رۋحانيات • 13 قىركۇيەك، 2022

تاۋ تۇلعانىڭ تويى

2083 رەت كورسەتىلدى

«سارىارقادا اقسوراڭ ەڭ بيىك تاۋ، جاڭاارقادا اقسەلەۋ تاۋدان بيىك» (باعدات مۇباراك) دەيتىن جۇرت بەلگىلى ەتنوگراف، عالىم، جازۋشى اقسەلەۋ سەيدىمبەكتىڭ تويى جاڭاارقادا وتەتىنىن ەستىپ، ەلدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جيىلعان ەكەن. ولە-ولگەنشە ۇلت مۇراسىن تۇگەندەپ، حالقىنىڭ قاسيەتىن ارداقتاپ وتكەن تۇلعانىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي رەسپۋبليكالىق عىلىمي كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىرىلىپ، جىر دوداسى ءوتىپ، اس بەرىلىپ، بالۋاندار بەلدەسىپ، ات شاپتىرىلدى. اۋدان ورتالىعىندا اشىلعان ەسكەرتكىشى تۋرالى اڭگىمە باسقا. كەشەلى بەرى اۋدان اكىمى يۋرجان بەكقوجين باستاپ بۇل ەسكەرتكىش الىنىپ، جاڭادان قالىپتالاتىنىن مالىمدەدى. اقاڭنىڭ تويىنا بارعان ەلدىڭ كوڭىلى سوندا بارىپ ورنىنا تۇسكەندەي.

جيىن اشىلعاندا اۋەلگى ءسوزدى العان مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى، اقىن نەسىپبەك ايت ۇلى قازاق­قا قۇداي ەكى داۋىردە ەكى احاڭدى بەر­گەنىن ايتتى. العاشقىسى – ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلى بولسا، ەكىنشى اقاڭ، اقسەلەۋ سەيدىم­بەك – احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ زاڭدى جالعاسى، ءىزىن باسقان ناعىز ۇلت جوقشىسى بولدى. ەكەۋى دە حالقىنا قىزمەت ەتە ءجۇرىپ، وتقا كۇيىپ كەتكەنىن جانە قاپەر­لەدى اقىن. اقاڭنىڭ قوس بىردەي ءانىنىڭ ءسوزىن جازعان نەسىپبەك ايت ۇلى ۇلت جوقشىسىنا ارناعان ولەڭىن وقىپ، جاڭاارقا مادەنيەت ءۇيىنىڭ الدىنداعى ەلدى تەبىرەنتىپ جىبەردى.

«اللا عانا بار قازىر، بىزدەر جوق­پىز، اقسەلەۋ مەن الاشتىڭ اراسىندا» دەگەن سەرىك اقسۇڭقار ۇلىنىڭ ءسوزى دە جالىندى شىقتى. ءانشى سەرىك وسپان بولسا، احاڭنىڭ «داۋرەن-اي» ءانىن اسقاقتاتا سالدى.

«اقسەلەۋ سەيدىمبەك جانە كوش­پە­لىلەر مادەنيەتى» اتتى رەسپۋب­ليكالىق كونفەرەنتسيانى فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور قويلىباي اسان تىزگىندەدى. ساليقالى وتىرىستى ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى بەرىك ابدىعالي ۇلى اشتى.

 – بيىل بەلگىلى ەتنوگراف، جازۋشى – اقسەلەۋ سەيدىمبەك ۇلىنىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ وتۋ­دەمىز. وسىناۋ تورقالى تويمەن بار­لىق جاڭاارقا جۇرتشىلىعىن ىستىق ىقىلاسپەن قۇتتىقتايمىن. قۇندىلىقتارىمىزدى تۇگەندەپ، بابالار جولىن جاڭعىرتۋ، ولارعا تاعزىم ەتىپ، قۇرمەت كورسەتۋ – بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ باستى پارىزى، ەرتەڭگە ۇلگى رەتىندە ۇسىنار ىزگى امالى. بۇگىنگى مارقۇم اعامىزعا كورسەتىلىپ جاتقان قۇرمەت – وسى ايتىلعان ويدىڭ بىردەن ءبىر كورىنىسى، – دەگەن بەرىك ابدىعالي ۇلى ەتنوگرافتىڭ تاريحي پايىمدارى سىرەسكەن ەڭبەكتەرى الداعى ۋاقىتتا تەرەڭ زەرتتەۋدى قا­جەت ەتەرىن ەسكە سالدى.

جيىندا اقاڭنىڭ سان سالالى قىرى تىلگە تيەك ەتىلدى. ەتنو­گراف­تىعى، جازۋشىلىعى، جۋرنا­ليس­تىگى، سازگەرلىگى، زەرت­تەۋشىلىگى، تاعى باسقا قىرلارى دا ءسوز بولدى. وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-ءمينيسترى عاني بەيسەمباەۆ، تاريحشى، پروفەسسور قويشىعارا سالعارين، تۇركولوگ، پروفەسسور قارجاۋباي سارتقوجا، ايگىلى فيزيك-پروفەسسور تەمىرعالي كوكەتاەۆ، اقىن عالىم جايلىباي، قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى، پروفەسسور نۇرلان دۋلاتبەكوۆ، بەلگىلى قالامگەر، سەناتور نۇرتورە ءجۇسىپ، پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى امانجول ءالتاي مەن جاناربەك ءاشىمجان، ءانشى ساۋلە جانپەيىسوۆا، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭ­بەك سىڭىرگەن قايراتكەرى نەسىپ ءجۇ­نىس­­باي ۇلى، ەتنوگراف جازۋشى تورە­حان مايباس ءسوز سويلەدى. كۇيشى مۇحامەدجان تىلەۋحانوۆ اقسەلەۋدىڭ كۇيشىلىك ونەر تۋرالى ەڭبەگىن ەرەكشە باعالاپ، كۇي شەرتتى.

كونفەرەنتسيا سوڭىندا جاس اقىن­دار اراسىندا وتكەن اقسەلەۋ اتىن­داعى جىر ءمۇشايراسىنىڭ جەڭىم­پازدارى ماراپاتتالدى. باس باي­گەنى اقتوبەلىك اقىن ازامات ابىل­قايىر ەنشىلەدى.

القالى كەڭەستەن سوڭ ەل اقسەلەۋ بيىگىنە اعىلدى. وندا اس بەرىلىپ، قۇرانعا قول جايىلدى. اۋداندىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ قىزمەتكەرلەرى «بال­تالى، باعانالى ەل امان بول» اتتى تەاترلاندىرىلعان قويىلىم قويدى. نەگىزگى وزەگى اقسەلەۋ سەي­دىمبەك شىعارماشىلىعىنان الىن­عان. سونىمەن قاتار مۇندا «جاڭا­ارقا جەرى – جىر ەلى» اتتى ايماق­تىق فەستيۆال دا كورەرمەندەر كوز­ايىمىنا اينالدى.

اس بەرىلگەن سوڭ ات جۇگىرتىلىپ، بالۋاندار بەلدەستى. الامان بايگە بولدى. جيىرما سەگىز ات وتىز شاقى­رىمعا شاپقاندا، جاڭاارقالىق «ايسۋات» اتتى تۇلپار قارا ءۇزىپ كەلدى. تۇيە بالۋاندار اراسىنداعى بەلدەسۋدە اسىل بارمەنوۆ قارسىلاس شاق كەلتىرمەدى.

ايتقاندايىن وسى مەرەيتويدا كوپ سىنالعان احاڭنىڭ ەسكەرت­كىشى جاقىن ارادا بوي كوتەرەتىنىن جەرگىلىكتى اكىمدىك وكىلدەرى جيىن سوڭىندا ايتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

QazaqGaz ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ قۇرامى وزگەردى

قازاقستان • 02 جەلتوقسان، 2022

ۇقساس جاڭالىقتار