ماسەلەن, تامىزدا قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي باعاسى ەڭ ارزان 10 ەلدىڭ قاتارىنا كىرگەنى جونىندە جاڭالىق تارادى. توعىزىنشى تەرريتوريادا ورتالىقتا ورنالاسقان تۇرعىن ۇيلەر باعاسى ورتاشا ەسەپپەن شارشى مەترى 927,2 دوللار تۇرادى. ەلىمىزدەن باسقا وندىق قاتارىنا تمد ەلدەرىنىڭ بىردە-ءبىرى ەنبەگەن.
سونداي-اق جىل باسىندا قازاقستان بەنزين باعاسى ارزان مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنى دە ايتىلدى. ەلىمىز قازىرگى تاڭدا GlobalPetrolPrices كەلتىرگەن تىزىمدە 10-ورىنعا جايعاسقان. ياعني ورتا ەسەپپەن ءبىر ليتر جانارمايدىڭ قۇنى 0,446 دوللارعا تەڭ. توپ باسىندا ۆەنەسۋەللا, ليۆيا, يران, الجير, انگولا سەكىلدى مەملەكەتتەر تۇر.
مۇنداي رەيتينگتەردى جالعاستىرا بەرۋگە بولادى. بىراق مۇنىڭ نەلىكتەن قاتە ەكەنىنە توقتالعاندى ءجون كورىپ وتىرمىز. بىرىنشىدەن, قازاقستاننىڭ بەلگىلى ءبىر ءونىمى ارزان ەلدەر قاتارىنا ەنۋى شىنايى جاعدايدان حابار بەرمەيدى. ويتكەنى مۇنداي تىزىمدەر ادەتتە تاۋار نە قىزمەتتىڭ دوللارعا شاققانداعى قۇنىن عانا كورسەتەدى. ال حالىقتىڭ تابىسى ەسكەرىلمەيدى.
مىسالى, ۆەنەسۋەللادا بەنزيننىڭ قۇنى 0.016 دوللاردى قۇرايدى. تەڭگەگە شاققاندا قازىرگى باعاممەن بۇل – 7,5 تەڭگە. بىراق ورتاشا ايلىق جالاقىنىڭ كولەمى 25 دوللار شاماسىندا (11 731 تەڭگە). دەمەك ۆەنەسۋەللالىق ءبىر ايدا تاپقان تابىسىنا 1 564 ليتر بەنزين ساتىپ الا الادى. سالىستىرىپ قارايتىن بولساق, جانارمايى قىمبات ەلدىڭ ءبىرى سانالاتىن شۆەيتساريادا ونىڭ قۇنى – 1,9 دوللار. بۇل شامامەن 897 تەڭگە. بىراق ورتاشا ايلىق جالاقى 5060 دوللارعا تەڭ (2,37 ميلليون تەڭگە). تابيعاتى جايساڭ شۆەيتساريانى مەكەندەگەن تۇرعىن تابىسىنا شامامەن 2663 ليتر بەنزين الۋعا شاماسى جەتەدى. ەندەشە, مۇحيتتىڭ ارعى بەتىندەگى ۆەنەسۋەللادا جانارمايدىڭ باعاسى ارزان بولعانمەن, جالپى حالىقتىڭ تابىسىنا شاققاندا قىمبات ەكەنى انىق بايقالادى.
ەندى قازاقستانداعى احۋالعا ورالساق. قازىرگى تاڭدا ەلوردادا اي-92 ماركالى بەنزين 182 تەڭگە كولەمىندە ساتىلادى. اي-95 ماركالى جانارمايدىڭ قۇنى 212-214 تەڭگە ارالىعىندا. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, ەلدەگى ورتاشا جالاقى مولشەرى ەكىنشى توقساندا 312 مىڭ تەڭگەدەن اسقان. تاعى دا وسى مەرزىمدەگى تابىستى ءبىر ليتر بەنزين باعاسىنا ءبولىپ كورەيىك. سوندا ۇلى دالانى مەكەندەگەن, «تەمىر تۇلپار» جۇگەندەگەن ءار ازامات ايلىق جالاقىسىنا شامامەن 1714 ليتر بەنزين ساتىپ الا الادى.
وسىدان-اق توعىزىنشى تەرريتوريا حالقىنىڭ ءال-اۋقاتى ۆەنەسۋەللالىقتان جاقسى بولعانىمەن, شۆەيتساريالىقتان الدەقايدا ارتتا ەكەنىن اڭعارامىز. ارينە, ەكونوميكانىڭ جىلىگىن شاعىپ, مايىن ىشكەن ماماندار ناقتى مالىمەتتى بەرە جاتار. ءبىزدىڭ كەلتىرگەنىمىز قاراپايىم ەسەپتەۋ عانا. دەگەنمەن جالپى باعدار تۇسىنىكتى بولدى دەگەن ويدامىز.
نەگىزى الەمدىك ەكونوميكادا حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن باعالاۋعا ارنالعان ءتۇرلى رەيتينگتەر بار. وندا بەلگىلى ءبىر تاۋاردى ءار ەلدە ساتىپ الۋ قۇنى مەن سول قاراجاتتى تابۋعا قانشا ۋاقىت كەتەتىنىن ەسەپتەيدى. ماسەلەن, The Economist جۋرنالى «بيگماك» يندەكسىن ۇسىنادى. رەيتينگتە شارتاراپتاعى ءبىر بيگماكتىڭ قۇنىن جانە ونى ساتىپ الۋعا كەرەك قاراجاتتى تابۋعا قانشا ۋاقىت كەتەتىنىن انىقتايدى. سول ارقىلى ۆاليۋتالاردىڭ دوللارعا شاققانداعى كۋرسىن تۇزەدى.
بۇدان بولەك, KFC Index, Nespresso Index, iPad Index دەگەن سەكىلدى كوپتەگەن رەيتينگ بار. ولاردىڭ ارقايسىنىڭ ارتىقشىلىعى مەن كەمشىلىگى بار. سەبەبى ەسەپكە الىناتىن تاۋار مەن قىزمەت قۇنى گەوگرافيالىق جاعدايعا بايلانىستى قۇبىلاتىنى تۇسىنىكتى. بىراق باستىسى مۇنىڭ ءبارى تۇرعىنداردىڭ تولەم قابىلەتىن انىقتاۋعا كومەكتەسەدى.
ەكىنشىدەن, تاقىرىپقا نەگىز بولعان رەيتينگتەردى پايدالانۋ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا مانيپۋلياتسيا جاساۋ دەپ كەسىپ ايتا الامىز. ويتكەنى جىل باسىنان بەرى تاۋارلار مەن قىزمەتتەر قىمباتتاماسا, ارزانداعان جوق. بەنزيننىڭ قۇنى ءبىراز جەرگە بارىپ قالدى. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى كۇنى كەشە عانا ءبىر جىلدا جانارماي باعاسى 4 پايىزعا ارتقانى جونىندە اقپارات تاراتقان ەدى.
تۇرعىن ءۇي باعاسى دا قىمباتتاپ, قالتاسى تەسىكتەردىڭ باسپانالى بولۋى ساعىمعا اينالىپ بارا جاتقانداي. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, بىلتىرعى مەرزىممەن سالىستىرعاندا پاتەر باعاسى قايتالاما نارىقتا 25,9 پايىزعا, باستاپقى نارىقتا 17,7 پايىزعا وسكەن.
وكىنىشكە قاراي, ۇلى دالادا شالقۇيرىقتاي شاشاسىنا شاڭ جۇقتىرماي, قۇلاگەر سەكىلدى قارا ءۇزىپ بارا جاتقان باعاعا شابان اتقا اينالعان جالاقى جەتە الماي كەلەدى. وسىنداي ساتتە «ەڭ ارزان» دەگەن رەيتينگتى مۇقيات قولدانعان ءجون-اۋ...
