بۇل اعاش امازونكا وزەنىنىڭ جاعاسىندا وسەدى. جەرگىلىكتى حالىق ونى «سورۆەيرا» دەپ اتايدى. بۇل اعاشتىڭ دىڭگەگىن كەرتسە, ودان ءسۇت ءتارىزدى اق شىرىن ساۋلاپ قويا بەرەدى. ءدامى سۇتتەن ءسال قىشقىلداۋ. سوندىقتان ونى العاش تاعام رەتىندە پايدالانا قويماعان. تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا, اق شىرىنعا ازداپ سۋ قوسىپ پىسىرسە, سۇتتەن ءدامى اينىماي قالادى ەكەن. ءبىر كەرەمەتى, بۇل اعاشتى ءبىر ساۋعاندا 2-4 ليترگە دەيىن ءسۇت الۋعا بولادى. تاڭعاجايىپ اعاشتى زەرتتەگەن عالىمدار ونىڭ ءسۇتىنىڭ سيىر سۇتىنەن ەشبىر كەم ەمەستىگىن انىقتاعان.
وتە قىسقا كوشە
شوتلانديانىڭ ۋيك قالاسىندا ءۇش ادىمعا جەتپەي اياقتالاتىن كوشە بار. اتاۋى – ەبەنەزەر پلەيس.
2006 جىلى ول الەمدەگى ەڭ قىسقا كوشە رەتىندە گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا رەسمي تۇردە تىركەلدى. كوشەنىڭ ۇزىندىعى – 2 مەتر 6 سانتيمەتر. مۇندا 1883 جىلى تراپەتسيا ءپىشىنى نەگىزىندە «ماككەيز» قوناقۇيى سالىنعان. كوشە اتاۋى عيمارات يەسىنىڭ ەسىمىمەن اتالىپتى. سويتسەك, ەبەنەزەر مەيىرىمدى, قامقور دەگەندى بىلدىرەدى ەكەن. مىنە, الەمدەگى مەيىرىمدى ءارى ەڭ قىسقا كوشە وسىلاي سالىنعان.
قاۋىپتى مارافون
ءارى باسەكە, ءارى مەرەكە سانالاتىن مارافوننىڭ دا ءتۇر-ءتۇرى بار...
ماسەلەن, الەمنىڭ ەڭ بيىك شىڭى سانالاتىن ەۆەرەستە دە جەلاياقتار جارىسى وتەدى. ەكى جىل سايىن ۇيىمداستىرىلاتىن بۇل سايىسقا قاتىساتىندار اۋەلى دەنساۋلىق, ەكىنشى قارجى جاعىنان ىرىكتەلەدى. الدە كەرىسىنشە بولۋى دا مۇمكىن. سونداي-اق 1999 جىلدان بەرى ۇلى قىتاي قورعانىندا دا مارافون ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. 5164 باسپالداقتى باسىپ وتۋگە اركىمنىڭ جۇرەگى داۋالامايتىنى انىق. تاعى ءبىر ەرەكشە ەكسترەمالدى مارافون وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىنىڭ ەنتابەني قورىعىندا وتەدى. قىزىعى دا, شىجىعى دا سول جولدا قاتىسۋشىنىڭ الدىنان ارىستان ياكي جولبارىس سىندى جىرتقىشتار كەزىگۋى بەك مۇمكىن. وسىدان سوڭ جەلاياق بولماي كور...
