مارعۇلان ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن ءىس-شاراعا جينالعان جۇرت الدىمەن اكادەميكتىڭ ەسكەرتكىش-مۇسىنىنە گۇل شوقتارىن قويىپ, عالىمنىڭ رۋحىنا تاعزىم جاسادى. سودان كەيىن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ باس كورپۋسىندا ورتالىق مەملەكەتتىك مۋزەيدىڭ «عىلىمنىڭ مارقاسقاسى – مارعۇلان!» كورمەسىن تاماشالادى.
كونفەرەنتسيانىڭ شىمىلدىعىن اشقان مارعۇلان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسقارما توراعاسى-رەكتور جانبول جيلباەۆ بارشا قاتىسۋشىنى ماڭىزدى ءىس-شارانىڭ باستالۋىمەن قۇتتىقتادى.
– بۇل كونفەرەنتسيا – ءبىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى ءارى مازمۇنى تەرەڭ, ساليقالى ءماجىلىس. ويتكەنى ءبىز ۇلتىمىزدىڭ ۇلى ەسىمدەرىن ەسكە ءتۇسىرىپ, تاعزىم ەتۋ ارقىلى پارىزىمىزدى اتقارىپ كەلەمىز. اكادەميك الكەي مارعۇلان تاريح, ارحەولوگيا, ەتنوگرافيا, ادەبيەت, قولدانبالى جانە ساۋلەت ونەرi مەن مەتاللۋرگيا سالاسى بويىنشا 300-دەن اسا عىلىمي ەڭبەك, 100-دەن كوپ ەنتسيكلوپەديالىق ماقالا جازعان عالىم. عىلىمي ەڭبەكتەرى كوپتەگەن شەت تiلiنە دە اۋدارىلدى. الكەي مارعۇلان پەداگوگيكا باعىتىندا دا ەڭبەك جازدى, قازاق حالقىنىڭ اڭىز-ەرتەگى مەن جىرلارىن زەرتتەپ, تۇڭعىش حالىق پەداگوگيكاسىنىڭ نەگىزىن قالادى, – دەپ اتاپ ءوتتى رەكتور ج.جيلباەۆ.
ال اشىلۋىندا ءسوز العان الكەي مارعۇلاننىڭ قىزى دانەل الكەيقىزى:
– اكەمىز ۇنەمى جۇمىستان قولى بوسامايتىن. عىلىم ونىڭ ءحوببيى بولدى, ول ءومىرىن ارحەولوگياعا ارنادى. كۇندىز-ءتۇنى ۇيىقتاماي, ءۇش-ءتورت ساعات قانا كوز ءىلىپ, قايتادان جۇمىس ۇستەلىنە وتىراتىن. ءومىرىنىڭ سوڭعى جىلدارىن قازاقستان ارحيتەكتۋراسىن زەرتتەۋگە ارنادى, كەيىننەن ءدال وسىنداي اتاۋمەن ەڭبەگى جارىق كوردى, – دەپ اكەسى تۋرالى ەستەلىكتەرىن ايتتى.
كونفەرەنتسيادا سونىمەن قاتار بىلتىر جۇرگىزىلگەن دالالىق ارحەولوگيالىق زەرتتەۋلەردىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا اقپاراتتار, ونىڭ ىشىندە وتكەن جىلدارداعى ماتەريالدار تالقىلاندى. وسىعان قوسا ارحەولوگيا ەسكەرتكىشتەرىن زەرتتەۋدىڭ جاڭا ادىستەرىن قولدانۋ, پانارالىق زەرتتەۋلەر, ولاردى قورعاۋ, عىلىمي جانە مادەني ءومىردىڭ ءارتۇرلى سالاسىندا قولدانۋ ماسەلەلەرىن قوزعاعان باياندامالار ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىردى. اكادەميك الكەي مارعۇلان, ونىڭ ەلىمىزدەگى عىلىمنىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا قوسقان ۇلەسى, تاس ءداۋىرىنىڭ ەسكەرتكىشتەرىن زەرتتەۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى مەن كەلەشەگى, ەرتە مەتالل ءداۋىرى-كەشەندەردى كەزەڭدەندىرۋ جانە مادەني سايكەستەندىرۋ ماسەلەلەرى, ەۋرازيالىق مادەني كەڭىستىكتەگى ەرتە كوشپەلىلەر, ورتاعاسىرلىق ارحەولوگيا – قالا جانە دالا وركەنيەتى, ەتنوارحەولوگيالىق ەجەلگى جانە ءداستۇرلى قوعامداردى زەرتتەۋ, قازاقستاننىڭ ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەرى: تاريحي-مادەني مۇرانى ساقتاۋ, قالپىنا كەلتىرۋ جانە پايدالانۋ ماسەلەلەرى جانە باسقا دا تەرەڭ ءارى وزەكتى تاقىرىپتاردا باس-اياعى 117 عىلىمي بايانداما جاسالدى.
ايتا كەتەيىك, كونفەرەنتسيا بارىسىندا اكادەميك الكەي مارعۇلاننىڭ تۋعان اۋىلىنا كوشپەلى ءىس-شارا جوسپارلانىپ, قاتىسۋشىلار باياناۋىل مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەرىنە باردى.