سۇحبات • 17 قاراشا, 2022

قازاقستان-قىرعىزستان: قارىم-قاتىناستىڭ جاۋاپتى كەزەڭى

1680 رەت
كورسەتىلدى
14 مين
وقۋ ءۇشىن

«قازاق, قىرعىز – ءبىر تۋعان». ەكى ەل اراسىنداعى ىنتى­ماقتاستىقتىڭ تامىرى تەرەڭگە كەتكەنى بەلگىلى. كەيىنگى جىلدارى قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى بايلانىس نىعايىپ كەلەدى. ەكىجاقتى قارىم-قاتىناس جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلگەن. ماڭگىلىك دوستىق جانە وداقتاستىق تۋرالى شارت قابىلداندى. وسى ورايدا ەكى ەلدىڭ بايلانىسى جونىندە تەرەڭىرەك بىلمەك ءۇشىن قىرعىزستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى جەەنبەك كۋلۋباەۆپەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

قازاقستان-قىرعىزستان: قارىم-قاتىناستىڭ جاۋاپتى كەزەڭى

– قۇرمەتتى مينيستر مىر­زا! «Egemen Qazaqstan» گازە­تىنە سۇحبات بەرۋگە كەلىس­كەنىڭىز ءۇشىن العىس ايتامىز. ەڭ اۋەلى ەكى ەل ارا­سىن­داعى قارىم-قاتىناستان باس­تاساق. بيىل ديپلوماتيالىق باي­لانىس ورناعانىنا 30 جىل تولىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا قازاق­ستان-قىرعىزستان قاتى­ناسى قاي دەڭگەيدە دامىپ وتىر؟

– بيىلعى قازاندا مەملە­كەت­ارالىق قارىم-قاتىناسىمىزعا 30 جىل تولدى. قىرعىز-قازاق قارىم-قاتىناسىندا جوعارى باسشى­لىقتىڭ بايلانىستارى ەرەكشە ءرول اتقارادى. بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ اراسىندا بەلسەندى ساياسي ديالوگ ورناعان. قىرعىز-قازاق ىنتىماقتاستىعىنا قىرعىزستان پرەزيدەنتى سادىر جاپاروۆتىڭ وتكەن جىلعى قازاقستانعا مەملەكەتتىك ساپارى جانە قازاقستان باسشىسىنىڭ مامىر ايىندا قىرعىز-قازاق ارىپتەستىگىن تەرەڭدەتۋگە زور ۇلەس قوسقان بىشكەككە رەسمي ساپارى وڭ سەرپىن بەردى. مامىرداعى كەزدەسۋدە قىرعىزستان مەن قازاقستان پرەزيدەنتتەرى ەكى ەلدىڭ سوڭعى وتىز جىلداعى ءوزارا ءىس-قيمىلىن جوعارى باعالاپ, ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋ جوسپارلارىن بەلگىلەدى.

وسى جىلدار ارالىعىندا مەم­لەكەتتەرىمىز اراسىندا شارت­تىق-قۇقىقتىق بازا قالىپ­تاستى, 267-دەن استام مەملە­كەت­ارالىق, ۇكىمەتارالىق جانە ۆەدوم­ستۆوارالىق ەكىجاقتى قۇجاتقا قول قويىلدى. سونىڭ ىشىندە ماڭ­گىلىك دوستىق تۋرالى شارت پەن وداق­تاستىق قاتىناستار تۋرالى شارت ىرگەتاس سانالادى. قىر­عىز­ستان مەن قازاقستان اراسىن­داعى ستراتەگيالىق جانە وداق­تاس­تىق ارىپتەستىك جوعارى مەم­لەكەتارالىق كەڭەس, پارلامەنت­ارالىق كەڭەس, ۇكىمەتارالىق كەڭەس جانە سىرتقى ىستەر مينيستر­لەرى كەڭەسى سەكىلدى ەكىجاقتى ورگان­داردىڭ قالىپتاسۋىنا جاعداي جاسادى. بۇل كەلىسسوز الاڭ­دارىندا اسكەري-ساياسي, ساۋدا-ەكو­نو­ميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق ماسەلەلەر بو­يىنشا قىرعىز-قازاق ىنتى­ماق­تاستىعىن ۇزاقمەرزىمدى جانە تۇراق­تى دامىتۋدىڭ ورتاق ستراتە­گيالىق ماقساتتارى, تۇجىرىم­دامالىق تاسىلدەرى مەن باعىتتارى تالقىلانادى. ديپلوماتيالىق باي­لانىس ورناعالى بەرى تاتۋ كورشىلىك پەن دوستىق قارىم-قاتى­ناستىڭ بەرىك ىرگەتاسى قالانعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. جىل سا­يىن ءوزارا ساۋدا مەن ينۆەستيتسيا كولەمىنىڭ ارتۋى, ىسكەرلىك, عىلىمي جانە مادەني بايلانىستاردىڭ جاندانۋى بايقالادى.

– بيىل مەملەكەت باسشى­لارى­نىڭ كەزدەسۋى وتكەنى, قازاق­ستان پرەزيدەنتى قىرعىزستانعا بارعانى بەلگىلى. بۇل كەزدەسۋدە كوپتەگەن كەلىسىمگە قول جەتكىزىلدى. ساپار بارىسىندا قول قويىلعان كەلىسىمدەردىڭ ورىندالۋى قالاي ءجۇرىپ جاتىر؟

– بۇل ساپاردا حالىق­تارى­مىزدىڭ تۇپكى مۇددەلەرىنە جاۋاپ بەرەتىن قارىم-قاتىناستى نىعايتۋعا جانە ودان ءارى دامىتۋعا باعىتتالعان بۇكىل سالادا كەلىسىمدەرگە قول جەتكىزىلدى. ەكى ەلدىڭ ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارى ءبىر-بىرىمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتىپ, وسى كەلى­سىمدەردى جۇزەگە اسىرۋ تەتىكتەرىن پىسىقتاۋعا كىرىسكەن. ۇكى­مەت قۇرىلىمدارى بىرقاتار ەكى­جاقتى كەلىسسوز جۇرگىزدى. سولاردىڭ قاتارىندا ساۋدانى ءار­تاراپتاندىرۋ, قىرعىز-قازاقستان مەملەكەتتىك شەكاراسى ارقىلى جۇكتەردى تاسىمالداۋ جانە ترانزيتتەۋ, ونەركاسىپتىك ساۋدا-لوگيس­تيكا كەشەنى, قامبار-اتا گەس-1 قۇرىلىسى سەكىلدى ماسەلەلەر قارالادى.

سونىمەن قاتار مەملەكەتتەر باسشىلارى لوگيستيكا, ونەر­­كاسىپتىك كووپەراتسيا, اۋىل شارۋاشىلىعى, ەنەرگەتيكا جانە كولىك سالالارىندا بىرلەسكەن كاسىپورىندار مەن جوبالار قۇرۋ ارقىلى ءوزارا ساۋدا دەڭگەيىن 2 ميلليارد دوللارعا دەيىن جەتكىزۋ مىندەتىن قويدى. 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ءوزارا تاۋار اينالىمى 568 ميلليون دوللاردى قۇراسا, بىلتىرعى وسى مەرزىممەن سالىستىرعاندا ءوسۋ قارقىنى 24 پايىزدى قۇرادى. بۇل كورسەتكىش ۇلكەن بولماسا دا, تۇپكى ماقساتقا جەتۋدەگى تاباندىلىعىمىزدى كورسەتەدى. ساۋدا قاتىناسىن رەتكە كەلتىرۋدە ءبىراز كۇش سالۋ قاجەت.

ىندەتكە بايلانىستى شەشىمىن تاپپاعان كەيبىر ماسەلەلەر قا­زىر­دىڭ وزىندە جۇزەگە اسىرىلدى. قىر­عىز-قازاق شەكاراسىنداعى جەرۇستى وتكىزۋ بەكەتتەرى, ەكىجاقتى جولاۋ­شىلار كولىگى, سونىڭ ىشىندە اۋە, تەمىرجول جانە اۆتوموبيل كولىگى تولىق جۇمىس ىستەي باستادى.

– مەملەكەتتەر باسشى­لارى­نىڭ كەزدەسۋىندە قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى ءبىرىن­شى ايماقارالىق ىنتىماق­تاستىق فورۋمى تالقىلانعانى بەل­گىلى. وسى باعىتتاعى جۇمىس­تارىڭىز تۋرالى ايتىپ وتسەڭىز.

– ايماقارالىق ىنتى­ماق­تاستىق – قىرعىزستان مەن قا­زاق­ستان اراسىنداعى ەكىجاقتى قاتى­ناس­تاردىڭ اجىراماس بولىگى. ول قىرعىز-قازاق ىنتىماقتاستىعىن دامى­تۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. وسىنى نەگىزگە الا وتى­رىپ, پرەزي­دەنتتەرىمىز ىنتى­ماق­تاستىقتىڭ وسى سالاسىنا ءجىتى نازار اۋدارىپ, ونىڭ ىسكە اسىرىلماعان الەۋە­تىن, ەڭ الدىمەن, ساۋدا-ەكو­­نو­­ميكالىق جانە مادەني-گۋما­ني­­تارلىق بايلانىستارداعى مۇمكىن­­دىكتەرىن اتاپ كورسەتتى. وسى تۇر­عىدا وڭىرارالىق فورۋم پرەزي­­دەنت­تەرىمىزدىڭ تاۋار اينالىمىن 2 ملرد دوللارعا دەيىن جەتكى­زۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىن ورىن­داۋعا ىقپال ەتەدى.

مامىرداعى كەزدەسۋدە مەم­لە­كەتتەر باسشىلارى ەكى ەلدىڭ التى ءوڭىرى اراسىنداعى ىنتى­ماق­تاستىق تۋرالى ءتيىستى قۇجات­تارعا قول قويىلعانىن قۇپتاپ, ءبىرىنشى قىرعىز-قازاق وڭىر­ارا­لىق فورۋمىن وتكىزۋ جوسپارىن قولدادى. قازىرگى ۋاقىتتا ەكى ەلدىڭ ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارى مەملەكەتتەر باسشىلارى اراسىنداعى ۋاعدالاستىقتاردى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا اتالعان ءىس-شارانىڭ مازمۇنىن پىسىقتاپ, ونى وتكىزۋ مەرزىمىن كەلىسىپ جاتىر. وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمى ەكى ەلدىڭ وبلىستارى مەن قالالارى اراسىنداعى بايلانىستى كەڭەيتۋ جانە ىسكەر توپتار, ىسكەر قاۋىمداستىقتار مەن كاسىپورىندار اراسىندا تىكەلەي بايلانىس ورناتۋ ءۇشىن ماڭىزدى الاڭعا اينالاتىنىنا سەنىمدىمىن.

– قىرعىزستان مەن قازاقستان اراسىنداعى, جالپى ورتالىق ازياداعى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – سۋ, ياعني ترانسشەكارالىق وزەندەر. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, قازاقستانعا قۇياتىن وزەندەردىڭ ءبىر بولىگى قىرعىزستاننان باستاۋ الادى. سۋ ماسەلەسىن شەشۋدەگى جۇمىستار تۋرالى ايتا كەتسەڭىز؟

– بۇگىندە ورتالىق ازيا ءوڭىرى ءتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىس­تى سۋ رەسۋرستارىنىڭ تاپشىلىعىن سەزىنىپ وتىر. وڭىردەگى ەلدەر كلي­ماتتىڭ وزگەرۋى, ەنەرگەتيكالىق, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, ەكو­لو­گيالىق جانە باسقا فاكتورلاردىڭ اسەرىن ەسكەرە وتىرىپ, سۋ-ەنەرگەتيكا ماسەلەلەرىنە كەشەندى كوزقاراستىڭ بولماۋى تۇراقتى دامۋعا كەدەرگى كەلتىرۋى مۇمكىن ەكەنىن ءتۇسىنۋ كەرەك. سوندىقتان قىرعىزستان ايماقتاعى سۋ رەسۋرستارىن كەشەندى پايدالانۋدا ورتالىق ازيانىڭ بارلىق مەملەكەتىنىڭ وڭتايلى دامۋىنا باعىتتالعان شارالار جۇيەسىن انىقتاۋدى قولدايدى.

وسىنداي ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ مىسالى رەتىندە قىرعىزستان مەن قازاقستاننىڭ شۋ جانە تالاس وزەندەرى بويىنشا ىن­تى­ماقتاستىعى تاجىريبەسىن كەلتىرە الامىن. وندا قازاقستان تاراپى مەملەكەتارالىق سۋ شارۋاشىلىعى نىساندارىن ۇستاۋعا جۇمسالعان شىعىنداردى وتەۋگە ۇلەس قو­سادى. سونداي-اق الىنعان سۋ كولەمىنە پروپورتسيونالدى تۇردە كەلىسىلگەن ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرادى. بۇل تاراپتاردىڭ ءىس-ارەكەتتەرىن ۇيلەستىرۋ سۋ جونىندەگى ۇكىمەتارالىق كوميسسيا دەڭگەيىندە ورىندالادى.

بۇل ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماق­تاستىق تاجىريبەسىن ءوڭىردىڭ سۋ رەسۋرستارىن ءوزارا تيىمدىلىككە قول جەتكىزۋ ماقساتىندا پايدالانۋ ءۇشىن وبلىستىڭ باسقا وزەن باسسەيندەرىندە قولدانا الا­مىز. ءبىز سونداي-اق قازاق­ستاننىڭ قىرعىزستانداعى گيدرو­ەنەرگەتيكالىق جوبالارعا ينۆەس­تيتسيا قۇيۋىن قۇپتايمىز. بۇل سۋ-ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دا­مىتۋعا جانە نىعايتۋعا كۇشتى سەرپىن بەرەدى. قىرعىزستان ءوز تاراپىنان ايماق مەملەكەتتەرىنىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, سۋ-ەنەرگەتيكا ماسەلەلەرىنىڭ بارلىق كەشەنى بويىنشا جان-جاقتى جانە سىندارلى ديالوگكە ارقاشان اشىق.

– سۋ تاقىرىبىنان اۋىت­قىمايىق. قازىر جاھاندىق جى­لىنۋدىڭ سالدارىنان جەر بەتىندەگى مۇزداقتار وراسان زور قارقىنمەن ەرىپ جاتقانى بەلگىلى. وسى ورايدا قىرعىزستان ەلدەگى مۇزداقتاردىڭ جويى­لۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن قانداي شارالار قابىلداپ جاتىر؟

– قىرعىزستان اۋماعىنىڭ 90 پايىزدان استامىن حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن قامتاماسىز ەتەتىن سۋعا, ازىق-ت ۇلىككە, ەنەرگەتيكالىق جانە باسقا دا رەسۋرستارعا باي تاۋلار الىپ جاتىر. بيىك قى­رات­تاردان باستاۋ الاتىن وزەن­دەر ورتالىق ازياداعى سۋ رەسۋرس­تارىنىڭ 40 پايىزىن قۇراي­دى. قىرعىزستاننىڭ تاۋلى ەكو­جۇيەلەرى كليماتتىق وزگەرىس­تەردەن زارداپ شەگىپ وتىر. ورتا­لىق ازيادا سونىڭ سالدارىنان وڭىر­دەگى بۇكىل مۇزداقتىڭ تورت­تەن بىرىنە جۋىعى ەرىپ كەتكەن. قىرعىزستانداعى جاھان­دىق جىلىنۋدىڭ تەرىس اسەرىنە 2022 جىلعى شىلدەدە بريتان­دىق
تۋ­ريستەردىڭ كوزىنشە ىستىق­كول­ شاتقالىندا ۇلكەن مۇزدىڭ وپىرىلۋى مىسال بولا الادى.

عاسىرلار بويى قالىپتاسقان مۇزداقتار مەن قارلى القاپتاردىڭ ەرۋى, ولاردىڭ قالپىنا كەلۋ الەۋەتىنىڭ تومەندەۋى جانە سونىڭ سالدارىنان قىرعىزستانداعى سۋ رەسۋرستارىنىڭ ازايۋى ەلىمىزگە عانا ەمەس, بۇكىل ورتالىق ازياعا دا تيگىزەر اسەرى اۋقىمدى بولماق. ەكولوگيالىق, ازىق-ت ۇلىك, ەنەرگەتيكالىق, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ سالالارىنا زاردابىن تيگىزەدى. جىل سا­يىن تۇرعىندار مەن ەكونوميكاعا ايتارلىقتاي زيان كەلتىرەتىن سەل تاسقىندارىنىڭ كوبەيۋى دە مۇزداقتاردىڭ قارقىندى ەرۋىنىڭ سالدارى. ۋران قالدىقتارىن كومۋ ورىندارىنداعى سەل تاسقىنى رەسپۋبليكالىق جانە ايماقتىق اۋقىمدا ەكولوگيالىق اپات قاۋپىن ارتتىرادى. سوندىقتان تاۋەل­سىزدىك العالى بەرى مۇزداقتار مەن بيوارتۇرلىلىكتى ساقتاۋ, تاۋلاردىڭ تۇراقتى دامۋى جانە تاۋ ەكو­جۇيەلەرىن قورعاۋمەن تىعىز بايلانىستى ءارتۇرلى ەكولوگيالىق باستامالاردى بەلسەندى تۇردە ىلگەرىلەتىپ كەلەمىز.

– قازىرگى تاڭدا قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناس قانداي دەڭگەيدە؟ بولاشاقتا تاۋار اينالىمىن قانشالىقتى ارتتىرا الامىز؟

– وتكەن جىلى قىرعىزستان مەن قازاقستان اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 35 پايىزعا ءوسىپ, ءبىر ملرد دوللاردان استى. 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ءوزارا ساۋدانىڭ ءوسىمى 24 پايىزدى قۇرادى. ەندى بۇل كورسەتكىشتى ەكى ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ مىندەتى تۇر. كەلەشەكتە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ بۇل تاپسىرماسىن ورىندايمىز دەپ ويلايمىن. بۇعان مۇمكىندىكتەر بار. ىنتىماقتاستىقتىڭ پەرسپەكتيۆالى باعىتتارى ساۋدا, گيدروەنەرگەتيكا, تۋريزم, تىكەلەي ىسكەرلىك بايلانىستاردى كەڭەيتۋ, قولدانىستاعى ترانزيتتىك جانە كولىك كوممۋنيكاتسيالارىن ءتيىمدى پايدالانۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ سالالارىن قامتيدى.

ءوزارا تاۋار اينالىمىنىڭ وسۋىنە ىقپال ەتەتىن فاكتورلاردىڭ ءبىرى – قىرعىز-قازاق شەكاراسىندا ونەركاسىپتىك ساۋدا-لوگيستيكالىق كەشەننىڭ قالىپتاسۋى. قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قىرعىزستانعا رەسمي ساپارى بارىسىندا ءتيىستى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. ونىڭ نەگىزىندە كيىم-كەشەك, فارماتسەۆتيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ سالالارىندا جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

– ءسىز بىرنەشە جىل قازاق­ستاندا ەلشى بولدىڭىز. ەكى ەل اراسىنداعى مادەني بايلانىس­تار تۋرالى بىرەر ءسوز ايتىپ وت­سەڭىز.

– مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىعىمىز وتە جو­عارى دەڭگەيدە. ەكى ەلدىڭ زيالى قاۋىمى مەن جۇرتشىلىعىنىڭ قاتىسۋىمەن ءتۇرلى كونتسەرت, پوە­زيا كەشى, كورمە, دوڭگەلەك ۇستەل, سەمينار جۇيەلى تۇردە وتكىزىلىپ تۇرادى. ولار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا كەڭىنەن جاريالاندى. بۇل رەتتە ەكى ەلدىڭ عالىمدارى مەن ساياساتكەرلەرىنىڭ كەزدەسۋلەرى بىشكەك پەن استانادا مەزگىل-مەزگىل ءوتىپ تۇرادى. ماسەلەن, وتكەن جىلى قىرعىزستاندا قازاقستاننىڭ مادەنيەت كۇندەرى ءوتىپ, ونىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قىرعىزستان پرەزيدەنتى س.جا­پا­روۆ قاتىستى.

بيىلعى مامىر ايىندا بىش­كەك قالاسىندا قىرعىزستان مەن قازاقستان باسشىلارىنىڭ قاتى­سۋىمەن اباي قۇنانباي ۇلى ەسكەرت­كىشى مەن ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى اشىلدى. وتكەن جىلى قازاق جازۋشىسى بايانعالي ءالىم­جانوۆتىڭ قازاق تىلىندەگى «ماناس», «سەمەتەي», «سەيتەك» كىتاپ­تارىنىڭ تۇساۋىن كەستى. 2020 جىلى «ماناس» ەپوپەيا­سىن «ماناس – قىر­عىز حالقىنىڭ ەپوسى» اتتى كىتاپ رەتىندە قازاق تىلىندە باسىپ شىعاردى. وسىلايشا, 60 جىلدان كەيىن جارىق كورگەن ەكىنشى باسىلىم اتاندى.

«ماناس» ەپوسىن دامىتۋ مەن ناسيحاتتاۋعا قوسقان وراسان زور ۇلەسى ءۇشىن قازاق اقىنى بايانعالي ءالىمجانوۆ «دوستىق» وردەنىمەن ماراپاتتالدى. جوعارى ماراپاتتى س.جاپاروۆ 2021 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا استاناعا مەملەكەتتىك ساپارى كەزىندە ءوزى تاپسىردى. بيىل ءبىز قىرعىزستاننىڭ قازاقستانداعى مادەنيەت كۇندەرىن ابىرويمەن وتكىزدىك. سونداي-اق الداعى ۋاقىتتا استانادا قىرعىز ەپو­سىنىڭ قاھارمانى ماناس پەن قىرعىزدىڭ ۇلى جازۋشىسى شىڭعىس ايتماتوۆقا ەسكەرتكىش ورناتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. جالپى العاندا, ەلدەرىمىزدىڭ ما­دەني-گۋمانيتارلىق سالا­داعى قارىم-قاتىناسى جان-جاقتىلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى.

– كەيىنگى جىلدارى تۇركى الەمى اراسىنداعى قارىم-قا­تى­ناس جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىل­دى. تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيى­مى قۇرىلدى. وسى ورايدا تۇر­كى­تىلدەس ەلدەردىڭ ىنتىماق­تاس­تىعىن قالاي باعالايسىز؟

– ءبىز تۇركىتىلدەس ەلدەر ارا­سىنداعى ىنتىماقتاستىقتى جوعارى باعالايمىز. ويتكەنى تۇركى حالىقتارىن ورتاق تاريح, مادەنيەت جانە ءتىل بىرىكتىرەدى. ۇيىم قۇرىلعان ساتتەن باستاپ تۇر­كى­تىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتى­ماق­تاستىعىن كەڭەيتۋ جانە دامىتۋ بويىنشا ەلەۋلى, جەمىستى جۇ­مىستار اتقارىلدى. بۇگىنگە دەيىن توعىز سامميت ءوتتى. وندا ءوزارا قىزىعۋشىلىق تۋدىراتىن بارلىق سالاداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى قارالدى.

ماسەلەن, «تۇركى الەمىنىڭ كوزقاراسى-2040» باعدارلاماسىن قابىلداۋىمىز – ۇلكەن بەلەس, تۇركى ىنتىماقتاستىعىنىڭ جا­ڭا پاراعى. قۇجاتتا ساياسي, ەكونوميكالىق جانە الەۋ­مەت­تىك-مادەني ينتەگراتسيا جو­نىندەگى ءىس-شارالاردى قامتيتىن ۇزاق­مەرزىمدى پەرسپەكتيۆالار بەل­گى­لەنگەن. قۇجاتتى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قازىر­گى ۋاقىتتا تاراپتار «2022-2026 جىلدارعا ارنالعان تۇركى مەم­لەكەتتەرى ۇيىمى ستراتەگياسى» جوباسىن كەلىسىپ جاتىر. قۇجات ۇيىمنىڭ ودان ءارى دامۋىنا جول اشادى. جوعارىدا ايتىلعانداردى قورىتىندىلاي كەلە, تۇركى باۋىرلارىمىزبەن ورتاق قۇندىلىقتار نەگىزىندە جەمىستى جۇمىس ىستەۋگە دايىنبىز. بۇكىل قيىندىقتى جەڭىپ, جاقسى الەم قۇرۋعا ۇلەس قوسامىز دەپ سەنەمىز.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

 

اڭگىمەلەسكەن

اباي اسانكەلدى ۇلى,

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار