ۇكىمەت • 03 اقپان, 2022

ماقسات – بارلىق باستامانى ساپالى زاڭدارمەن قامتاماسىز ەتۋ

383 رەت
كورسەتىلدى
14 مين
وقۋ ءۇشىن

ءماجىلىس سپيكەرى ەرلان قوشانوۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتانىڭ جالپى وتىرىسى ءوتتى. ءماجىلىس توراعاسى كۇن تارتىبىنە كىرىسپەس بۇرىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ ايتقان جاڭا قازاقستان قۇرۋ جولىندا پارلامەنتكە ارتىلار جۇك تە, جۇكتەلەر جاۋاپكەرشىلىك تە وتە زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ماقسات – بارلىق باستامانى ساپالى زاڭدارمەن قامتاماسىز ەتۋ

«وسىناۋ سىندارلى كەزەڭدە حالىق سەنىمىنەن شىعىپ, پرەزيدەنت باستامالارىن بارىنشا قولداۋ – باستى مىندەتىمىز. سايلاۋشىلار تاراپىنان دەپۋتاتتارعا قويىلاتىن تالاپ قاشاندا جوعارى ەكەنىن وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر. اسىرەسە كەشەگى «قاڭتار وقيعالارى» بۇكىل ەلىمىز ءۇشىن ۇلكەن سىن بولدى. كۇن تارتىبىندە تاۋەلسىزدىگىمىز مەن مەملەكەتىمىزدىڭ تۇتاستىعىن ساقتاپ قالۋ ماسەلەسى تۇردى. ەلدىگىمىزگە قاۋىپ تونگەن وسى سىن ساعاتتا مەملەكەت باسشىسى بارلىق جاۋاپكەرشىلىكتى وزىنە الىپ, باتىل شەشىمدەر قابىلدادى», دەدى پالاتا سپيكەرى.

وسىعان وراي ءماجىلىس توراعاسى پرە­زي­دەنتىمىز حالىق قاۋىپسىزدىگى مەن مەملەكەت مۇددەسى بارىنەن بيىك ەكەندىگىن ءوز ىسىمەن دالەل­دەگەنىن, ەندىگى جەردە بۇل تالاپ باستى قاعيدا بولۋعا ءتيىس ەكەنىنە نازار اۋداردى.

ء«بىرىنشى كەزەكتە, پارلامەنت جۇمىسىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋىمىز قاجەت. حالىق سايلاعان دەپۋتاتتار ەڭ الدىمەن ءوز سايلاۋشىلارىنا جاقىن بولۋ كەرەك. قوعامنىڭ ءۇنىن ەستىپ, حالىقتىڭ ءتىلىن ءتۇسىنۋ جانە دەر كەزىندە شارالار قابىلداۋ – كەز كەلگەن كەلەڭسىزدىكتىڭ الدىن الۋدىڭ نەگىزگى العىشارتى ەكەنى تۇسىنىكتى.

سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا دەپۋتاتتار كورپۋسىنىڭ ازاماتتىق سەكتورمەن, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىمەن, اسىرەسە وڭىرلەردەگى قوعام بەلسەندىلەرىمەن تىعىز بايلانىسىن ودان ارى جانداندىرامىز. بۇل – پرەزيدەنت بەكىتكەن «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» قاعيداسىن ناتيجەلى جۇزەگە اسى­رۋ­دىڭ باستى ۇستانىمى. الدىمىزعا قويىل­عان جاڭا مىندەتتەردى تابىستى ورىنداۋ ءۇشىن ازا­ماتتىق قوعاممەن قاتار, مەملەكەتتىك ورگان­دار­دىڭ بارلىق تارماقتارىمەن, سونىڭ ىشىندە سە­ناتپەن, ۇكىمەتپەن, سوت سالاسىمەن ءوزارا تىعىز ىنتىماقتاستىقتا جۇمىس ىستەيمىز», دەدى ە.قوشانوۆ.

سونىمەن قاتار پالاتا توراعاسى جۇرتپەن قارىم-قاتىناس, ولاردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋ ءماجىلىستىڭ كۇندەلىكتى جۇمىسىنىڭ نەگىزى ەكە­نىنە باسا نازار اۋداردى.

«دەپۋتاتتاردىڭ سايلاۋشىلارمەن ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن بارلىق جاعدايدى جانە قوسىمشا مۇمكىندىكتەردى قاراستىرۋىمىز قاجەت. مۇمكىن, حالىقپەن كەزدەسۋ فورماتىن قايتا قاراۋىمىز كەرەك شىعار. تامىرشىداي تاپ باسىپ, جۇرتتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن ءبىلۋ ءۇشىن جانە زاڭدار قابىلداۋ ارقىلى ولاردىڭ كوكەي­كەستى پروبلەمالارىن شەشۋ ءۇشىن ءبىز سايلاۋشىلارمەن ءجيى كەزدەسۋگە ءتيىسپىز.

جۇمىسىمىزدا وسى پرينتسيپتەردى باس­شى­لىققا الا وتىرىپ, بۇكىل قازاقستاندىقتاردىڭ مۇددەلەرىن لايىقتى بىلدىرە الامىز دەپ سەنەمىن. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز ايقىن, مىندەتىمىز ورتاق. ول – ەلدىڭ دامۋىنا, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا ارنالعان بارلىق باستامالاردى ساپالى زاڭدارمەن قامتاماسىز ەتۋ. وسى جولدا, قۇرمەتتى دەپۋتاتتار, بىرلەسە ەڭبەك ەتىپ, ءتيىستى ناتيجەلەرگە جەتەمىز دەپ سەنەمىن», دەدى ءماجىلىس سپيكەرى.

وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار «اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدادى.

«زاڭ جوباسىن دايىنداۋدىڭ ماقساتى – قولدانىستاعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ جانە نارىقتىق ەكونوميكا جاعدايىندا اسىل تۇقىم­دى مال شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىنە جاعداي جاسايتىن زاماناۋي نورما­تيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى قالىپتاستىرۋ ءارى اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ. ودان باسقا, زاڭ جوباسىن قابىلداۋ ارقىلى قولدانىستاعى اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعى تۋرالى زاڭناماداعى قاراما-قايشىلىقتار, ولقىلىقتار مەن كولليزيالاردى جويۋ قاراستىرىلادى», دەدى قۇجات جونىندە بايانداما جاساعان اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەربول قاراشوكەەۆ.

زاڭ جوباسىن قاراۋ بارىسىندا دەپۋتات­تار زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىن ناق­تى­لاۋعا باعىتتالعان بىرقاتار وزگەرىس پەن تولىق­تىرۋ ەنگىزدى. ماسەلەن, زاڭ جوباسىنا سايكەس اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى سۋبەكتىلەر ءوز قىزمەتىن اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاندى ءوز قىزمەتىنىڭ باستالعانى تۋرالى حاباردار ەتپەستەن جۇزەگە اسىراتىنى كۇتىلگەن ەدى.

سونىمەن قاتار بونيتيرلەۋ, قولدان ۇرىق­تاندىرۋ جانە ەمبريونداردى اۋىستىرىپ سالۋ بويىنشا ماماندار كورسەتەتىن قىز­مەتتەر ساپاسىنىڭ تومەندەۋىنە جول بەرمەۋ ماقساتىندا وسىنداي جەكە تۇلعا-مامانداردىڭ ءوز قىزمەتىن باستاعانى تۋرالى ۋاكىلەتتى ورگان­دى مىندەتتى تۇردە حاباردار ەتۋىن قالپىنا كەل­تىرۋ ۇسىنىلدى.

بۇل رەتتە, ولاردىڭ قىزمەتىنە قويىلاتىن نەگىزگى تالاپتار ايتارلىقتاي جەڭىلدەتىلەدى. اتاپ ايتقاندا, اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جەكە تۇلعالاردىڭ «اۋىل شارۋاشىلىعى جانە بيورەسۋرستار» نەمەسە «ۆەتەريناريا» باعىتى بويىنشا ءبىلىم تۋرالى ديپلومى بولسا جەتكىلىكتى. بۇل كوپتەگەن ادامعا قولجەتىمدى بولماق. ويتكەنى بىلىمگە قويىلاتىن قازىرگى تالاپتاردىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بار.

تەحنيك-ۇرىقتاندىرۋشىنىڭ ءبىلىم تۋرالى ديپلومى نە اۋىل شارۋاشىلىعى مالىن قولدان ۇرىقتاندىرۋ كۋرستارىنان وتكەنى تۋرالى قۇجاتى نە وسى بەيىن بويىنشا كەمىندە التى اي جۇمىس ءوتىلىن راستايتىن قۇجات قاجەت. سونىمەن بىرگە بۇل ماماندار وقۋ جانە بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ كۋرستارىنان تۇراقتى نەگىزدە وتۋگە مىندەتتى. ال ولاردىڭ ۇزاقتىعىن ۋاكىلەتتى ورگان ازىرلەپ, بەكىتەدى.

بۇدان باسقا, «اسىل تۇقىمدى مال شارۋا­شىلىعى تۋرالى» زاڭ مالدى الەمدىك پراكتيكادا كەڭ تارالعان گەنومدىق باعالاۋدى جۇزەگە اسىرۋ نورمالارىمەن تولىقتىرىلدى. بۇل ءادىس تابىننىڭ ءوسىمىن ودان ءارى مولايتۋ جانە قاجەتتى سەلەكتسيالىق ولشەمدەرگە يە ءتول الۋ ءۇشىن پەرسپەكتيۆالىق داراقتاردى ەرتە كەزەڭدە ىرىكتەپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

سونداي-اق بونيتيرلەۋ, يندەكستىك باعالاۋ, ۇرپاعىنىڭ ساپاسى بويىنشا باعالاۋ, ءوز ونىمدىلىگى بويىنشا باعالاۋ (سىناۋ) سياقتى اسىل تۇقىمدى مالداردى باعالاۋدىڭ وزگە دە تۇرلەرىنە قاتىستى ەرەجەلەر ناقتىلاندى. بۇدان بولەك, زاڭ جوباسىندا اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى بۇزۋشىلىقتاردىڭ ۋاقتىلى جولىن كەسۋ جانە ولارعا جول بەرمەۋ ماقساتىندا قابىلدانعان الدىن الۋ تەتىگى كوزدەلگەن.

ماسەلەن, ۋاكىلەتتى ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ باقىلاۋ سۋبەكتىسىنە (وبەكتىسىنە) بارماي پروفي­لاكتيكالىق باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ مۇم­كىندىگى قاراستىرىلعان. اسىل تۇقىمدىق جانە ديستريبيۋتەرلىك ورتالىقتار, بيۋدجەتتىك سۋب­سيديالار العان جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردان بولەك, رەسپۋبليكالىق پالاتالار دا پروفي­لاك­تيكالىق باقىلاۋ سۋبەكتىلەرى (وبەكتىلەرى) سانالادى.

وتىرىس بارىسىندا «ەۋرازيالىق ەكونو­ميكالىق وداقتىڭ كەدەندىك اۋماعى ارقىلى قاۋىپتى قالدىقتاردى ترانسشەكارالىق وتكىزۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ماقۇلداندى. كەلىسىم ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ءوزارا ساۋداسىن جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە ەاەو كەدەندىك اۋماعى ارقىلى ءۇشىنشى ەلدەرمەن ساۋ­دادا تاريفتىك ەمەس رەتتەۋ شارالارى قول­دا­نىلاتىن قاۋىپتى قالدىقتاردى ترانسشە­كا­رالىق وتكىزۋگە بايلانىستى قاتىناستاردى رەتتەيدى.

«قازاقستاندا قاۋىپتى قالدىقتاردى اكەلۋ, اكەتۋ جانە ءترانزيتىن زاڭنامالىق رەتتەۋ بازەل كونۆەنتسياسى جانە ەكولوگيالىق كودەكس نورمالارىمەن جۇزەگە اسىرىلادى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كىرمەيتىن ەلدەرگە قاتىس­تى ليتسەنزيالىق ءتارتىپ قولدانىلادى. ليتسەنزيا بەرۋدى مينيسترلىك 2019 جىلدان باستاپ, ياعني ول قۇرىلعاننان باستاپ جۇزەگە اسىرادى.

جەكە تۇلعالاردىڭ جەكە پايدالانۋى ءۇشىن قالدىقتاردى ترانسشەكارالىق وتكىزۋىنە تى­يىم سالىنادى. كەلىسىم تالاپتارىن ساقتاۋ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەر اراسىندا قاۋىپتى قالدىقتاردى وتكىزۋدىڭ بىرىڭعاي ءتارتىبىن بەلگىلەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, سونداي-اق قاۋىپتى قالدىقتاردى ەكولوگيالىق نەگىزدەلگەن تۇردە جويۋعا جانە قايتا وڭدەۋگە, قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋىنىڭ الدىن الۋعا جول اشادى», دەدى زاڭ جوباسى جونىندە بايانداما جاساعان ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرس­تار ءمينيسترى سەرىكقالي برەكەشەۆ.

قالدىقتاردى مۇشە مەملەكەتتىڭ اۋما­عىنان باسقا مۇشە مەملەكەتتىڭ اۋماعىنا وتكىزۋ كەزىندە ەاەو مۇشەسى بولىپ تابىلمايتىن مەملەكەتتىڭ اۋماعى ارقىلى ترانسشەكارالىق وتكىزۋ بازەل كونۆەنتسياسىنىڭ ەرەجەلەرىنە سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. مۇشە مەملەكەتتەردە قالدىقتاردى ترانسشەكارالىق وتكىزۋدى باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ مۇشە مەملەكەتتەردىڭ زاڭناماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى, قال­دىقتاردى كومۋ جانە زالالسىزداندىرۋ ماقساتىندا ولاردى ترانسشەكارالىق وتكىزۋگە جول بەرىلمەيدى.

قالدىقتاردى ترانسشەكارالىق وتكىزۋ ەۋرا­زيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا بەكىتەتىن بىرىڭعاي نىسان بويىنشا قۇزىرەتتى ورگان بەرەتىن قورىتىندىنىڭ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. كەلىسىمدە كورسەتىلمەگەن, قال­دىقتاردى ترانسشەكارالىق وتكىزۋ تارتىبىنە, سونداي-اق تاسىمالداۋشىعا جانە اۆاريالىق جاعدايلاردى بولعىزباۋ جانە جويۋ, ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا جانە قورشاعان ورتاعا كەلتىرىلگەن زالالدىڭ ورنىن تولتىرۋ جونىندەگى ءىس-شارا­لاردى جۇزەگە اسىرۋ تارتىبىنە قويىلاتىن تالاپتار مۇشە مەملەكەتتەردىڭ زاڭناماسىندا ايقىندالادى.

سونداي-اق وتىرىستا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر كونس­تي­تۋتسيالىق زاڭدارىنا وزگەرىستەر مەن تولىق­تىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭ جوباسىنا سەنات ەنگىزگەن وزگەرىستەرمەن كەلىستى.

«زاڭ جوباسىن پارلامەنت سەناتىندا قاراۋ بارىسىندا تاعى ءبىر قوسىمشا تۇزەتۋ ەنگىزىلدى. اتاپ ايتاتىن بولساق, مەملەكەتتىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى بو­يىنشا ازىرلەنەتىن باستامالار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلبا­سىمەن كەلىسۋدى كوزدەيتىن «قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ 1-بابىنىڭ التىنشى بولىگىن پارلامەنت سەناتى الىپ تاستاۋ­دى ۇسىندى. سەبەبى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 40-بابىنىڭ 1-تارماعىنا جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ 1-بابىنىڭ 1-تارماعىنا سايكەس, رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى مەملەكەتتىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ايقىندايدى, سونداي-اق ەل ىشىندە جانە حالىقارالىق قاتىناستاردا قازاقستاننىڭ اتىنان وكىلدىك ەتەدى», دەدى ءماجىلىستىڭ زاڭناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتىنىڭ توراعاسى ارمان قوجاحمەتوۆ.

وتىرىس سوڭىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارىنا دەپۋتاتتىق ساۋالدار جولدادى. قارجى مونيتورينگى اگەنت­تىگىنە جولداعان ساۋالىندا ماقسات رامانقۇلوۆ Tax Justice network حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنە وتىرىپ, كەيىنگى 25 جىلدا قازاقستاننان شەتەلدىك وفشورلارعا شامامەن 140-160 ميلليارد دوللار شىعارىلعانىن اتاپ ءوتتى. بۇل بۇكىل ەلدىڭ جىلدىق ىشكى جالپى ءونىمى مەن ونىڭ سىرتقى قارىزىنا تەڭ. «كەيبىر مالىمەتكە سايكەس, سوڭعى بەس جىلدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كاراجاتتى شەتەلگە زاڭسىز شىعارۋ فاكتىلەرى بويىنشا ەكى جۇزدەن استام ءىس قوزعاعان. الايدا ناقتى ناتيجەلەرى تۋرالى ەشتەڭە بەلگىسىز. سونىمەن قاتار قاڭتار قاسىرەتى كەزىندە كەيبىر وليگارحتار قازاقستاننان جەكە ۇشاقتارمەن كەتىپ قانا قويماي, قىرۋار قارجىنى شەتەلدەگى ەسەپشوتتارعا اۋدارعانى تۋرالى رەسمي ەمەس اقپارات بار», دەدى دەپۋتات.

ۇكىمەت باسشىسىنا ساۋال جولداعان دەپۋتات بەرىك دۇيسەنبينوۆ كۆازيمەملەكەتتىك مەكەمەنىڭ بيۋدجەتىن قوعام قاداعالاۋى قاجەت دەپ ماسەلە كوتەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, ماسەلە ەكونوميكامىزدىڭ 60 پايىزىن قۇرايتىن, 6,5 مىڭ زاڭدى تۇلعا كىرەتىن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ قوعام الدىنداعى اشىقتىعى مەن ەسەپتىلىگىندە جاتىر. «كۆازيكاسىپورىنداردىڭ جارعىلىق كاپيتالى مەن شىعىندارى مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ ميللياردتاعان سوماسىنان قۇرالىپ, تۇراقتى تولىقتىرىلىپ تۇرادى. الايدا ولاردىڭ جۇمسالۋى, ياعني كەڭسەلەر مەن كولىكتەردى ۇستاۋ, سىياقىلار مەن بونۋستاردىڭ قالاي ءبولىنۋىنىڭ بارلىعى قوعامعا دا, پارلامەنتكە دە جۇمباق. سونداي-اق ولاردىڭ قانداي تابىس تاۋىپ جانە ونى قالاي ۇستايتىندارىن دا ەشكىم بىلمەيدى. ءدال وسى جەردە جۇيەلى زاڭبۇزۋشىلىق ورىن الىپ, جەمقورلىق تامىرىن جايۋدا جانە مەملەكەت ەسەبىنەن ەش شەكتەۋسىز بايۋ كوزىنە اينالعان. شىعىنعا بەلشەسىنەن باتىپ جاتسا دا, مەنەدجەرلەر وزدەرىنە ميلليونداعان سىياقى ءبولىپ, بۇكىل حالىقتىڭ موينىنا جۇكتەلەتىن سىرتقى قارىزدىڭ قوماقتى بولىگىن قالىپتاستىرىپ وتىر. سوندىقتان كۆازيمەملەكەتتىك مەكەمەنىڭ بيۋدجەتىن قوعام مەن پارلامەنتتىڭ قاداعالاۋىنا قايتارۋ – وتە ماڭىزدى شارا», دەدى دەپۋتات.

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆتىڭ اتىنا جولداعان ساۋالىندا دەپۋتات ەرلان سايروۆ حالىقتىڭ تۇرمىسىنا قاتىستى ماسەلە كوتەردى. ونىڭ كەلتىرگەن دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, قازاقستانداعى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيى 2,8 دوللاردى قۇرايدى. وسى ورايدا دۇنيەجۇزىلىك بانك تابىسى ورتاشادان تومەن ەلدەر ءۇشىن كۇنىنە ەڭ تومەنگى تابىستى ءبىر ادامعا 3,2 دوللار دەپ ەسەپتەگەن.

«قازاقستاندا حالىقتىڭ ەڭ از قامتىلعان 40 پايىزى ءوز بيۋدجەتىنىڭ 59 پايىزىن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنە جۇمسايدى. كەي كەزدەرى بۇل كورسەتكىش ودان دا جوعارى. ەلىمىزدە ازاماتتاردىڭ تومەن الەۋمەتتىك جاعدايىنىڭ ەكى ينديكاتورى بار – ەڭ تومەنگى كۇنكورىس شەگى جانە كەدەيلىك شەگى. كەدەيلىك شەگى, ەڭ تومەنگى كۇنكورىس شەگىنىڭ, ياعني 36 مىڭ تەڭگەنىڭ 70 پايىزىن قۇرايدى. بۇل ەرتەدەگى ۇكىمەتتەردىڭ حالىققا اقشانى از تولەۋ ءۇشىن ىستەپ قويعان «قۋلىعى». ياعني الەۋمەتتىك كومەك العىڭ كەلسە, ء«سىڭىرى شىققان» كەدەي بولۋىڭ كەرەك! وسى تاۆتالوگيانىڭ سالدارىنان 2020 جىلى باعا­نىڭ تۇراقتى وسۋىنە بايلانىستى الەۋمەتتىك كو­مەككە سۇرانىس ءوسىپ, ءزارۋ ادامداردىڭ سانى ارتسا دا, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكپەن قامتىل­عان ادامداردىڭ سانى ازايعان. بۇل فاكتور ءوز كە­زەگىندە ءزارۋ ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن مۇلدەم تۇرالاتىپ جىبەردى», دەدى ە.سايروۆ.

سونداي-اق امانجان جامالوۆ, ۆاكيل نابيەۆ, دانيا ەسپاەۆا, يۋليا كۋچينسكايا, دي­نارا زاكيەۆا, بەكقالي تورعاەۆ, دۇيسەنباي تۇرعانوۆ, ءسالىمجان ناقپاەۆ, اندرەي ليننيك, گۇلنار بيجانوۆا دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى.

سوڭعى جاڭالىقتار