الاش زيالىلارىنا ارنالعان مەموريالدىق كەشەن سقو جامبىل اۋدانى بلاگوۆەششەنكا اۋىلىنىڭ ماڭىندا بوي كوتەرمەك. بۇل جەردىڭ تاڭداپ الىنۋى كەزدەيسوق ەمەس.
وسىدان شامامەن عاسىر بۇرىن, ياعني 1918 جىلى ەلدى مەكەن ماڭىنداعى ءالتي قاجىنىڭ قونىسىندا مىرجاقىپ دۋلاتوۆ باستاعان الاشورداشىلاردىڭ ۇيىمداستىرۋمەن ۇلكەن جيىن وتكەن. وعان الاش قايراتكەرلەرى, كوكشەتاۋ جانە پەتروپاۆل ۋەزدەرىنىڭ بولىستارى, يگى جاقسىلار قاتىسقان ەكەن.
«1918 جىلى سولتۇستىك وڭىردە بولشەۆيكتەر ۇكىمەتى قۇلاپ, نەگىزگى بيلىكتى الاش قايراتكەرلەرى قولىنا العان ەدى. سول ۋاقىتتا جاز ايى – شىلدەنىڭ اياعىندا پەتروپاۆل, كوكشەتاۋ ۋەزدەرىنىڭ 22 بولىسىن جيناي وتىرا جيىن وتكىزەدى. الايدا س.مۇقانوۆتىڭ كىتابىندا 10 مىڭعا جۋىق حالىق جينالدى دەيدى. تاريحي ماڭىزى زور جيىندا الاش ۇكىمەتىن قۇرۋ جانە ونىڭ ءارى قاراي قىزمەتى, سالىق جيناۋ, الاش ارمياسىن قۇرۋ سەكىلدى ۇلكەن ماسەلەلەر قارالدى. بۇل دەرەكتىك نەگىزدە انىقتالىپ, بيىل بۇل ورىن مەملەكەت تاراپىنان قورعاۋعا الىندى. قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ جالپى ۇلتتىق نىسانىنا ەنگىزىلدى. بۇل ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز. ەگەر ءبىز تاريحىمىزدى بىلمەسەك, بولاشاعىمىزدى قۇرا المايمىز. بۇل ءبىزدىڭ جاڭا قازاقستانىمىزدىڭ ىلگەرى جىلجۋىنىڭ ءبىر قادامى دەپ سانايمىز», دەيدى سولتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى ساۋلە مالىكوۆا.
بۇل جەردە مادەني-تاريحي كلاستەردى جۇزەگە اسىرۋ جوسپاردا بار. وسىعان وراي مەموريالدىق كەشەننىڭ ورنىنا بەلگى تاس قويىلدى. سالتاناتتى ءىس-شاراعا پەتروپاۆل مەن قوستاناي قالالارىنىڭ تاريحشىلارى, عالىمدارى قاتىستى.
«ورىنبوردان مىرجاقىپ دۋلاتوۆ باسقارعان الاشتىڭ باسشىلارى وسىندا كەلىپ, الاشتى قولدايتىن ازاماتتارىمەن, الاشتىڭ فيليالدارىنىڭ باسشىلارىمەن جينالىس وتكىزدى. سوعان 150-200-دەي وكىل قاتىسادى دەپ جوسپارلانعان ەكەن. ال شىنىندا كۇللى وسى ماڭايداعى بوستاندىقتى اڭساعان - كوكشەتاۋدان, اقمولادان, قورعاننان, ومبىدان وسى قىزىلجار وڭىرىنەن, 10 مىڭنان استام حالىق جينالعان ەكەن. بىلتىر العاش رەت وسى جەردە حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتكىزدىك. ءبىزدىڭ, كورشى مەملەكەتتەردىڭ عالىمدارى, الاش زەرتتەۋشىلەر قاتىسىپ, ۇلكەن قارار, ۇسىنىستار قابىلدادىق. سونىڭ ءبىرى - وسى قاسيەتتى جەرگە مەموريالدىق كەشەن سالۋ. ءالتي قاجى كەزىندە باي, بۇگىنگىنىڭ تىلىمەن ايتقاندا مەتسەنات بولعان. الاشتىڭ جينالىسىن ۇيىمداستىرىپ, كەلۋشىلەرگە جۇزدەن استام كيىز ءۇي قۇرعان ەكەن. الاشتىڭ باسشىلارىن كۇتىپ الىپ, اياعىنان تىك تۇرىپ قىزمەت كورسەتكەن», دەيدى ءىس-شاراعا نۇر-سۇلتان قالاسىنان ارنايى كەلگەن ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيا مۇشەسى سابىر قاسىموۆ.
كەشەننىڭ جالپى اۋماعى 240 گەكتاردى قۇراماق. وندا مۋزەي بولادى. سونىمەن قاتار ورتاداعى كول تازارتىلىپ, ول كەيىن دەمالىس ورنىنا اينالادى. سونداي-اق ەتنواۋىل قۇرىلادى.
الاش زيالىلارىنا ارنالعان مەموريالدىق كەشەن 3 جىلدا سالىنىپ, 2025 جىلى اشىلادى.