مەرەكە • 28 ناۋرىز, 2023

كوڭىلدى كوكتەم شۋاعى جىلىتقان ءسات

272 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

شىمكەنتتە ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى بىرنەشە جىل قاتارىنان بايدىبەك بي داڭعىلى بويىنداعى ناۋرىز الاڭىندا تويلانىپ كەلدى. وتكەن جىلى ورتالىق ساياباقتا اتالىپ وتكەن ەدى. بيىل بۇل داستۇرگە وزگەرتۋلەر ەنىپ, ناۋرىزدى مەرەكەلەۋ جاڭا اشىلعان يپپودرومدا باستالدى. اتشاباردا ۇيىمداستىرىلعان «ناۋرىز شىمكەنتتەن باستالادى» اتتى مەرەكەلىك كونتسەرتپەن جالپى مەگاپوليستەگى ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىنە ارنالعان دۋماندى ءىس-شارالار باستاۋ الدى.

كوڭىلدى كوكتەم شۋاعى جىلىتقان ءسات

قوش دەلىك! سونىمەن مەگاپوليستە ناۋرىز مەرەكەسى قاتارىنان ءۇش كۇن بويى تويلاندى. راسى كەرەك, مۇنداي دۋماندى شىمكەنتتىكتەردىڭ ءبىرىنشى مارتە كورۋى بولسا كەرەك-ءتى. ناۋرىزدىڭ 21-22 كۇندەرى شاھاردا مەرەكەگە بايلانىستى بىرنەشە قىزىقتى كونتسەرتتىك باعدارلامالار مەن ءىس-شارالار ءوتتى. سونىڭ ءبىرى اتشاباردا «قازاقتىڭ ۇلى ويىندارى» اتتى ۇلتتىق سپورت تۇر­لەرىنەن جارىس ۇيىمداستىرىلدى. وعان ەلىمىزدەن بولەك قىرعىزستان, وزبەكستان, موڭعوليا, ساۋد ارابياسى, رەسەي, پولشا, تۇركيا سىندى مەملەكەتتەردەن كوكپارشىلار, ساداق اتۋشىلار, بايگەشىلەر قاتىستى. جۇلدە قورى قوماقتى بولعاندىقتان, ءارى تارازى باسىندا ەلدىڭ ابىرويى تۇرعاندىقتان ءار سپورتشى جارىستا جەڭىسكە جەتۋگە بارىن سالارى انىق. جاڭا يپپودرومدا سپورتشىلار ات جارىستىرىپ, باسەكە كورىگىن قىزدىرسا, ءدال سونىڭ جانىندا ورنالاسقان ەتنواۋىلدا 170-كە جۋىق كيىز ءۇي تىگىلىپ, مۇندا دا ناۋ­رىزدىڭ قىزىقتى ءىس-شارالارى باس­تالدى. جاستاردىڭ ءبىر بولىگى اۋىل ماڭىن­داعى التىباقاندا سەيىل قۇرسا, اتا­لار مەن اجەلەر ۇلتتىق كيىمدەرىمەن ورتاعا جارقىراي شىعىپ, حالىقتىڭ ءداستۇرلى اندەرىنەن شاشۋ شاشتى. بۇدان بولەك ساداق اتۋدان تۇڭعىش رەت ءى ازيا كۋبوگى ۇيىمداستىرىلدى. ءوزىمىزدىڭ جانە كورشىلەس ەلدەردەن كەلگەن بالۋاندار بەلدەسىپ, تۇيە پالۋان جۇلدەسىنە تالاستى. ودان بولەك سۋىرىپ سالما اقىندارىمىز ناۋرىز ايتىستا جىر دوداعا ءتۇسىپ, ءسوز تاپ­قىرلىقتىڭ شەشەندىك ۇلگىسىمەن كوپشىلىكتى ءسۇيسىنتتى. اسىق اتۋدان دا ورەندەر جارىسى قىزىقتى ءوتتى. «اسىق ويناعان ازار» دەگەن ۇعىم بۇل باسەكەگە جارامادى. ويتكەنى جارىستا اسىق اتىپ, جۇلدەگە ىلىككەندەر قوماقتى سىيلىق ارقالاپ قايتتى. سونداي-اق تاي قازانعا ناۋرىز كوجە ءپىسىرىلىپ, كەلگەن قوناقتاردىڭ ءبارى ودان ءدام اۋىز ءتيدى. مەرەكەدە ەكى توننادان استام ناۋرىز كوجە دايىندالىپتى. بۇل دا ءبىر – وزىن­شە رەكورد!

حالىقتى ءاز-ناۋرىزبەن قۇت­تىق­تاپ, جۇرتتىڭ قۋانىشىن بولىسۋگە كەلگەن مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اسحات ورالوۆ ءوزى­نىڭ جۇرەككجاردى تىلەگىن جەت­كىزدى.

«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جو­مارت توقاەۆ «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىم­­­بات» اتتى ماقالاسىندا ناۋرىز مەرە­­كەسىن اتاپ ءوتۋ تۇجىرىمداماسىن ءتۇسىن­­دىرىپ بەرگەن ەدى. وسىعان بايلانىس­تى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى ۇلىس­تىڭ ۇلى كۇنىن تويلاۋدىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن بەكىتتى. وسىنىڭ نەگىزىندە ءاز-ناۋرىزدى بۇكىل ءوڭىر ءبىر كۇندە اتاپ وتپەي, «امال مەرەكەسى», «تاريحقا تاعزىم» سەكىلدى داتالى كۇن­دەرمەن بىرگە 10 كۇن بويىنا تويلاۋ قاراستىرىلدى. سوندىقتان ءبىز وسىناۋ باعدارلاما اياسىندا جاڭا يپپودرومدا كوشپەندىلەر رۋحىن وياتقان كەرەمەت سپورتتىق ويىنداردىڭ كۋاسى بولىپ وتىرمىز. بالۋاندار بەلدەسۋى, الامان بايگە, تەڭگە ءىلۋ, كوكپار تارتۋ سياقتى ۇلتتىق سپورت جارىستارىن كورىپ دەلەبەمىز قوزىپ, ءبىر مارقايىپ قالدىق. مۇنىڭ بارلىعى دا بىرىنشىدەن, ناۋرىز مەرەكەسىنىڭ ءسانىن كەلتىرسە, ەكىنشىدەن, الداعى جىلى ەلىمىزدە تۋى جەلبىرەيتىن «دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىنىنا» قىزۋ دايىندىعىمىزدىڭ باستاماسى», دەدى مينيستر.

ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى – ناۋرىز مەيرامىن اسسامبلەيا مۇشەلەرى دە جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە اتاپ وتەدى. وسى ورايدا قحا جانىنداعى قۇرىلىمدار, ەتنو­مادەني بىرلەستىك وكىلدەرى «دوس­تىق ءۇيىنىڭ» الدىنا كيىز ءۇي تىگىپ, سال­تاناتتى جيىن ۇيىمداستىردى. «ارمىسىڭ, ءاز-ناۋرىز!» اتتى سالتاناتتى شارانىڭ قىزىق­تى وتۋىنە اسسامبلەيا جانىن­داعى 17 ەتنومادەني بىرلەس­تىكتىڭ توراعا­لارى مەن وكىلدەرى, 7 قوعامدىق قۇرىلىم – اقساقال­دار كەڭەسى, انالار كەڭەسى, جۋرنا­ليستەر مەن بلوگەرلەر كلۋبى, «اسسامبلەيا جاستارى» ۇيىمى, مەدياتسيا كەڭەسى, عىلىمي-ساراپشىلىق توپ, كاسىپكەرلەر ۇيىمىنىڭ مۇشەلەرى ءبىر كىسىدەي اتسالىستى. شىمكەنت قالا­لىق ىشكى ساياسات جانە جاستار ىستەرى جونىندەگى باسقارما باسشىسى م.شو­تانوۆ ناۋرىز مەيرامى – وتكەندى سارالاپ, بۇگىندى باعامدايتىن جانە كۇن مەن ءتۇن تەڭەلىپ, اينالا جاڭاراتىن يگى مەرەكە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن بىرگە ەل ىنتىماعىن نىعايتىپ, تاتۋلىعىن ساقتاۋ جولىندا ۇلكەن ۇلەس قوسىپ وتىرعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى وكىلدەرىن ۇلىس­تىڭ ۇلى كۇنىمەن قۇتتىق­تادى. ال ەتنوس وكىلدەرىنىڭ ناۋرىز مەرەكەسىن تاماشالاۋعا كەلگەن جۇرت «دوستىق ءۇيى» مەن «بىرلىك ءۇيى» دەگەن اتپەن تىگىلگەن قوس كيىز ۇيگە باس سۇعىپ, جايىلعان داستارقاننان ءدام اۋىز ءتيدى. مەرەكە اياسىندا قوناقتارعا «ناۋرىز كادەسى» ۇلەستىرىلىپ, لاڭگى, اسىق اتۋ سەكىلدى ۇلتتىق ويىندار ويناتىلدى.

بۇدان بولەك قالانىڭ ءار اۋدان اكىمدىگىندە دە ءاز-ناۋرىز مەرەكەلەندى. ماسەلەن, اباي اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى ۇلىس­تىڭ ۇلى كۇنىن كيىز ءۇي تىگىپ, ءتۇرلى تاعامدار ءپىسىرىپ, كوپشىلىك ويىن-ساۋىق ءىس-شارالارىن ۇيىمداستىرۋ ارقىلى تويلادى. سوندىقتان ابايلىقتار وتباسىلارىمەن بىرگە اسار شاعىن اۋدانىنداعى ورتالىق الاڭعا جينالىپ, شىعىستىڭ باستى مەرەكەسى, جاڭارعان كوكتەمنىڭ ناقىشىنا اينالعان ناۋ­رىزدى كوتەرىڭكى كوڭىل كۇيمەن, شات-شادىمان جارقىراعان جۇزبەن اتاپ ءوتتى.

اۋدان اكىمى بۇحارباي پارما­نوۆ تۇرعىنداردى ناۋرىز مەيرامىمەن قۇتتىقتاپ, بۇل كۇن بەرەكە مەن بىرلىكتىڭ, مەيىرىمدىلىك پەن ءوزارا سىيلاستىقتىڭ قاسيەتتى مەرەكەسى ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى.

«تامىرى تەرەڭ تارتقان ءاز-ناۋرىز قاي كەزدە دە ەڭسەسى بيىك ەلدىكتىڭ, ىرگەسى سوگىلمەس بىرلىكتىڭ, ىرىس پەن ىنتىماقتىڭ مەرەكەسى بولعان. بۇگىندە ەجەلگى مەيرام ءبىزدىڭ جاڭارعان قوعامى­مىزبەن ۇيلەسىم تاۋىپ, وتانىمىزداعى دوستىق پەن كەلىسىمىن نىعايتۋدا ماڭىز­دى ءرول اتقارادى. ءاربىر ەلدىڭ تاۋەلسىز­دىگى, ۇلتتىق بىرلىگى جانە بەيبىت ءومىرى مەن ءبىر شاڭىراق استىنداعى تاتۋ-ءتاتتى كەشكەن عۇمىرى ونىڭ باستى قۇندىلىعى سانالادى. ءبىز ءۇشىن تاۋەلسىزدىكتەن اسقان مۇرات, ماڭگىلىك ەلدەن اسقان ماقسات جوق! ەجەلدەن جاڭارۋ مەن جاسامپازدىقتىڭ باستاۋى, ىرىس پەن بەرەكەنىڭ ارقاۋى بولعان ءاز-ناۋرىز حالقىمىزدىڭ قاجىرلى ەڭبەگىنىڭ, تولاعاي تابىسىنىڭ باستاۋى بولسىن», دەدى ول.

شاتتىقتى مەرەكەنى تاما­شالاۋعا كەلگەن قوناقتارعا №89 مەكتەپ-ليتسەيى مەن دارىندى بالالارعا ارنالعان №90 مەكتەپ-گيمنازياسىنىڭ وقۋشىلارى دۋماندى كونتسەرت قويىپ بەردى. سونى­مەن بىرگە قاراپايىم تۇرعىندار دا باستاماشىلىق تانىتىپ, كيىز ۇيلەر تىكتى, داستارقان جايدى. جالپى, جۇرت­شى­لىق, ناۋرىزدى بىرگە قىزىقتى ەتىپ وتكىزۋگە بارىنشا اتسالىستى. بۇل كۇنى مەرەكەنى بارشاعا سەزدىرۋ ءۇشىن جالپاق جۇرتقا تەگىس ناۋرىز كوجە, سۋمەلەك, باۋىرساق پەن پالاۋ تاراتىلدى. ايتا كەتۋ كەرەك, شىمكەنتتە بەسىنشى اۋداننىڭ قۇرىلۋىنا بايلانىستى اباي اۋدانىنىڭ اۋماعى وزگەرگەن. وسىنىڭ الدىندا اۋدانعا 34 ەلدى مەكەن قارايتىن. ال قازىر ونىڭ سانى 27 ەلدى مەكەنگە قىسقاردى. ءوز كەزەگىندە اسار شاعىن اۋدانى اۋماقتىق ءبولىنىس بارىسىندا اباي اۋدانىنىڭ قۇرامىندا قالدى.

جالپى, « ۇلى قازاق ويىندا­رى» ۇلتتىق سپورت جارىسى مەن «ناۋ­رىز شىمكەنتتەن باستالادى» اتتى مەرە­كەلىك شارا 22 ناۋرىزدا قورى­تىن­دىلاندى. ال كەشكە قالانىڭ اكىمشى­لىك-ىسكەرلىك ورتالىعىنداعى استا­نا الاڭىندا ەلىمىزدىڭ ەسترادا جۇل­دىز­دارىنىڭ جانە جەرگىلىكتى ونەرپاز­داردىڭ قاتىسۋىمەن گالا-كونتسەرت ءوتتى. وسىمەن ءاز-ناۋرىزعا ارنالعان ادەمى باع­دار­لامالىق ءىس-شارالار جيىنى ءوز مارەسىنە جەتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار