلەستىك. مامانداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, باسسەيندى تەك جوندەۋ نەمەسە تازالاۋ كەزىندە عانا سۋمەن تولتىرىلادى. قالىپتى جۇمىس كەزىندە سۋ قايتا اينالىمعا تۇسەدى. ارنايى سۇزگى ارقىلى تازارتىلىپ, قايتادان كادەگە جاراتىلادى. سول سەبەپتى كەشەندەگى باسسەيننىڭ سۋ قىسىمىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن ەمەس.
كوكشەتاۋ قالاسى مەن قىزىلجار اۋىلىنا ورتاق سۋ جۇيەسىنە جاۋاپتى كاسىپورىن «كوكشەتاۋ سۋ ارناسى» مەكەمەنىڭ سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ جۇيەلەرىن باقىلاۋ جونىندەگى ينسپەكتورى قايرات سۇلەيمەنوۆتىڭ پىكىرىنە قاراعاندا, نەگىزگى ماسەلە – سۋ قۇبىرلارىنىڭ توزىعى جەتۋى.
ء«بىز قاجەتتى مولشەردە سۋ بەرە المايمىز. قىسىمدى دا كوتەرە المايمىز. ەگەر كوتەرسەك قاۋساپ تۇرعان قۇبىرلار جارىلىپ كەتەدى. اپات تا ءجيى تىركەلەدى», دەيدى ينسپەكتور.
ماماننىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ماگيسترالدى قۇبىرلاردا قىسىم تەحنيكالىق تالاپتارعا ساي. جالعىز ماسەلە – سەلو ىشىندەگى سۋ قۇبىرلارىنىڭ توزىعى جەتۋى. كەيبىر قۇبىرلاردىڭ پايدالانىلىپ كەلە جاتقانىنا جارتى عاسىرعا جۋىق ۋاقىت بولعان. ءبىر جاقسىسى, جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما دايىندالىپ جاتقانعا ۇقسايدى. قىستان قىسىلىپ شىققان كراسنويار سەلوسىنىڭ تۇرعىندارى شىلدەنىڭ شىلىڭگىر ىستىعىندا كۇنىمىز نە بولادى دەپ سارى ۋايىمعا سالىنىپ وتىر.
اقمولا وبلىسى
