تاريح • 23 ماۋسىم، 2022

تالدىنىڭ تىلسىمى تاڭعالدىرادى

45 رەت كورسەتىلدى

قازاقتا «التىن شىققان جەردى بەلدەن قاز» دەگەن ءسوز بار. وسى تۇجىرىمدى شەت اۋدانىنداعى تالدى ارحەولوگيالىق پاركىنىڭ اۋماعىنا ەنەتىن قاراجارتاس قورىمىنا قاتىستى دا ايتۋعا بولادى. «سارىارقا پيراميداسى» سىندى اسا قۇندى تاريحي ەسكەرتكىشتەرى بار قورىمنان تاياۋدا تاعى سيرەك كەزدەسەتىن ءۇش جەرلەۋ ورنى تابىلدى.

اتالعان قورىمداردان قولا داۋىرىنە جاتاتىن جادىگەرلەر، اتاپ ايتقاندا، تۇرمىستىق زاتتار، زەرگەرلىك بۇيىمدار قازىپ الىندى. ەسكەرتكىشتەردى قور­عاۋ ورتالىعى ديرەك­تورى­نىڭ ورىنباسارى جانبولات ءما­جيتوۆ بۇل قولا جانە تەمىر عاسىرلارىنىڭ قورىمدارى تاريحتى زەردەلەۋگە مول مۇم­كىندىك بەرەتىن اسا قۇن­دى جەر­لەۋ ورىندارى ەكەنىن ايتادى.

ال ارحەولوگ، تاريح عىلىم­دارىنىڭ كانديداتى يگور كۋكۋش­كيننىڭ ايتۋىنشا، بۇل قورىمدار ەرتەرەكتە اياۋسىز تونال­عان ەكەن.

– مايىتتەر كوشىرىلىپ، قۇن­دى زاتتار الىنىپ، تەك قولا­دان جاسالعان بۇيىمدار عا­نا قالعان، – دەيدى ارحەولوگ عالىم. – بالالاردىڭ ءبىز تاپ­قان بەيىتتەرى ەرەسەكتەردەن بو­لەك ورنالاسقان جانە جال­پاق تاس­تاردان تۇرعىزىلعان. سول كەز­دە قايتىس بولعان ادام­نىڭ ارۋاعى مۇنداي تاستار­دان اتتاپ وتە المايدى جانە ادام­­­­داردى مازالامايدى دەگەن سەنىم بولعان. سونداي-اق بالا­لار مايىتتەرىنىڭ ج­ا­نىندا ءسۇت ءتا­رىزدى سۇيىق­تىقتىڭ قالدىق­تارى بار ىدىس-اياقتار تابىلدى.

يگور كۋكۋشكين باستاعان ەكسپەديتسيا عالىمدارىنا اكا­دەميك ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تاريح فاكۋلتەتىندە وقيتىن ستۋدەنتتەر كومەكتەسىپ ءجۇر. سولاردىڭ ءبىرى بەكارىس تىلە­گەنوۆ كونە جادىگەرلەردى كوزى­مەن كورىپ، قولىمەن ۇستاپ، تاجىريبەلىك تۇرعىدا مول ماع­لۇمات العانىنا قۋانىشتى ەكەنىن ايتادى.

– قولا داۋىرىندەگى قىش ىدىستار، قولا پىشاقتار، سىر­­­­عالار مەن ساقينالار تاپ­تىق. ءبىز ەجەلگى ادامداردىڭ سۇيەك­تەرىن قازىرگىلەرمەن سالىس­تىرىپ، نا­تيجەسىندە، اي­تارلىقتاي ايىر­­ماشىلىق­تار بار ەكە­نىن باي­قادىق. ەسكى زامان ادام­­دارى­نىڭ قولدارى مەن اياق­تارىنىڭ سۇيەكتەرى ۇزىن جانە جۋان بولعان ەكەن.

سونىمەن قاتار ستۋدەنت بەكارىس تىلەگەنوۆ قورىمنان تا­بىلعان ادامداردىڭ تىستە­رىنىڭ ساپ-ساۋ جانە تاپ-تازا بول­­­عانىنا قايران قالادى. «وسى ورايدا كونە زامان ادام­دا­رىنىڭ گيگيەنانى قالاي ساق­تاعانى تاڭعالدىرادى»، دەيدى بولاشاق عالىم.

جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك الداعى ۋاقىتتا تالدى ارحەو­لوگيالىق پاركىندە تۋريستەر ءۇشىن ءىرى تاريحي-مادەني ورتا­لىق اشۋدى جوسپارلاپ وتىر. مۇن­داعى ماقسات – كونە زاماننان قالعان تاس پيراميدالاردى، قورعانداردى، قورىمداردى دۇنيە ءجۇزىنىڭ اۋەسقوي تاريحشىلارى مەن ساياحاتشىلارىنا كورسەتۋ.

و

ر

 

قاراعاندى وبلىسى،

شەت اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار

بۇعىبۇلاۋ

قازاقستان • كەشە

جۇزە ءبىلۋ – ءومىر

قوعام • كەشە

ولكەتانۋشى

قازاقستان • كەشە

كەبەنەك

تاريح • كەشە

ساۋكەلە

ونەر • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار