قوعام • 08 تامىز, 2023

قايتا كوركەيگەن دەندروساياباق

320 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

كليمات وزگەرىپ, كۇن رايى جىلدان-جىلعا قۇبىلىپ بارادى. سودان با ەكەن, كۇن دە ەرەكشە ىسىپ, كوپ جەرلەردە قۇرعاقشىلىق ورىن الىپ جاتىر. تابيعاتتىڭ توسىن مىنەزىنەن ءار ايماقتا ءورت شىعىپ, ورمان-توعايدى قىزىل جالىن شارپىپ كەتىپ جاتىر. بۇدان ادامدار دا, نۋ ورماندى مەكەندەگەن اڭ-قۇس تا جاپا شەگەتىنى انىق.

قايتا كوركەيگەن دەندروساياباق

شىمكەنتتە جىلدا جازدىڭ كۇندەرى كۇن قاتتى ىستىق بولادى. ەلدىڭ وڭتۇستىگىندەگى شاھار تۇرعىندارى ءۇشىن بۇل قۇبىلىس توسىن جاعداي ەمەس, ارينە. دە­گەن­مەن قۇرعاق­شىلىقتىڭ سالدارى قالاعا دا كەرى اسەرىن تيگىزىپ ۇلگەرگەن-ءدى. سونىڭ كەسىرىنەن مەگا­پوليستىڭ اسەم دە كورىكتى جەر­لەرىنىڭ ءبىرى ا.اسقاروۆ اتىندا­عى دەندرولوگيالىق سايا­باق­تىڭ ىشىند­ەگى اعاش-تالدار سارعايىپ, قۋراي باستاعان ەدى. ءتىپتى وتكەن جىلى كۇن­نىڭ ىستىعىنان قايتا-قايتا ءورت شىعىپ, توتەنشە جاع­داي ورىن العان. ابىروي بول­عاندا قىزىل جالىندى ماماندار, ساياباق قىزمەتكەرلەرى جابىلىپ ءجۇرىپ ءسوندىرىپ وتىردى. دەندروساياباققا كەلەتىن اعىن سۋ مولشەرى دە ازايىپ كەت­كەن­دىكتەن, ءتيىستى باسقارما وكىلدەرى تىعىرىقتان شىعار جولدى ىزدەپ, سيرەك كەزدەسەتىن اعاش-تالداردى قۋراتىپ الماۋدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن سۋ تاسىعىش كولىك­تەردى جالداپ, كوك جەلەكتى قولمەن سۋاردى.

دەندروساياباق – شاھاردىڭ ەڭ سۇيىكتى تىنىعۋ ايماعى. كۇن­نىڭ اپتاپ ىستىعىندا قالا تۇر­عىندارى دا, قوناقتار دا وسىندا كەلىپ, سەرۋەندەپ, تال كولەڭكە­سىن سايالايدى. كەزىندە وبلىستى باس­قارعان مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى اسانباي اسقاروۆ­تىڭ باس­تاماسىمەن سالىنعان دەندرو­ساياباقتى جاسىل جەلەگىمەن اينالانى كومكەرىپ تۇرعان قالا­نىڭ ناعىز «وكپەسى» دەۋگە بولادى. سونىمەن بىرگە كۇن سايىن تا­ڭەرتەڭ دەنساۋلىعىنا بەيجاي قارامايتىن شىمكەنتتىكتەر كارى-جاسىنا قاراماي ساياباقتا دەنە شىنىقتىرۋمەن اينالىسادى. گيمناستيكا مەن ءارتۇرلى سپورت­تىق جاتتىعۋ جاسايدى. ونىڭ ىشىندە سكان­ديناۆيالىق ءجۇرۋ ءتاسىلى بار. وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن دەندرو­ساياباققا اۋقىمدى قۇ­رىلىس جۇ­مىس­تارى جۇرگىزىلىپ, ءىشى ءبىراز ابات­تاندىرىلىپ, كوركەيتىلگەن بولاتىن. سونىڭ اياسىندا زاماناۋي ۆەلوسيپەد جولاعى سالىنىپ, ورىندىقتار جاڭالاندى, كوپ جەرلەرگە ديودتى جارىقشامدار ورناتىلدى. اسىرەسە بۇل وسىمدىك الەمىنە قىزىعاتىن جاس عالىم­دار مەن مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ جانە جوعارى وقۋ ورىندارى­نىڭ ستۋدەنتتەرى ءۇشىن زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋىنە تاپتىر­ماس ورىن سانالادى. ويتكەنى مۇن­دا الەمنىڭ ءتورت بۇرىشىن­دا وسەتىن جانە سيرەك كەزدەسەتىن تالدار وسەدى. ال ولاردى شەتەلدەردەن اكەلىپ, ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرىندە جەرسىندىرۋگە وتاندىق عالىمدار كوپ ەڭبەك سىڭىرگەنىن ۇمىتپاعان ءلازىم.

مىنە, وسىنداي قازىنالى مە­كەندى باس­تاپقى كۇيىندەي ساقتاپ قالۋ قالا اكىمدىگى­نىڭ الدىندا تۇرعان باستى مىندەتكە اينالدى. ءسويتىپ, ءبىرىنشى كەزەكتە شاھار­دىڭ يرريگاتسيالىق جۇيەلەرىن قالپىنا كەلتى­رۋگە كىرىستى. سوناۋ بادام سۋ قويماسىنان تىكە­لەي دەندروساياباققا اعىپ كەلەتىن ۇزىن­دى­عى 23 شاقىرىمدىق ۇلكەن كانالدى جون­دەپ, قالپىنا كەل­تىردى. سونىڭ ناتيجەسىندە بيىل ساياباق ىشىندەگى جاپ-جاسىل كول سۋى­نىڭ دەڭگەيى تومەن تارتىپ, ازايىپ قالمادى. بارىنەن بۇرىن ايدىن كولدىڭ بەتىندە جۇز­گەن قوس اققۋلارعا راقات بولدى. ادامدار دا ءار كەلگەن سايىن ماحاباتتىڭ سيمۆولى سىڭ­سىعان اققۋلاردى كورىپ قۋانىپ, تۇلا-بويدى بيلەگەن نازىك سەزىمنىڭ شىرماۋىندا قالادى. بۇدان بولەك, اكىمدىكتىڭ قولعا العان جۇمىستارى ارقىلى ساياباق ىشىنەن 4 ۇڭعىما قازىلدى. تۋعان قالاسى شىمكەنتكە جا­نى اشيتىن قالتالى ازاماتتار دا وسى ارادان تا­بىلىپ جاتتى. وسىن­داي دەمەۋشىلەردىڭ ەسەبى­نەن سۋارۋ جۇمىستارىنا 4 تەحنيكا جۇ­مىلدىرىلدى. ولارعا قوسىمشا 20 ادام كو­مەككە كەلىپ, قول جاردەمىن بەردى.

ا.اسقاروۆ اتىنداعى شىم­كەنت دەندرو­لوگيا­لىق ساياباعى قالا­لىق جايلى ورتانى دامى­تۋ باسقارماسىنا قارايدى. اتال­عان مەكەمە ماماندارىنىڭ مالىم­دەۋىنشە, بۇگىنگى تاڭدا ءبىر سۋ ۇڭعىماسى ىسكە قوسىلىپ, سايا­باقتىڭ تۇلپار ايماعىنداعى نۋ اعاشتار سۋا­رىلىپ جاتىر. الداعى كۇندەرى ساياباق اۋما­عىنان قازىلعان تاعى 2 ۇڭعىما پايدالانۋعا بە­رىلەدى دەپ وتىر. ال دەندروساياباقتاعى عى­لى­مي قىزمەتكەرلەر ورمان اعاش­تارى­نىڭ سايالى بولىپ جايقالىپ وسۋىنە بار جاع­دايدى جاساپ وتىر. ول ءۇشىن قالالىق اكىم­­دىك ماماندار­عا قاجەتتى بارلىق مۇم­كىندىك­تى قاراستى­رىپ بەرىپ جاتىر. وسىلايشا, ەرە­ك­شە قورعالا­تىن تابيعي ايماق مەگاپو­ليس تۇر­عىن­دارى ­مەن قوناقتارىنىڭ يگى­­لىگى ءۇشىن ءاردايىم قىزمەت ­ەتە بەرمەك.

سوڭعى جاڭالىقتار