كەۋسەن

كولىگىمىزدى جول شەتىنە دوعاردىق. ىرىز­دىق وسكەن جەردى, ەگىننىڭ جايىن بارلا­ماقپىز. ءسال عانا ەسكەن سامال جەلمەن بىرگە ءدان ءيىسى, نان ءيىسى كەلەتىندەي. كوڭىلىڭدى قۋانىشقا بولەيتىن وسى ءبىر جايماشۋاق ۋاقىتتاعى جان جادىراتار لەپ يگىلىك پەن بەرەكەنىڭ جارشىسىنداي.

انە, تايشاپتىرىم جەردە, استىقتى القاپ­تىڭ ۇستىندە قايتقان قازداي ءتىزىلىپ  دا­لا كەمەلەرى كەتىپ بارادى. ەل يگىلىگىن جيناۋ­دا. استىقتى القاپتاردان اعىلعان قىرۋار اۆتوكولىك قىزىل ءداندى قىرمانعا جەتكىزۋدە. ءسۇت ءپىسىرىم ۋاقىتتان سوڭ ءدان قويانجوندانىپ ۇيىلگەن قىرمان باسىنا جەتتىك. بيىلعى مولشىلىق وسى جەردەن كورىنىس تابادى. قىرمان باسىنداعى قىزۋ, قاربالاس تىرشىلىك وسى جايدى اڭعارتقانداي.

– جينايتىن ىرىزدىقتارىڭ مول بولسىن! – دەدىك قىرمان باسىنداعى ەڭبەككەرلەرگە.

– جاقسى كەلدىڭدەر, «قۇتتى قوناق كەلسە, قوي ەگىز تابادى» دەگەندەي, تابان ىزدەرىڭمەن بەرەكە ىلەسىپ كەلىپ جاتىر, – دەپ ازىلدەدى ەل اعاسى ەسەنباي,  – قازىر مىنا قاپقا كەۋسەن سالىپ بەرەيىن.

مال كوزدەي شىققان ىرىستى اپايعا دا قىرمانشىلاردان ءبىر شەلەك قىزىل ءدان بۇيىردى. وز­دەرى بۇل ەكولوگيالىق جاعىنان تازا القاپتىڭ ءدانى دەپ قويادى.

– باياعىدا, – دەيدى ىرىستى اپاي, – وسى قوياندىقىزىلدىڭ باۋىرىنا ەككەن ءداننىڭ ءيىسى مۇرىن جاراتىن. سول بيدايدان پىسىرگەن نان قانداي ءتاتتى ەدى؟! كوپتەن بەرى ءسۇيسىنىپ نان جەي الماي ءجۇر ەدىم, كوپ راحمەت, بالالار. قازىر نەگە ەكەنىن كىم ءبىلسىن, الدە ءدارىنى كوپ سەبە مە, ءدامى دە وزگەردى عوي.

قىزىل ءداندى اعاش كۇرەكپەن ساپىرىپ جاتقان جاس جىگىتتەردىڭ ءبىرى:

– اپاي, ءسىزدىڭ ۇيگە ديىرمەن­نەن ۇن تارتقىزىپ الۋعا جەتەتىن بيدايدى ءوزىمىز تەگىن جەتكىزىپ بەرەمىز, – دەپ اقجارما كوڭىلىن ءبىلدىرىپ جاتىر.

اياق استىنان ولجالى بولعان اجەمىز دە بەرەكەنىڭ باستا­ۋىندا جۇرگەن جۇرتشىلىققا تىلەكتەستىگىن ءبىلدىردى. قىرمان باسىنداعى كەۋكەۋلەسكەن كوڭىلدى اڭگىمە ەل جايلى, ەلدىڭ ءبۇيىرىن شىعاراتىن بەرەكە جايلى ءوربىدى. الدەن سوڭ كەلگەن شارۋامىزدى ءبىتىرىپ, كەيىن قايتقانبىز. جۇرگىزۋشى بوزبالا كەۋسەن دەگەن قانداي ۇعىمدى بىلدىرەدى دەپ سۇرادى. بىلگەنىمىزدى ايتىپ جاتىرمىز. بۇرىنعىنىڭ ءداستۇرى. ماسەلەن, مال باققان قاۋىم ءتول توگىنى جاقسى بولسا, كوگەنتىپ بەرمەي مە؟ بۇل دا سولاي, ەگىن ەككەن جۇرت مول ءونىم السا, اۋىلداعى تىلەكتەس اعايىنعا ىرىزدىق ءدامىن تاتىرادى. ونىڭ ار جاعىندا بىرلىكپەن كەلەتىن بەرەكە, قوعامداسقان قايىرىمدىلىق ءتارىزدى ىزگى نيەت جاتادى. تۇپتەپ كەلگەندە, وسىلاي ءبولىسۋ, سىيلاپ, ىزەت كورسەتۋ ۇلتىمىزدىڭ بويىنداعى جومارتتىقتى اڭعار­تادى.

– جاقسى ىرىم ەكەن, – دەدى جاس جىگىت, – اركىم قولىنداعى بارىمەن بولىسسە, جوقشىلىق ءبىزدىڭ ەلدىڭ بوساعاسىنان اتتاي المايتىن شىعار؟!

اقمولا وبلىسى