قازاقستان • 12 قاڭتار, 2022

كولىك باعاسىن ارزانداتادى

1650 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنتتىڭ ۋتيليزاتسيالىق تولەمدى الىپ تاستاۋ تۋرالى تاپسىرماسى كوپشىلىكتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ماسەلە ەدى. حالىق تاراپىنان «روپ وپەراتورى» كومپانياسىنا قاتىستى قوعامدىق قوزعالىستىڭ دا ۇيىمداستىرىلعانى راس. دەمەك, مەملەكەت باسشىسى قوعامداعى ماسەلەلەرگە ەرەكشە ماڭىز بەرىپ وتىر.

كولىك باعاسىن ارزانداتادى

بۇل ينفلياتسيا دەڭگەيىنە دە وڭ اسەر ەتەدى. شەتەلدەن اكە­­لىن­گەن كولىك ءۇشىن ۋتيلي­زا­تسيالىق تولەم تولەۋ ماكروەكو­نوميكالىق تۇرعىدان العاندا سالىق بولىپ سانالادى. سون­دىق­تان ونىڭ نارىقتاعى كولىك باعاسىنا اسەرى جوعارى. ال ونى الىپ تاستاعان سوڭ كولىك باعاسى ارزاندايدى. وسى كۇنگە دەيىن اتالعان ماسەلەمەن جەكەمەنشىك كومپانيانىڭ اينالىسىپ كەلگەنى دە كوپشىلىكتى كوپ ويعا جە­تەلەگەن ەدى. پرەزيدەنتتىڭ بۇل ماسەلەنى مەملەكەتتىڭ قا­راۋىنا الۋدى تاپسىرۋى قۇپ­تارلىق قادام. ويتكەنى الەمدىك تاجىريبەدە دە سولاي.

جالپى, پرەزيدەنتتىڭ ءماجى­لىس وتىرىسىندا جاسا­عان بايانداماسى اۋقىمى مەن تەرەڭدىگى جاعىنان, ەكونوميكالىق كاتەگوريالاردى جانە الەۋمەتتىڭ نە­گىزگى توپتارىن قامتۋ تۇر­عى­سىنان ەرەكشە بايانداما بولدى. سەبەبى پرەزيدەنت حالىق اراسىنداعى كليماتتى جاقسى سەزىنەتىنىن, قوعام تاراپىنان ايتىلعان باستامالاردى ەسكەرۋسىز قالدىرمايتىنىن, ىشكى جانە سىرتقى تاۋەكەلدەر­گە ۇنەمى نازار اۋداراتى­نىن, وزەكتى ەكونوميكالىق-الەۋ­مەتتىك ماسەلەلەرگە بەيجاي قارا­ماي­تىندىعىن اڭعارتتى. پرە­زي­دەنتتىڭ تاپسىرمالارى ناقتى پروبلەمالىق نۇكتەلەرگە باعىتتالعانى قۋانتتى.

مەملەكەت باسشىسى ءۇش اپتا ىشىندە ۇكىمەتتىڭ 2022 جىل­عا ارنالعان ءىس-قيمىل باع­دار­­لاماسىن ازىرلەۋدى تاپسىر­دى. سوڭعى 10-15 جىلدا مەم­لە­كەتتىك جوسپارلاۋ تاجى­­ري­بەسى قولعا الىنعانى بەل­گى­لى. ول مەملەكەتتىك جانە سالا­لىق باعدارلامالار­دى, ۇلت­تىق حولدينگتەردىڭ باع­­دار­لا­ما­لارىن ازىرلەيدى. الاي­دا ءىس-قيمىل باعدارلاما­سى­نىڭ جوقتىعىنان ۇكىمەت جۇزەگە اسىراتىن الەۋمەتتىك-ەكو­نو­ميكالىق ساياسات ءۇشىن زاڭ­نامالىق جانە كونستي­تۋتسيالىق تۇرعىدان ەشقانداي جاۋاپكەرشىلىك ارقالاعان ەمەس. پرەزيدەنت وسى ءبىر ولقى تۇسىمىزدى ءبىرجولا رەتتەپ بەرگەندەي بولدى. ەندى ۇكىمەت جۇرگىزىپ وتىرعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ساياساتىنا زاڭ­نامالىق تۇرعىدان جا­ۋاپ بەرەدى. بۇل وتە ماڭىزدى. مۇن­داي باعدارلامانىڭ جوباسىن ءبىزدىڭ ينستيتۋت دا ازىر­ل­ەگەن بولاتىن. ەگەر جاڭا پرەمەر-مينيستر تاراپىنان قىزىعۋشىلىق تۋىنداسا, ءبىز ءوز جوبامىزبەن بولىسۋگە ءازىرمىز.

مەملەكەتتىك جوسپارلاۋعا ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە رەفورمالار اگەنتتىگى جاۋاپتى. پرەزيدەنت بايانداماسى اتالعان جۇيەگە ايتارلىقتاي وزگەرىس ەنگىزىپ وتىر. ياعني جاڭا جىلعا دەيىن مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جۇيەسىندە ۇكىمەتتىڭ ءىس-قيمىل باعدارلاماسى جوق بولاتىن. ال وسى جولى مەملەكەت باسشىسى اتالعان باعدارلامانى ازىرلەۋ تۋرالى ناقتى تاپسىرما بەردى. دەمەك, پرەزيدەنت مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جۇيەسىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋگە قادام جاسادى. ۇكى­مەتكە جۇزەگە اسىراتىن الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق ساياسات ءۇشىن كونستيتۋتسيالىق تۇر­عى­دان جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلۋى ەلدىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەدى.

پرەزيدەنتتىڭ ەكونومي­كا­لىق ءوسىمنىڭ نەگىزگى پايداسىن يەلەنىپ وتىرعان وليگارحيا­لىق توپتار تۋرالى تەزيسى دە كوپشىلىكتىڭ كوكەيىندەگى ويمەن ءدوپ ءتۇستى. شىنىندا دا, قالىپتاسقان وليگوپوليالار ەركىن نارىقتىڭ دامۋىن ايتارلىقتاي شەكتەدى جانە ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن تومەندەتتى. بۇل ۇكىمەتتىڭ وسى كۇنگە دەيىنگى ەكونوميكالىق سايا­­ساتى وليگارحيالىق توپتار­دىڭ مۇددەسى ءۇشىن جۇمىس ىستەدى دەگەن ءسوز. پرەزيدەنتتىڭ وسى ءبىر مودەلدى توقتاتۋى, ياعني ەكو­نوميكالىق ساياساتتىڭ ارناسىن باسقا باعىتقا بۇرۋى ۇلكەن ناتيجەلەرگە جول اشادى.

 

قايىربەك ارىستانبەكوۆ,

ەكونوميكالىق ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى,

پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ مۇشەسى

سوڭعى جاڭالىقتار