قازاقستاننىڭ ۇلتتىق بانكىنىڭ ماماندارى جاقىندا تاۋار يمپورتىنا قاتىستى مالىمەتتەر جاريالادى. ولاردىڭ دەرەگى بويىنشا, بۇگىندە ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلار يمپورتى ارتىپ وتىر. «جىل باسىنان بەرى ءبىز تۇتىنۋ تاۋارلارى يمپورتىنىڭ وتكەن جىلعا قاتىستى دا (2020 جىلدىڭ 9 ايىنا +21%-عا) جانە پاندەمياعا دەيىنگى 2019 جىلعا قاتىستى دا (+27%) وسكەنىن بايقادىق. يمپورت قۇرىلىمىنداعى حالىقتىق تۇتىنۋ تاۋارلارىنىڭ ۇلەسى دە 2020 جىلدىڭ 9 ايىنداعى 25%-دان بيىل 30%-عا دەيىن ءوستى. وزدەرىڭىزگە ءمالىم, تۇتىنۋ تاۋارلارى يمپورتى ازىق-ت ۇلىكتەن (ۇلەسى – 28%) جانە ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن (ۇلەسى – 72%) ونىمدەردەن تۇرادى», دەيدى قازاقستان ۇلتتىق بانكى تولەم بالانسى دەپارتامەنتىنىڭ سىرتقى سەكتوردى تالداۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى مەرۋەرت الماعامبەتوۆا.
قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ يمپورتى 11%-عا ءوسىپ, 2,4 ملرد دوللاردى قۇراعان. سىرتتان اكەلىنگەن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ باسىم بولىگى سۋسىندار (141 ملن دوللار), ۇننان جاسالعان كونديتەرلىك ونىمدەر (134 ملن دوللار), قانت (119 ملن دوللار), شوكولاد (109 ملن دوللار) جانە قۇس ەتى (104 ملن دوللار). سۋسىندار نەگىزىنەن رەسەيدەن, جاڭعاقتار – قىتاي مەن يراننان تاسىمالدانسا, رەسەي مەن بەلارۋستەن – شۇجىقتار, نورۆەگيادان – مۇزداتىلعان بالىق, ەكۆادوردان – بانان, رەسەيدەن ۇننان جاسالعان كونديتەرلىك ونىمدەر اكەلىنەدى. بۇل تاۋارلاردىڭ يمپورتى 2019 جىلعا قاراعاندا دا وسكەن.
– يمپورتتىق ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ نەگىزگى جەتكىزۋشىسى – رەسەي. ول جاقتان شەتەلدىك ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ جارتىسى يمپورتتالادى. باسقا يمپورتتاۋشى ەلدەردىڭ ىشىندە وزبەكستاننىڭ ۇلەسى – 7,4%, بەلارۋس پەن قىتايدىڭ ۇلەسى 5% جانە 4,9% ارالىعىندا, – دەيدى م.الماعامبەتوۆا.
جالپى, جوعارىدا ايتقان ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى ءبىزدىڭ ەلدە دە وندىرىلەدى. بىراق ەل اۋماعىن تولىق قامتي الماي وتىر. سوندىقتان يمپورتقا يەك ارتۋعا ءماجبۇرمىز. مىسالى, قانت, شۇجىق, ىرىمشىك, سۇزبە, الما, مارگارين سياقتى تاۋارلار وتاندىق وندىرىستە جەتكىلىكتى مولشەردە وندىرىلمەيدى. ونىڭ ۇستىنە سىرت ەلدەر ءونىم تۇرلەرىن كوبەيتىپ, ونىڭ باعاسىن ارزان قويۋ ارقىلى دا ەلىمىزدى قىزىقتىرىپ تۇر.
ۇلتتىق بانكتىڭ حابارلاۋىنشا, بيىل ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلار يمپورتىنىڭ جوعارى قارقىنى بايقالعان. 2021 جىلدىڭ 9 ايىندا ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلاردى جەتكىزۋ 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا 25,9%-عا جانە داعدارىسقا دەيىنگى 2019 جىلعا قاراعاندا 30,7%-عا ءوسىپ, 6,3 ملرد دوللاردى قۇراپتى. وسى جاعىنان يمپورتتىڭ ەڭ ۇلكەن ءوسىمى رەسەيدەن, وزبەكستاننان جانە جاپونيادان كەلگەن. بۇل مەملەكەتتەردەن نەگىزىنەن اۆتوكولىكتەر تاسىمالدانعان, ونىڭ يمپورتتىق كولەمى 1 ملرد دوللارعا جەتكەن. ودان كەيىن قىتاي تۇر, بۇل ەلدەن اياقكيىمدەر كوپ اكەلىنىپتى. قىتاي سونداي-اق, قازاقتى كيىندىرۋ جاعىنان دا وزگەگە دەس بەرمەي تۇر. ودان كەيىنگى ورىندا – تۇركيا. انادولى ەلىنەن دە كيىم كوپ اكەلىنەدى. قىسقاسى, ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلاردى جەتكىزۋشىلەر بەستىگىنە ەۋروپالىق وداق ەلدەرى (14,2%), تۇركيا (5%) جانە وزبەكستان (4,8%) كىرەدى.
ماماندار سوڭعى جىلدارى ەلىمىزگە سىرتتان اۆتوكولىك كوبىرەك اكەلىنگەنىن ايتادى. قازاقستاندىق اۆتوبيزنەس قاۋىمداستىعىنىڭ مالىمەتىنشە, بيىلعى 9 ايدا قازاقستان نارىعىنداعى كولىكتەردىڭ ساتىلىمى 36,3%-عا ءوسىپ, 86,6 مىڭ داناعا جەتكەن.
قازاقستاندىق اۆتوموبيل ءوندىرىسى قۇرامداس بولشەكتەر يمپورتىنا دا وتە تاۋەلدى ەكەنى بەلگىلى. بولشەكتەردى تاسىمالداۋ قارقىنى دا تولاسسىز ءجۇرىپ جاتىر.
«تۇتىنۋ تاۋارلارى يمپورتىنىڭ ۇلعايۋى كارانتيننەن كەيىن ەلدەگى ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ قالپىنا كەلگەنىن جانە حالىقتىڭ تولەم قابىلەتىنىڭ ارتقانىن بىلدىرەدى. جىل باسىنان بەرى ەكونوميكانىڭ جۇيەلى تۇردە قالىپقا كەلگەنىن بايقادىق. ماسەلەن, 2021 جىلدىڭ قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا ءىجو ءوسىمى 3,4%-دى قۇرادى. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا 2021 جىلدىڭ 9 ايىندا جان باسىنا شاققانداعى حالىقتىڭ ناقتى اقشالاي تابىسىنىڭ دا (+5,0%), اتاۋلى تابىسىنىڭ دا (+13,2%) ءوسۋى بايقالدى. حالىقتىڭ نەسيە قابىلەتتىلىگىنىڭ كورسەتكىشى رەتىندە تابىستىڭ ءوسۋى – جاڭا تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەردىڭ كوپتەپ بەرىلۋىنە ىقپال ەتەدى. وسىلايشا, 2021 جىلدىڭ 9 ايىندا جەكە تۇلعالارعا بەرىلگەن تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەر داعدارىستى 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسە, ال 2019 جىلعا قاراعاندا 54,3%-عا ءوستى», دەيدى ۇلتتىق بانك ماماندارى.
