ءىس-شاراعا تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى شاحين مۋستافاەۆ, «تۇركى مادەنيەتى جانە مۇراسى» قورىنىڭ پرەزيدەنتى گۇناي ەفەنديەۆا, تۇركسوي باس حاتشىسى سۇلتان راەۆ, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان قىدىرالى, سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى قانات تۋمىش جانە مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, دەپۋتاتتار قاتىستى.
حالىقارالىق كونفەرەنتسيادا العاش بولىپ ءسوز العان تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى شاحين مۇستافاەۆ تاريح تۋدىرعان تۇلعانىڭ ساياسي ارەناداعى ەلەۋلى ەڭبەگىنە توقتالدى.
– گەيدار اليەۆ تۇركى الەمىن بىرىكتىرۋگە, حالىقتارىمىزدى جاقىنداستىرۋعا زور كۇش جۇمسادى. ول تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ ينتەگراتسياسىنا قىزمەت ەتەتىن ىنتىماقتاستىق ۇيىمدارىن قۇرۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوستى. قازىرگى تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ ۇيىمى جانە تۇركى اكادەمياسى سياقتى ۇيىمداردى قۇرۋ يدەياسى گ.اليەۆتىڭ وتانى – ەجەلگى ناحچىۆان جەرىندە دۇنيەگە كەلگەنى كەزدەيسوق ەمەس. بۇل – ۇلكەن سيمۆولدىق مانگە يە فاكت, – دەدى ش.مۋستافاەۆ.
باسقوسۋدا «تۇركى مادەنيەتى جانە مۇراسى» قورىنىڭ پرەزيدەنتى گۇناي ەفەنديەۆا ۇلى اقىن مۇحاممەد ءفيزۋليدىڭ 500 جىلدىعىن جانە قورقىت اتانىڭ 1300 جىلدىعىن يۋنەسكو دەڭگەيىندە اتاپ ءوتۋ, تۇركى الەمى كوشباسشىلارىنىڭ سامميتتەرىن ۇيىمداستىرۋ گەيدار اليەۆتىڭ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارى دا باياندامالارىندا ازەربايجان حالقىنىڭ كوشباسشىسى گەيدار اليەۆتىڭ تۇركى الەمىنىڭ مادەني جانە رۋحاني مۇراسىنىڭ تاماشا بىلگىرى بولعانىن, باۋىرلاس ەلدەر اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى نىعايتۋعا زور ۇلەس قوسقانىن تىلگە تيەك ەتتى.
– باكۋگە ات باسىن بۇرعان سايىن الدىمەن گەيدار اليەۆتىڭ مۋزەيىنە بارۋعا تىرىسامىن. ويتكەنى ونىڭ ءومىر جولىنان ازەربايجان تاريحىن, سونىمەن قاتار ۇلتقا قىزمەت ەتۋدىڭ جارقىن ۇلگىسىن كورۋگە بولادى. گەيدار اليەۆ – ءبىر حالىقتىڭ كوشباسشىسى عانا ەمەس, جالپى تۇركى الەمىنىڭ دە تۇعىرلى تۇلعاسى. دەمەك, مەرەيتويدىڭ كۇللى تۇركى الەمىندە كەڭىنەن تويلانۋى زاڭدى. بيىل قۇرىلعانىنا 30 جىل تولعان تۇركسوي-دىڭ دا نەگىزىنەن وسى تۇلعانىڭ قولتاڭباسىن كورۋگە بولادى. گەيدار اليەۆ قازاق حالقىنا وتە جاقىن بولدى. ابايدىڭ 100 جىلدىعىنا كەلىپ, ارنايى ءسوز سويلەگەنىن جاقسى بىلەمىز. جالپى, گەيدار اليەۆ – ارمانى اقيقاتقا اينالعان ابىز ادام, اڭىز ادام. ونىڭ كەزەڭىندە باستالعان ازەربايجان تۇتاستىعى جولىنداعى كۇرەس شىندىققا اينالدى. جاقىندا عانا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكى ەل اراسىنداعى تەرەڭ ستراتەگيالىق بايلانىستاردى رەتتەيتىن قۇجاتتارعا قول قويدى. كاسپي تەڭىزى ەكى ەلدى جاعالاۋلارى ارقىلى جاقىنداستىرسا, گەيدار اليەۆ تە سول ىنتىماقتاستىقتىڭ دانەكەرىنە اينالعان تۇلعا, – دەدى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان قىدىرالى.
تاۋەلسىزدىگىن قاتار العان ەكى ەل العاشقى جىلدارى تىعىز ديپلوماتيالىق قاتىناس ورناتتى. ودان بەرى دە وتىز جىلدان استام ۋاقىتتا الىس-بەرىس, بارىس-كەلىس ىركىلمەدى. ناتيجەسىندە, 140-قا جۋىق ىرگەلى قۇجاتقا قول قويىلدى. قازاقستان تاراپى سارابدال ساياساتكەر گەيدار اليەۆتىڭ 95 جىلدىعىنا «ەلىنە جول اشقان» اتتى ارنايى كىتاپ شىعاردى. عاسىر تولعان ۇلت كوشباسشىلارىنىڭ مەرەيتويىندا ازەربايجان باۋىرلارعا «Qazaqstan» ۇلتتىق تەلەارناسى دايىنداعان گ.اليەۆتىڭ ءومىرى مەن قىزمەتى تۋرالى «عازيز عۇمىر» دەرەكتى ءفيلمى كورسەتىلدى.
– ءبىز – كۇللى تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ تىلەۋىن تىلەپ وتىرعان جاندارمىز. كەڭەس زامانىندا قازاقستان ورتالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ يدەولوگيا ءبولىمىن باسقاردىم. سول جىلدارى ءتۇرلى جيىنداردا گەيدار اليەۆتى ءجيى كورەتىنبىز. وسىناۋ دارا تۇلعانىڭ بۇكىل سانالى عۇمىرى, عيبراتقا تولى ىستەرى, ءجۇرىس-تۇرىسى, سويلەگەن سوزدەرى, تەرەڭ ماعىنالى ويلارى اركىمنىڭ كوكەيىندە. مەنىڭ ويىمشا, اكادەميا اتىنان ۇلكەن ءبىر حالىقارالىق سىيلىق تاعايىندالعانى دۇرىس. بۇل ماراپات تۇركى حالىقتارىنا ەرەكشە ەڭبەگى سىڭگەن ازاماتتارعا بەرىلسە, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى, – دەدى سويلەگەن سوزىندە مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ.
