قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ءاربىر حابارلامادان كەيىن ادەتتەگىدەي جەدەل شارالار قابىلداپ, كورسەتىلگەن نىساندى تەكسەرگەن كەزدە اقپارات راستالماي, بەرىلگەن حابارلامانىڭ ءبارى جالعان بولىپ شىقتى. دەگەنمەن بۇدان ارقانى كەڭگە سالۋعا بولمايدى. «قۇمىرا مىڭ كۇندە سىنبايدى, ءبىر كۇندە سىنادى» دەمەكشى, الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە مەكتەپتەردە بولىپ جاتقان تەرروريستىك اكتىلەر بىزدەن دە بۇل باعىتتاعى قاۋىپسىزدىكتى بارىنشا كۇشەيتىپ, كەز كەلگەن كەلەڭسىزدىكتىڭ الدىن الۋعا ساقاداي ساي بولۋىمىزدى تالاپ ەتەدى.
ەلىمىزدەگى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەر تەرروريستىك شابۋىلداردان قانشالىقتى قورعالعان؟ بالالارىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگى قانداي دەڭگەيدە؟ بۇل – بۇگىندە وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى مەن ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ الدىندا تۇرعان ەڭ وزەكتى سۇراقتاردىڭ ءبىرى. وسىعان وراي, ۇكىمەتتىڭ تاپسىرماسىمەن, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تەرروريزمنەن قورعالۋ تالاپتارىنا سايكەستىگىن تەكسەرۋ ۇستىندە.
ءىىم ەكسترەميزمگە قارسى ءىس-قيمىل دەپارتامەنتى 1-باسقارما باستىعىنىڭ ورىنباسارى, پوليتسيا پولكوۆنيگى الماس تالقانباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدەگى تەرروريستىك تۇرعىدان وسال نىساندار 4 توپقا جىكتەلەدى. ونىڭ 3-ءى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە تىكەلەي قاتىستى. ء«بىرىنشى توپتاعى نىساندار (300-گە دەيىن وقۋشىسى مەن پەرسونالى بار) قۇلاقتاندىرۋ جۇيەسىمەن جانە بەينەباقىلاۋ جۇيەسىمەن جاراقتاندىرىلادى. ەكىنشى توپتاعىلار (300-دەن 700-گە دەيىنگى وقۋشىسى مەن پەرسونالى بار) بەينەجازبانى ءىىم جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا بەرە وتىرىپ, قۇلاقتاندىرۋ جۇيەسىمەن, بەينەباقىلاۋ جۇيەسىمەن, دابىل بەرۋ قۇرالدارىمەن (دابىل پەرنەسى) جاراقتاندىرىلادى. ال 3-توپتاعى نىساندار (700-دەن اسا وقۋشىسى مەن پەرسونالى بار) بەينەجازبانى ءىىم جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا بەرە وتىرىپ, قۇلاقتاندىرۋ جۇيەسىمەن, بەينەباقىلاۋ جۇيەسىمەن, دابىل بەرۋ قۇرالدارىمەن (دابىل پەرنەسى), كىرۋدى باقىلاۋ جانە باسقارۋ جۇيەلەرىمەن (تۋرنيكەتتەر) قامتاماسىز ەتىلەدى. ودان بولەك, ءۇشىنشى توپتاعى نىساندار كۇزەت مەكەمەلەرىمەن قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا شارت جاساسادى», دەيدى ءىىم وكىلى.
دەگەنمەن ۇكىمەتتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنە بارلىق مەكتەپتى وقۋشى سانىنا قاراماستان تەرروريستىك تۇرعىدان وسال نىساندار ساناتىنا جاتقىزۋ تۋرالى ۇسىنىستار ەنگىزىلگەن. ءبىز مۇنى شىن مانىندەگى قۇپتارلىق ۇسىنىس دەپ ەسەپتەيمىز. ويتكەنى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە كىرگەن-شىققان ادامنىڭ ءبارى باقىلاۋعا الىنىپ, قوينى-قونىشىن تەكسەرەتىن ارنايى قۇرالدار بولماسا, ول جەرگە بوتەن ادامداردىڭ قانداي ويمەن كەلەتىنىن كىم ءبىلىپتى؟! 2021 جىلى تاتارستان استاناسى قازان قالاسىنداعى جانە بيىل مامىر ايىندا سەربيا استاناسى بەلگراد قالاسىنداعى مەكتەپتە بولعان اتىس پەن كوپ وقۋشىنىڭ قازا تابۋى بارىمىزگە دە ساباق بولسا كەرەك.
ىشكى ىستەر ورگاندارى بيىل ەلىمىزدەگى 6 280 مەكتەپتى تەكسەرىپ, 2 797 مەكەمەدە تەرروريزمنەن قورعاۋ تالاپتارىنىڭ بۇزىلعاندىعىن انىقتاعان. وسى تەكسەرۋدەن كەيىن 27 باسشى جاۋاپقا تارتىلىپ, قالعاندارىنا كەمشىلىكتەردى جويۋ بويىنشا ەسكەرتۋلەر جاسالعان. وسى باعىتتا جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا قازىرگى تاڭدا ورتا مەكتەپتەردى قاۋىپسىزدىك جۇيەلەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ قارقىن الىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار مامىر ايىندا مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن ء(ىىم, توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى, كۇزەت ۇيىمدارى) بىرلەسىپ, ەلىمىزدەگى بارلىق مەكتەپتە توتەنشە جاعدايلار تۋىنداعان كەزدە ءىس-قيمىل جاساۋ جانە ء«بىلىم بەرۋ نىساندارىندا تەرروريزمگە قارسى قورعاۋدى ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىق» شەڭبەرىندە جالعان تەرروريزمنىڭ الدىن الۋ بويىنشا جاتتىعۋلار وتكىزىلدى.
«ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ءوز تاراپىنان ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا شارالار قابىلداپ جاتىر. ماسەلەن, مەكتەپتەردەگى بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرىن مينيسترلىكتىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىقتارىنا قوسۋ بويىنشا تەحنيكالىق كومەك كورسەتۋ ءبىزدىڭ مىندەتىمىز. سونىمەن بىرگە كۇزەت ۇيىمدارىمەن كەلىسىمشارت جاساۋدى تەزدەتۋ ءۇشىن وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنە قويىلعان تالاپتارعا سايكەس كەلەتىن كۇزەت مەكەمەلەرىنىڭ ءتىزىمىن بەردىك. ءورت, جەر سىلكىنىسى, تەحنوگەندىك اپاتتار, تەرروريستىك شابۋىلدار كەزىندە قالاي ارەكەت ەتۋ بويىنشا ۇنەمى جاتتىعۋ ءىس-شارالارىن وتكىزىپ كەلەمىز», دەيدى ا.تالقانباەۆ.
جالپى, ەلىمىزدىڭ مەكتەپتەرىندە تەرروريستىك اكت سەكىلدى توتەنشە جاعدايدار بولۋى مۇمكىن بە؟ قۇداي بەتىن ءارى قىلسىن, دەگەنمەن الەمدە بولىپ جاتقان وقيعالارعا قاراساڭ, پيعىلى بۇزىق ادامداردان ءبارىن كۇتۋگە بولادى. ونداي جاندار مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ىشىنەن دە شىعۋى عاجاپ ەمەس. ءسوزىمىزدىڭ باسىندا ايتقانداي, ەلىمىزدە ءتۇرلى مەكەمەلەرگە, سونىڭ ىشىندە مەكتەپتەرگە «جارىلعىش زات قويىلعانى» تۋرالى جالعان حابارلاما بەرىپ, كەيىن قولعا ءتۇسىپ جاتقانداردىڭ ىشىندە وقۋشىلاردىڭ دا بولۋى كوڭىلگە كۇدىك ۇيالاتادى. بۇگىن «بومبا بار» دەپ ويناپ جۇرسە, ەرتەڭ سونى ءىس جۇزىندە جاساماسىنا كىم كەپىل؟!
ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, كەيىنگى 3 جىلدىڭ ىشىندە كامەلەت جاسىنا تولماعان 15 ءجاسوسپىرىم جالعان حابارلاما جاساعانى ءۇشىن ۇستالعان. ماسەلەن, وتكەن جىلى اقتوبە قالاسىندا 9-سىنىپ وقۋشىسى ينتەرنەت ارقىلى قالاداعى بىرنەشە مەكتەپكە جارىلعىش زات قويىلعانى تۋرالى حابارلاما تاراتقان. كەيىن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ويناپ ءجۇرىپ وت باساتىنىن ويلاماعان بالانى تەز ارادا قۇرىقتاپ, 6 ايعا باس بوستاندىعىن شەكتەۋ جازاسىنا كەستى جانە اتا-اناسىنان مەملەكەتكە كەلتىرىلگەن شىعىندى ءوندىرىپ الدى. ءدال وسىنداي وقيعا بىلتىر اتىراۋ, الماتى جانە پاۆلودار وبلىستارىندا دا تىركەلگەن ەدى.
بيىل تامىز ايىندا الماتى قالاسىنداعى ءبىر مەكتەپتىڭ ەلەكتروندى پوشتاسىنا «فورۋم» ساۋدا ويىن-ساۋىق ورتالىعىنا جارىلعىش زات قويىلعانى تۋرالى حات كەلىپ تۇسكەن. ارنايى قىزمەتتەر تەز ارادا وقيعا ورنىنا جەتىپ, عيماراتتان 3,5 مىڭ ادامدى سىرتقا شىعارادى. دەگەنمەن كەيىن اقپارات راستالعان جوق. وسى وقيعانىڭ سالدارىنان مەملەكەتكە 160 مىڭ, ال ساۋدا ويىن-ساۋىق ورتالىعىنا 100 ملن تەڭگە زالال كەلدى. ال بۇل حابارلامانى جىبەرگەن 2007 جىلى تۋعان ءجاسوسپىرىم بولىپ شىقتى. مۇنداي وقيعالار مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ اراسىندا «تەرروريزممەن» ويناۋ ادەتى قالىپتاسقانىن كورسەتسە كەرەك. بۇل ەلىمىزدىڭ ەرتەڭىنە تۇتقا بولار بالالارىمىز ءبىلىم الىپ جاتقان مەكتەپتەرىمىزدىڭ قورعالۋىن بارىنشا كۇشەيتىپ, ساقتىقتىڭ بار امالىن جاساۋدى تالاپ ەتەدى.
