فوتو: اشىق دەرەككوز
اقش, ۇلىبريتانيا, اۋستراليا سياقتى ەلدەردە تۋ كورسەتكىشى 2007 جىلدان باستاپ تومەندەي باستاعان. كەيىن بۇل ءۇردىس فرانتسيا, پولشا, مەكسيكا, ماروككو جانە يندونەزيادا دا بايقالعان. ال افريكا ەلدەرىندە كورسەتكىش 2013-2015 جىلدارى ازايعان, بۇل كەزەڭ سمارتفون ساتىلىمىنىڭ كۇرت وسكەن كەزەڭىمەن سايكەس كەلەدى ەكەن.
arXiv دەرەگىنە سايكەس, دەموگرافيالىق وتپەلى كەزەڭ اياقتالعان 10 ءىرى ەلدە توعىز جىل ىشىندە تۋ كوەففيتسيەنتى 20%-دان استام تومەندەپ, ءبىر ايەلگە شاققانداعى بالا سانى 1,75-تەن 1,35-كە دەيىن ازايعان.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, ماسەلە سمارتفوننىڭ بيولوگيالىق اسەرىندە ەمەس, الەۋمەتتىك وزگەرىستەردە جاتىر. جاستاردىڭ بەتپە-بەت ارالاسۋى ازايىپ, ەكران الدىندا وتكىزەتىن ۋاقىتى كوبەيگەن. سالدارىنان رومانتيكالىق قاتىناس پەن وتباسى قۇرۋعا بەيىم ادامدار سانى ازايىپ بارادى.
سونىمەن قاتار 2025 جىلى Medicine جۋرنالىندا جاريالانعان زەرتتەۋ سمارتفون قولدانۋ ەرلەردىڭ گورموندارىنا, شاۋەت ساپاسىنا نەمەسە جىنىستىق فۋنكتسياسىنا تىكەلەي اسەر ەتپەيتىنىن كورسەتكەن. ال Reproductive Toxicology جۋرنالىنداعى شولۋ زەرتتەۋى راديوجيىلىكتى ساۋلەنىڭ رەپرودۋكتيۆتى جاسۋشالارعا ىقپالى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. بىراق بۇل تۇجىرىم ازىرگە جانۋارلارعا جاسالعان تاجىريبەلەرگە نەگىزدەلگەن.
ەسكە سالايىق, جۋىردا سمارتفون تۋرالى قازاقساندا جاڭا تىيىم ەنگىزىلدى.