سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – جەڭىس ىسقاباي
مادەنيەت جانە ونەر قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبي مەرەكەسىنە وراي وتكەن سالتاناتتى كەش اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ «جەلسىز تۇندە جارىق اي» ءانى مەن بي كومپوزيتسياسىنان باستاۋ الدى. ۇلى دالانىڭ دارا ويشىلىنىڭ «ساۋلەڭ بولسا كەۋدەڭدە» جىرى تەاتر اكتەرلەرىنىڭ ورىنداۋىندا اسقاقتادى. رۋحاني سالتاناتتا العاشقى بولىپ ءسوز الىپ, سالا قىزمەتكەرلەرىن قۇتتىقتاعان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارلەن كولباەۆ الدىمەن ءجاننات مەكەن تۇرعىندارى مەن مادەنيەت سالاسىنىڭ وكىلدەرىنە وبلىس باسشىسىنىڭ ىستىق سالەمىن جەتكىزدى.
«مادەنيەت – قوعامنىڭ رۋحاني قوزعاۋشى كۇشى, حالىقتىڭ ورتاق يگىلىگى. كەز كەلگەن ۇلت ەڭ الدىمەن ءوزىنىڭ ءتول تاريحىمەن, ءداستۇر-سالتىمەن, وركەندى ونەرىمەن الەمدىك مادەنيەتتىڭ ءبىر بولشەگى بولا الادى. بۇل ورايدا جەتىسۋ سان عاسىرلىق تاريحىندا ءوزىنىڭ مول مادەني مۇراسىمەن ماقتانا الادى. وسى رۋحاني ساباقتاستىقتى ۇزبەي, جاڭا زامانعا ساي دامىتۋ ءۇشىن ءبىز بۇل سالاعا بارىنشا قولداۋ كورسەتىپ كەلەمىز. ماسەلەن, مادەنيەت, ارحيۆتەر جانە قۇجاتتاما باسقارماسىنىڭ بيىلعى بيۋدجەتى 15 ملرد تەڭگەگە جۋىقتاپ وتىر. وسى سالادا ەڭبەك ەتەتىن قىزمەتكەرلەر سانى 2 100-دەن اسادى. وتكەن جىلى قاراتال اۋدانى كالپە اۋىلدىق مادەنيەت ءۇيى, قاراتال تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى پايدالانۋعا بەرىلدى. ونداعان نىسانعا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلىپ, شالعاي اۋىلدارداعى مەكەمەلەردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى جاڭارتىلۋدا», – دەگەن ول ءوز كەزەگىندە وتكەن جىلى اتقارىلعان ىستەردى, اتالىپ وتكەن مەرەيتويلاردى ايشىقتادى.
سونىمەن قاتار بيىلعى جوسپارعا دا قىسقاشا توقتالىپ ءوتتى. ماسەلەن, بيىل مۇحامەتجان تىنىشپاەۆتىڭ 145, پىشان جالمەندە ۇلىنىڭ 140, ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ 130, ءابىلحان قاستەەۆتىڭ 120 جىلدىقتارى اياسىندا كورنەكتى قايراتكەرلەردىڭ ءومىر جولى مەن شىعارماشىلىعى كەڭىنەن ناسيحاتتالاتىن بولادى. ءوز كەزەگىندە قازاق بەينەلەۋ ونەرىنىڭ اتاسى سانالعان ءابىلحان قاستەەۆتىڭ ءبيۋستى تالدىقورعان قالاسىندا ورناتىلماق.
«ەل يدەولوگياسى مەن سانانى جاڭعىرتۋ باستامالارىندا مادەنيەت سالاسىنىڭ الاتىن ورنى ەرەكشە. بۇل تۋرالى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ: «قازىرگى تاڭدا زيالى قاۋىمنىڭ قوعامداعى ءرولى اسا ماڭىزدى. مادەنيەت قايراتكەرلەرى حالىققا, ەڭ الدىمەن, ءوز تۋىندىلارىمەن تانىمال بولۋى كەرەك, قوعامعا, اسىرەسە جاستارعا جول كورسەتىپ, ۇلگى-ونەگە بولۋى قاجەت. جۇرتىمىز زيالى قاۋىمنان سابىرلىقتى, پاراساتتىلىقتى كۇتەدى», دەدى. شىنىندا دا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, ساياسي رەفورمالار ىسكە اسىرىلىپ جاتقان ەل ءومىرىنىڭ جاڭا كەزەڭىندە زيالى قاۋىمعا ارتىلار جۇك اۋقىمدى. حالىقتىڭ رۋحاني بايلىعىن ەسەلەۋمەن قاتار قوعامنىڭ جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرىلۋىنە ونەر ادامدارىنىڭ قوساتىن ۇلەسى زور», – دەپ ايرىقشا اتاپ وتكەن مارلەن قاپاش ۇلى مادەني سالا ماماندارىن ماراپاتتاۋعا كوشتى.
مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ «ەڭبەك ارداگەرى» توسبەلگىسىمەن دينا نۇرعاليەۆا اجەمىز بەن تەاتر مايتالمانى امان قوجابەكوۆ ماراپاتتالدى. ەسەلى ەڭبەگىن ەل رۋحانياتى ءۇشىن باعىتتاعان 16 جەرلەسىمىز «مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى» توسبەلگىسىن ومىراۋىندا جارقىراتتى.
سول سياقتى جىلداعى داستۇرگە ساي مادەنيەت جانە ونەر قىزمەتكەرلەرى كۇنىنە وراي ارنايى نوميناتسيالار بويىنشا ۇزدىك دەپ تانىلعان ازاماتتار, مەكەمەلەر مەن ونەر ۇجىمدارى ماراپاتتالدى. اتاپ ايتقاندا, مادەنيەت ءۇيى قىزمەتكەرلەرى اراسىنان ءار اۋدان-قالادان جالپى 10 ادام ۇزدىك دەپ تانىلدى. سونداي-اق «ۇزدىك تەحنيكالىق-جابدىقتاۋ قىزمەتكەرى», «ۇزدىك اسپاپشى», «ۇزدىك ءداستۇرلى ءانشى», «ۇزدىك ءانشى», «ۇزدىك ءبيشى», «ۇزدىك تەاتر ءارتيسى», «ۇزدىك مۋزەي قىزمەتكەرى», «ۇزدىك كىتاپحانا قىزمەتكەرى» اتالىمدارىنىڭ جەڭىمپازدارىنىڭ ەسىمدەرى بەلگىلى بولدى. سونىمەن بىرگە «ۇزدىك حالىق تەاترى» اتاعىن كوكسۋ اۋداندىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ مۇقىرى حالىق تەاترى, «ۇزدىك حالىقتىق, ۇلگىلى اتاعى بار ۇجىم» اتالىمىن «التىن ءدان» حالىقتىق ءان-بي ءانسامبلى, «ۇزدىك مۋزەي» اتاعىن ش. ءۋاليحانوۆ اتىنداعى «التىنەمەل» مەموريالدى مۋزەيى, «ۇزدىك كىتاپحانا» – تالدىقورعان قالاسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانالار جۇيەسى, «ۇزدىك مادەنيەت ءۇيى» اتالىمىن الاكول اۋدانى قابانباي اۋىلدىق مادەنيەت ءۇيى جەڭىپ الدى. اتالعان اتالىمداردىڭ بارلىعىنىڭ جەڭىمپازدارىنا ارنايى ديپلوم مەن 100 مىڭ تەڭگەنىڭ سەرتيفيكاتى تابىستالدى.
ال ايماقتاعى «ۇزدىك وبلىستىق مادەنيەت مەكەمەسى» رەتىندە وبلىستىق د.راقىشەۆ اتىنداعى فيلارمونيا تانىلىپ, وعان جەڭىل اۆتوكولىكتىڭ كىلتى بەرىلدى. شارا بارىسىندا «ەڭبەك ارداگەرى» توسبەلگىسىمەن ماراپاتتالعان «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى دينا نۇرعاليقىزى مەن «ۇزدىك ءداستۇرلى ءانشى» اتالىمىن جەڭىپ العان بەيبىت مۇساەۆ ءسوز الىپ, ونەرىن دارىپتەگەن, مادەنيەتىن ماۋەلەتكەن ەلدىڭ الار ورنى قاشاندا ءتور ەكەنىن ايشىقتادى. وعان قوسا رۋحانياتىنا كوڭىل ءبولىپ, ونەرپازىن باۋلىپ, وعان قامقورلىق جاساپ, اقساقالدارى مەن اقجاۋلىقتى انالارىن ارداقتاپ جۇرگەن وبلىس باسشىلارىنا, اتقامىنەر ازاماتتارعا العىسىن جەتكىزدى. كوپشىلىكتى ءتول مەرەكەلەرىمەن قۇتتىقتادى. يگى ءىس-شارا وبلىستىق د.راقىشەۆ اتىنداعى فيلارمونياسى باستاعان جەتىسۋلىق ونەر ۇجىمدارىنىڭ مەرەكەلىك كونتسەرتىنە ۇلاستى.
جەتىسۋ وبلىسى
