مۇددەلى تاراپتار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق پەن ينكليۋزيۆتىلىك بۇكىل الەمدەگى ايەلدەر مەن قىزداردى الاڭداتىپ وتىرعان ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعان. 2021 جىلى ىسكە قوسىلعان بۇل باستاما بەس جىل ىشىندە گەندەرلىك تەڭدىككە قول جەتكىزۋدى جەدەلدەتۋدىڭ جاھاندىق جوسپارىن ازىرلەدى. ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا «بۇۇ – ايەلدەر» قۇرىلىمى ايماقتىق ءوفيسى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى گيۋلدەن تيۋركيوز-كوسلەتتىڭ ايتۋىنشا, ايەلدەر مەن قىزداردىڭ قوعامداعى بەلسەندىلىگى, ولاردىڭ ءوز قۇقىقتارىن قورعاۋداعى مۇمكىندىكتەرىن ىسكە اسىرۋدا يننوۆاتسيالار, تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ ىقپالى زور. ولاردىڭ تسيفرلى كەڭىستىكتە جاڭا جوبالاردىڭ باستاماسشىسى بولۋىنا تولىققاندى جاعداي جاساۋ الەم ەلدەرىنىڭ كوبىندە ورىن الىپ وتىرعان ادىلەتسىزدىكتەرمەن كۇرەسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ۆيتسە-ءمينيسترى مالىك ولجابەكوۆ بۇل باعىتتا ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى دامىتۋ, تسيفرلىق الشاقتىقتى ازايتۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەرگە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ينكليۋزيۆتى تسيفرلىق لاندشافت قۇرۋعا دا نازار اۋدارۋ ايەلدەردىڭ مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرادى. ايماقارالىق جانە يننوۆاتسيالىق ارىپتەستىك كەز كەلگەن ولقىلىقتى ەڭسەرۋدى جەڭىلدەتەدى.
ءىس-شارادا تسيفرلىق گەندەرلىك الشاقتىقتى ازايتۋ جانە يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيەلەردەگى ايەلدەر مەن قىزداردىڭ كوشباسشىلىعى تۋرالى ماسەلەلەر كوتەرىلدى. قاتىسۋشىلار ۋكرايناداعى جاعدايدان زارداپ شەككەن, قونىس اۋدارعان ايەلدەرگە تسيفرلىق قىزمەت كورسەتۋ جانە COVID-19 پاندەمياسىنان كەيىنگى قيىندىقتاردى جەڭۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكت الەۋەتىن ەۋروپا مەن ورتالىق ازياعا تاراتۋمەن بايلانىستى يننوۆاتسيالىق شەشىمدەردى, ايەلدەردىڭ قوعامداعى ءرولى, ولاردىڭ ەل دامۋىنىڭ ۇدەرىستەرىنە بەلسەندى اتسالىسۋى, جاڭا زامان يگىلىكتەرىن مەڭگەرۋىمەن قاتار ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك ادىلەتسىزدىك, زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋداعى تسيفرلاندىرۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن تالقىلادى.
وسى ورايدا كوسوۆو ءبىلىم, عىلىم, تەحنولوگيا جانە يننوۆاتسيا ءمينيسترى اربەري ناگاۆچي بۇگىندە ەل تۇرعىندارىنىڭ كوپشىلىگىن جاستار قۇراپ وتىرعان مەملەكەتتىڭ تسيفرلاندىرۋ باستامالارىنىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەۋروپالىق وداقتىڭ تسيفرلاندىرۋ جوسپارىنا باسىمدىق بەرە وتىرىپ, 2030 جىلعا دەيىن وسى سالادا ينكليۋزيۆتى دامۋعا باعىتتالعان زاڭدار ازىرلەنگەن. ارىپتەستىك ىنتىماقتاستىق اياسىندا ايەلدەر, قىزدار, ستۋدەنتتەر, بالالار جانە مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى كەمسىتۋگە قارسى كۇرەس بارىسىندا جاڭا داعدىلاردى يگەرۋ, ءبىلىم بەرۋ ارقىلى تەڭ مۇمكىندىكتەر قاراستىرىلىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى كەستۋتيس يانكاۋسكاس ەو ەكونوميكانىڭ نەگىزى رەتىندە شاعىن جانە ورتا كاسىپورىندارعا يەك ارتاتىنىن اتاپ ءوتتى. ەلشىنىڭ ايتۋىنشا, گەندەرلىك تەڭدىك قازىرگى قوعامنىڭ بارلىق اسپەكتىسىنە ەنەتىنىنە كوز جەتكىزۋ قاجەت. دەگەنمەن تسيفرلىق دامۋ قوعامنىڭ بارلىق سالاسىن قامتي بەرمەيتىنىن دە ەسكەرگەن ءجون. وسىعان وراي الەۋمەتتىك ءۇردىس پەن وركەندەۋگە ىقپال ەتەتىن بيزنەستى دامىتۋدا ەرلەر مەن ايەلدەرگە تەڭدەي جاعداي جاسالعانى ابزال.
Social Builder قوعامدىق ۇيىمىنىڭ باس ديرەكتورى, تەحنولوگيا جانە يننوۆاتسيا كواليتسياسىنىڭ جەتەكشىسى ەممانۋەل لارروك تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنا جەتۋ ءۇشىن تسيفرلىق الەمدەگى گەندەرلىك الشاقتىقتى جويۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ء«بىزدىڭ باستى ميسسيامىز – داعدىلاردى دامىتۋ ارقىلى تسيفرلىق ەكونوميكاداعى ايەلدەردىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ. تسيفرلىق تەحنولوگيا ديناميكاسىن وزگەرتە وتىرىپ, مۇمكىندىكتەر مەن قيىندىقتاردى ەسكەرىپ, گەندەرلىك الشاقتىقتى جويۋعا ىقپال ەتەتىن بولامىز», دەدى ول.
بوسنيا جانە گەرتسەگوۆيناداعى ەڭ ءىرى Bit Alliance IT-كومپانيالار قاۋىمداستىعىنىڭ وپەراتسيالىق مەنەدجەرى كريستينا ەراك زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن تسيفرلاندىرۋ الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالى دەپ سانايتىنىن ايتتى. ء«بىز بوسنيا جانە گەرتسەگوۆيناداعى IT سەكتورعا گەندەرلىك جانە الەۋمەتتىك تالداۋدى جاريالاۋعا مىندەتتىمىز جانە باسقا سەكتورلاردىڭ ۇسىنىستارىن قولداي وتىرىپ, گەندەرلىك تەڭدىك يدەيالارىن تاراتۋ ءۇشىن اقپاراتتىق كومپانيالاردى ىسكە اسىرىپ كەلەمىز», دەدى ول.
ءىس-شارا الماتىداعى Smart Point يننوۆاتسيالىق كەڭىستىگىن تانىستىرۋمەن اياقتالدى. وندا گەندەرلىك تەڭدىكتى ىلگەرىلەتۋ, تۇراقتى قوعام, قاۋىپسىز جانە اقىلدى قالالار قۇرۋ ءۇشىن تسيفرلىق جوبالاردى, سونداي-اق ايەلدەر مەن قىزدارعا ارنالعان باستامالار تۋرالى ايتىلدى. ونلاين پلاتفورماعا قوسىلعان 10-نان استام ەلدىڭ وكىلدەرى تسيفرلىق-يننوۆاتسيالىق ورتالىقتاردا جەلىلەر قۇرۋ جانە ونىڭ جۇمىسىن كۇشەيتۋ, سونداي-اق تسيفرلىق ەكونوميكانى دامىتۋعا قاتىستى ۇسىنىستارىمەن ءبولىستى.
فورۋم قاتىسۋشىلارى بىرقاتار مىندەتتەمەنى باسشىلىققا الا وتىرىپ, تسيفرلىق قىزمەتتەر مەن وقىتۋ قۇرالدارىنىڭ قولجەتىمدىلىگىنە, ايەلدەرگە قاتىستى قاساڭ قاعيدالاردى جويىپ, ولاردىڭ وتباسىن ۇيىستىرۋداعى, قوعامدى العا جەتەلەۋدەگى, بارلىق سالادا جاڭا داعدىلاردى يگەرۋدەگى الەۋەتىنىڭ زور ەكەنىن ايتتى. ايەلدەر قاۋىمى قوعامعا تىڭ سەرپىن بەرە وتىرىپ, قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاۋدا, الەمدە بەيبىتشىلىكتى تۇراقتاندىرۋعا ەرەكشە جىگەر بەرە الادى.
الماتى
