ساياسات • 23 قىركۇيەك, 2021

قازاق تىلىندەگى جاڭا ءبىلىم مەن جاڭا مازمۇن

341 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن

وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, 2017 جىلى قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزي­دەنتى – ەل­باسى ن.ءا.نازارباەۆ­تىڭ باستاماسىمەن «بولاشاق­قا باعدار: رۋحاني جاڭ­عىرۋ» اتتى ءبىزدىڭ قوعام ءۇشىن اسا ما­ڭىزدى, كەشەندى باستاما قولعا الىندى.

قازاق تىلىندەگى  جاڭا ءبىلىم مەن جاڭا مازمۇن

قىرىمبەك كوشەرباەۆ,
مەملەكەتتىك حاتشى, پرەزيدەنت جانىنداعى قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ توراعاسى

باعدارلاما اياسىندا, ۇلت­تىق كوميسسيانىڭ جانە مينيس­ترلىكتىڭ اقپاراتىنا سايكەس, بىر­نەشە اۋقىمدى جوبالار ىسكە استى. ولار ءبىزدىڭ ەلدەگى, اسىرەسە عىلىم مەن ءبىلىمدى, قوعام­دىق سانانى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە سەپتىگىن تيگىزۋدە. وسى ماق­ساتتا قازاقستاننىڭ ينتەل­لەكتۋالدىق تاريحىندا بۇرىن-سوڭدى بول­ماعان كولەمدى دە كۇر­دەلى عىلىمي اۋدارما جوباسى جاسالدى. بۇگىن سول ۇلكەن جۇمىستىڭ ناتيجەسىن كوردىك.

قازىر دۇنيە جۇزىندەگى عىلىم­نىڭ 70-80 پايىزى اعىلشىن تىلىندە جاسالادى. وزگە تىلدەر زامانعا قاجەت ءبىلىمدى, تەحنولوگيانى, جالپى جاڭالىقتاردى اعىلشىن تىلىنەن الادى. عىلىم مەن ءبىلىمدى جەدەل دامىتامىز دەسەك, جاڭا ۇرپاقتى ءححى عا­سىردىڭ تالابىنا ساي جاڭاشا تاربيەلەپ, وسىرەمىز دەسەك, بىزگە دە ءوز ءتىلىمىزدى, قازاق تىلىندەگى ءبىلىم مەن عىلىمدى وزگە تىلدەردە جاسالعان اكادەميالىق كونتەنتپەن بايىتۋ قاجەت. سوندىقتان دا, الەمگە تانىمال عالىمداردىڭ, ىلگەرى وقۋ ورىندارى مەن عىلىمي ورتالىقتاردان شىققان كىتاپتار مەن عىلىمي ادەبيەتتى قازاق تىلىنە اۋدارۋ وتە ماڭىزدى. بۇل جۇ­مىستى ءبىز وقۋلىقتاردان باستادىق.

اۋدارما بىزگە عىلىم مەن ءبىلىمدى دامىتۋمەن قاتار, قازاق ءتىلىن دە زامانعا ساي دامىتۋعا زور مۇمكىندىك بەرەدى. اتاپ ايتساق, تىلىمىزگە جاڭا ءبىلىم, زامانعا ساي جاڭا مازمۇن اكەلۋ ارقىلى ءبىز ونىڭ قۋاتىن, تارتىمدىلىعىن, باسەكەلىك كۇشىن ارتتىرامىز. قازىرگى زاماندا كەز كەلگەن ءتىل­دىڭ قۋاتى, ونىڭ بولاشاعى سول تىلدەگى مازمۇننىڭ ساپاسىمەن انىقتالادى. سوندىقتان دا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدار­لاماسىنىڭ ماڭىزدى ءبىر بولىگى اۋدارماعا ارنالدى.

ماڭىزدى اۋدارما جوبالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن «ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» دەپ اتالا­تىن ارناۋلى مەملەكەتتىك ەمەس جانە كوممەرتسيالىق ەمەس قوعامدىق قور قۇرىلدى. ونىڭ ماقساتى – عالىمداردى, اۋدارماشى مامانداردى, وقۋ ورىندارى مەن عىلىمي ورتالىقتاردىڭ مامان­دارىن ءبىر جەرگە جيناپ, اۋدارما ساپاسىن قامتاماسىز ەتەتىن ورتاق پلاتفورما بولۋ. بۇل جۇ­مىسقا قازاقستاندىق ءبىلىم وشاقتارى عانا ەمەس, ەڭ بەدەلدى دەگەن حالىقارالىق عىلىم مەن ءبىلىم ۇيىمدارى دا اتسالىستى. جالپى سانى كىتاپتاردى اۋدارىپ, باسپاعا دايىنداۋعا 300-دەن اسا مامان قاتىستى. بۇگىن تانىستىرىلعان 100 وقۋلىقتىڭ ارقايسىسى 10 مىڭ دانامەن باسىلىپ شىعارىلدى, ول كىتاپتار ءبىزدىڭ بارلىق وقۋ ورىندارىنا, سونىڭ ىشىندە جەكەمەنشىك ۋنيۆەرسيتەتتەرگە دە تاراتىلدى.

دۇنيەدەگى ەڭ وزىق وقۋ ورىن­دارىنىڭ باعدارلاماسىنا كىرگەن عىلىمي ادەبيەت, اكادە­ميالىق بەستسەللەر ەڭبەكتەر قازاق تىلىنە اۋدارىلدى. ولار بۇعان دەيىن الەمنىڭ ونداعان تىلىنە اۋدارىلىپ, ىلگەرى دامىعان قوعامداردا ميلليونداعان تيراجبەن تارا­عان. ءبىزدىڭ دە وقىتۋشىلار مەن ستۋ­دەنتتەردىڭ وسىنداي مازمۇنعا قول جەتكىزۋى ۇلكەن ولجا. بۇل, قاجەت دەسەڭىزدەر, «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ اۋقىمى كەڭ جالعاسى. «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ 20 مىڭداي ستۋدەنتىمىز الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى ۋنيۆەرسيتەتتەرىنەن ءبىلىم الدى. ال ەندى ءوز ەلىمىزدە وقيتىن جارتى ميلليون قازاقستاندىق ستۋ­دەنت سول كەمبريدج, وكسفورد­تىڭ, گارۆاردتىڭ ۇزدىك وقۋ­لىقتارىمەن قازاق تىلىندە ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك الدى.

مۇنداي باعدارلاما الەمنىڭ باسقا بىردە-ءبىر ەلىندە جوق! ونىڭ اۋقىمى قانداي كەڭ بولسا, مەملەكەت پەن قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگى دە سونداي اۋىر. سول سەبەپتى بۇل جوبا العاشقى كۇننەن قوعامنىڭ نازارىندا, مەملەكەتتىڭ قاداعالاۋىندا. اۋدارما ساپاسى جانە مازمۇنى تۇرعىسىنان, سونداي-اق جۇمىستى ۇيىمداستىرۋ تۇرعىسىنان بۇل جوبا قوعام جانە ءتيىستى مەم­لەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان وڭ باعاسىن الدى. سوندىقتان «ۇلت­­تىق اۋدارما بيۋروسى» ءوز مىندەتىن ءتيىستى دەڭگەيدە اتقار­دى دەپ ويلايمىز. ول ءۇشىن بيۋرو قىزمەتكەرلەرى مەن جوباعا قا­تىسقان بارلىق مامانعا ريزا­شىلىق بىلدىرەمىز.

ءبىز بۇگىندە جاستاردىڭ بو­يىن­ا اشىقتىق پەن باسەكەگە قا­بىلەتتىلىك دەگەن قاسيەتتەردى سى­ڭىرگىمىز كەلەدى. ال بۇل قاسيەت­تەردى ءسىڭىرۋدىڭ باستى جولى – جاستاردىڭ قانداي ءبىلىم الىپ جاتقانىنا تىكەلەي بايلانىس­تى. ويتكەنى وقىعان دۇنيەڭنىڭ مازمۇنى ارقىلى الەم مەن ءوزىڭدى تاني الاسىڭ.

«جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋ­لىق» جوباسى ارقىلى الەم­دىك دەڭگەيدەگى ماماندار ازىر­لەگەن ماڭىزى زور جانە سۇرا­نىسقا يە وقۋلىقتار ءبىزدىڭ اۋدي­توريالارىمىزعا كەلدى. سونىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ گۋمانيتارلىق وقۋ ورىندارىمىزدىڭ مازمۇنى بايىپ, اۋديتوريالارداعى ديس­كۋرستىڭ دەڭگەيى الەمنىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ دارە­جەسىنە جەتتى.

وسى جوبانىڭ ارقاسىندا قازاق تىلىندەگى اۋدارماشىلاردىڭ جا­ڭا اكادەميالىق مەكتەبى قا­لىپ­تاستى. ەندى وسى بار دۇ­نيەدەن ايىرىلىپ قالماي, ونىڭ كاسىبي الەۋەتىن ودان ءارى ءوز يگىلىگىمىزگە پايدالانۋ ماڭىزدى. ءتىلدى بىلۋگە ۇمتىلمايتىن ادامدى وقىتۋ قىزىقسىز دەگەن پىكىردى ءجيى ەستيمىز. ءتىل دەگەنىمىز ءوزىنىڭ مازمۇنىمەن ومىرشەڭ ءارى قىزىق­تى بولماق. ءتىل – تابيعي تۇردە قاجەتتىلىككە اينالۋى كەرەك. ال ول ءۇشىن اتالعان تىلدە زاماناۋي شىعارمالار جارىق كورۋگە ءتيىس. جاستاردىڭ تۇلعا جانە مامان رەتىندە قالىپتاسۋىنا قا­تىستى ءبىلىم بەرە المايتىن ءتىلدىڭ بولاشاعى بولمايدى. وسى تۇرعىدان العاندا قازاق ءتىلى بارلىق گۋمانيتارلىق عى­لىم بويىنشا جاڭا مازمۇنعا, تۇسىنىك­تى اقپاراتقا جانە ءمان-ماعىناعا يە بولدى. بۇعان دەيىن بۇلاي بولماپ ەدى. باستىسى بۇل بولاشاق ءۇشىن جۇمىس ىستەيدى.

100 جاڭا وقۋلىقتىڭ ارقا­سىندا ءبىز قوعامدىق سانا ءۇشىن اسا ماڭىزدى بىرقاتار گۋمانيتارلىق ءبىلىم سالاسىنىڭ مازمۇنىن تۇبەگەيلى تۇردە جاڭارتتىق. كوپ جاعدايدا ءالى دە تاپتىق, فور­ماتسيالىق, يدەولوگيالىق سيپاتتا باياندالىپ كەلگەن فيلوسوفيا, تاريح, الەۋمەتتانۋ, ساياساتتانۋ, زاڭ مەن قۇقىقتانۋ, جۋرناليستيكا, مادەنيەت جانە ونەرتانۋ, ءتىل ءبىلىمى, شىعىستانۋ, ادەبيەت تەورياسى, پەداگوگيكا جانە پسيحولوگيا سەكىلدى عىلىمدار پانارالىق, وركەنيەتتىك جانە گۋمانيستىك باعىتتاعى جاڭا مازمۇنعا يە بولدى.

سونىمەن بىرگە وسى جوبانىڭ ارقاسىندا ءبىز قازاق تىلىندە ءالى دامي قويماعان بىرقاتار مۇلدە جاڭا سالالاردى اشتىق. ەكونوميكا, ميكرو جانە ماكروەكونوميكا, مەنەدجمەنت جانە ماركەتينگ, قارجىلىق ساۋاتتىلىق, اعىلشىن زاڭى, ستا­تيستيكا, ساندىق جانە ساپا­لىق زەرتتەۋ ادىستەرى, ەتيكا مەن ەستەتيكا, انتروپولوگيا, ين­تەرنەت پسيحولوگياسى, مەديا ەتيكا, ونەر تاريحى, تەاتر جانە كينوتانۋ, ستسەناريستيكا سەكىل­دى تۇتاس جاڭا باعىتتار پايدا بولدى.

نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋ­رەاتى بەرتران راسسەلدىڭ «با­تىس فيلوسوفياسىنىڭ تاريحى», ەرنست گومبيحتىڭ اتاق­تى «ونەر تاريحى», بۇكىل الەم وقي­تىن فيليپ كوتلەردىڭ «مار­­كەتينگ پرينتسيپتەرى», ەن­دريۋ حەيۆۋدتىڭ «سايا­سات­تانۋى», مالكولم شو­نىڭ «حالىقارالىق قۇقىق» وقۋ­لىعى, يۋري لوتماننىڭ «سە­ميوسفەراسى», ەدۆارت سايدتىڭ «وريەنتالزمى», ستيۆەن پين­كەردىڭ ء«تىل – ينستينكت» اتتى اتاقتى زەرتتەۋى, قىتاي, ءۇندى, جاپون فيلوسوفياسىنىڭ انتولوگيالارى العاش رەت قازاق تىلىندە جارىق كوردى. بۇل ۇلكەن ەڭبەك, زور جەتىستىك, قازاق قو­عامى ءۇشىن ۇلكەن ولجا. بۇل ءبىزدىڭ جاستارىمىزعا جاسالعان كەرەمەت مۇمكىندىك, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە جاسالعان قولداۋ جانە ارينە, انا ءتىلىمىزدى دامىتۋعا قوسىلعان زور ۇلەس!

اۋدارما ارقىلى وزگە تىل­دەن جاڭا مازمۇن الۋ وتە ماڭىز­دى. سونىمەن قاتار اۋدارما ارقىلى ءوز ەرەكشەلىگىمىزدى, قازاق مادەنيەتىن, رۋحانياتىن باسقا تىلدەردە تانىستىرۋ, الەمدە ناسيحاتتاۋ دا اسا ماڭىزدى. بۇل الىس-بەرىس ەكىجاقتى بولعانى دۇرىس. بۇل باعىتتا دا «ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» ارقىلى بىرنەشە كولەمدى, ءساتتى جوبالار ىسكە استى. اتاپ ايتساق, 60 قازاقستاندىق اقىن-جازۋشىلاردىڭ تاڭداۋلى شىعارمالارى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ 6 رەسمي تىلىنە اۋدارىلىپ, وسى 6 تىلدە سويلەيتىن 90 ەلدىڭ كىتاپحانالارىنا تاراتىلدى. وتكەن جىلى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل­ ۇلى توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن ابايدىڭ 175 جىلدىعىنا وراي ۇلى اقىننىڭ جيناقتارى الەمنىڭ 10 تىلىنە اۋدارىلىپ, تاراتىلدى. اتالعان جۇمىستارعا كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باس­پاسى, سەرۆانتەس ينستيتۋتى, اراب مەملەكەتتەرى ليگاسىنىڭ ءبىلىم, عىلىم جانە مادەنيەت ۇيىمى, قىتايدىڭ ۇلتتار باس­پاسى, ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسپاسى جانە باسقا دا بەدەلدى حالىقارالىق ارىپتەستەر قاتىستى. بۇل ءبىزدىڭ ەلدىڭ ابىرويى, ادەبيەتىمىزدىڭ مەرەيى, مادەنيەتىمىزدىڭ جا­ڭا كوكجيەگى. بىلتىر وسى جوبا­لارعا اتسالىسقان بىرقاتار شەت­ەل­دىك مامانداردى «دوستىق» وردەندەرىمەن ماراپاتتادىق. ولار ەندى قازاق مادەنيەتىنىڭ جاناشىرلارى ءارى جارشىلارى. سول ماماندارمەن جانە وسى جۇمىسقا اتسالىسقان ورتالىقتارمەن بايلانىستى ۇزبەۋىمىز كەرەك.

اتالعان اۋدارما باسىلىمدار جانە ۇلتتىق «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ شەڭبەرىندە, مەملە­كەتتىڭ قولداۋىمەن شىق­­قان بارلىق تۋىندى قا­زاق­­ستاننىڭ ىشىندە دە, سىرتىندا دا ەركىن تاراۋى ءتيىس. مەم­لە­كەت­تىك ورگاندار نەمەسە جۇ­مىس­تى ورىنداعان مەكەمەلەر اۆ­تورلىقتى مەنشىكتەپ, ونىڭ تا­رالۋىن شەكتەمەۋى قاجەت دەپ ەسەپتەيمىز.

اۋدارما ينتەللەكتۋالدىق ەڭبەكتىڭ ەڭ كۇردەلى ءتۇرىنىڭ ءبىرى. اۋدارماشى دايارلاۋ, ونى كا­سىبي ءوسىرۋ وڭاي ەمەس. ىسكەرلىك, ساياسي اۋدارما قيىن, عىلىمي اۋدارما ودان دا قيىن, ال كوركەم اۋدارما – اۋدارما ونەرىنىڭ شىڭى. ءبىز «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىنداعى اۋدار­ما جوبالارىنىڭ ارقاسىندا قازاق اۋدارما مەكتەبىن, اۋدار­ماشىلاردىڭ ورتاسىن كۇشەيت­تىك. ەستەرىڭىزدە بولسا, اباي دا­­نىشپاندىعىنىڭ ءبىر قىرى – اۋدارماشىلىق, XX عاسىردىڭ باسىندا «الاش» قايراتكەرلەرى دە اۋدارماعا دەن قويدى. كەڭەستىك زاماندا دا اۋدارما ارقىلى قازاق مادەنيەتىنە كوپ جاڭالىق كەلدى. ال XXI عاسىرداعى جاھاندانۋ, مادەنيەتتەر اراسىنداعى الىس-بەرىستىڭ قازىرگىدەي قىزعان كەزىندە اۋدارمانىڭ ءمانى مەن ماڭىزى ارتا ءتۇستى. بۇگىن تانىستىرىلعان وقۋلىقتار مەن اتالعان باسقا دا اۋدارما جوبالارى ارقىلى ءبىز زيالى بابالار ءداستۇرىن جال­عاستىردىق, اۋدارمانىڭ ارناسىن كەڭەيتىپ, ونى مۇلدە باسقا بەلەس­كە شىعاردىق.

بۇل جۇمىس جالعاسۋى كەرەك. وقۋلىقتار جانە كوركەم ادەبيەتپەن عانا شەكتەلۋگە بولمايدى. تاۋەلسىزدىگىن نىعايتىپ, ىلگەرى دامىعىسى كەلەتىن, كەلەشەكتەن ءۇمىتى زور ءبىز سەكىلدى ەلگە اۋدارمانىڭ بەرەرى مول.

كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ, ۇلتىن سۇيەتىن, الەمدىك وركە­نيەتتەن دە حابارى مول, زا­مانعا ساي جاڭا قازاقستان ازا­ماتىن تاربيەلەۋ ءۇشىن بىز­گە جاڭا دەڭگەيدەگى, ساپالى اعار­تۋشىلىققا دەن قويۋ كەرەك. بالالار مەن جاستار تۇتى­ناتىن مازمۇن الەم بويىنشا وتە تەز ءبىر ارناعا توعىسىپ كەلەدى. تالقىلايتىن يدەيالار دا, ەلىكتەيتىن كەيىپكەرلەر دە ورتاق. وعان قارسى تۇرۋ وتە قيىن, بىراق ساپالى اۋدارما ارقىلى جات مازمۇندى دا وزىمىزگە جا­قىنداتۋعا, ءوز مۇددەمىزگە قىزمەت ەتكىزۋگە بولادى. اسىرەسە, بالالار ادەبيەتىنە, ىسكەرلىك ادەبيەتكە, كەڭ قولدانىسقا يە اۋديو-ۆيزۋالدى كونتەنتتەر, ويىندار, ەلەكتروندى وقۋ قۇرالدارىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋ كەرەك.

اۋدارىلعان وقۋلىقتاردىڭ نەگىزىندە ونلاين كۋرستار قورى جاسالدى. 100 وقۋلىق نەگىزىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە 200 ونلاين كۋرس دايىندالىپ, 5 مىڭنان اسا بەينە-لەكتسيا جازىلعان. بۇل جۇمىسقا قازاقستاننىڭ الدىڭعى قاتار­لى ۇستازدارى اتسالىستى. وسى وقۋ ماتەريالدارى كەلەشەك­تە قازاقستان اشىق ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ نەگىزىن قالاي الادى دەپ ەسەپتەيمىز. بۇل دا زامان تالابىنا ساي, قاشىقتان وقۋ تەحنولوگيالارىن دامىتۋ, ءبىلىم بەرۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ باعىتىنداعى جاقسى باستاما, تەحنولوگيالىق بولاشاققا جاسالعان ۇلكەن قادام بولماق. دۇنيە جۇزىندە بۇل تەحنولوگيا مەن ونلاين وقۋ ادىستەمەسى كەڭىنەن تاراپ, ءبىلىم بەرۋ ءۇردىسى تەز وزگەرىپ كەلە جاتىر.

ماسەلەن, كۋرسەرا (Coursera) دەگەن ونلاين وقۋ پلاتفورماسى بار, 150 ۋنيۆەرسيتەتتىڭ

4 مىڭ­نان اسا كۋرسىن ۇسىنادى. 60 ميلليوننان اسا تىركەلگەن قولدانۋشىسى بار. جاقىندا كۋرسەرا پلاتفورماسى IPO-عا شىعىپ, 5 ميلليارد دوللارعا باعالاندى.

ستۋدەنت سانى بويىنشا بري­تانيانىڭ ەڭ ۇلكەن ۋنيۆەرسيتەتى, نەگىزىنەن ونلاين ديپلوم ۇسى­ناتىن Open University, 174 مىڭ ستۋدەنتى بار!

قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر دە جىلدان-جىلعا وسىنداي ونلاين وقۋ ورىندارىن كوپتەپ تاڭداپ جاتىر. ولار نەگىزىنەن رەسەيلىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ونلاين ديپلومدارىن ۇسىناتىن پلاتفورمالار, ولاردا قازىر ونداعان مىڭ قازاقستاندىق ستۋدەنت وقيدى ەكەن. وسىعان بالاما قازاقستاندىق ونلاين پلات­فور­مالار بولۋ كەرەك. بۇل مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىر­ماسى. سوندىقتان كەلەشەكتە قازاقستاندىق اشىق ۋنيۆەرسيتەت پلاتفورماسىن, ونداعى وقۋلىقتار مەن كۋرستاردى بارلىق وقۋ ورىندارى, ۇستازدار جانە ستۋدەنتتەردىڭ ەركىن, تەگىن قولدانۋىنا جاعداي جاساۋ كەرەك.

جالپى, ء«بىلىم تۋرالى» زاڭعا قاشىقتان وقۋ دەگەن تۇسىنىكتى ەنگىزىپ, بارلىق دەڭگەيدەگى ونلاين پلاتفورمالارعا قويىلاتىن تالاپتاردى انىقتايتىن كەز كەلدى.

100 جاڭا وقۋلىق جوباسى ارقىلى ءبىز الەمدەگى ەڭ جاقسى دەگەن وقۋ قۇرالدارىن, ەڭ تانىمال عالىمداردىڭ يدەيالارى مەن ەڭبەكتەرىن قازاقستاننىڭ ءار ستۋدەنتىنە جەتكىزدىك. ولار كىتاپ تۇرىندە, ونلاين كۋرس رەتىندە اشىق جانە قولجەتىمدى. مۇنىڭ بارلىعى وقيمىن, ءبىلىم الامىن دەگەن جاستارعا جاسالعان جاعداي, مەملەكەتتىڭ قامقورلىعى.

بۇگىنگى كەزدەسۋدى پايدالانا وتىرا, ۇلتتىق كوميسسيا اتىنان كەلەسى حاتتامالىق تاپسىرمالاردى بەرۋدى ءجون سانايمىن:

بىرىنشىدەن, «رۋحاني جاڭ­عىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا, مەملەكەتتىك قولداۋمەن شىق­قان بارلىق شىعارماشىلىق تۋىندىلاردىڭ قوعامدىق يگىلىك رەتىندە ەركىن تاراۋى قامتاماسىز ەتىلسىن. مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەكەلەگەن ۇيىمدار وعان يەلىك ەتپەۋى ءتيىس;

ەكىنشىدەن, «جاڭا گۋماني­تارلىق ءبىلىم. قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق» جوباسى بويىنشا اۋدارىلىپ شىققان وقۋلىقتار مەن عىلىمي ادەبيەتتىڭ وقۋ باع­دارلامالارىنا ەنگىزىلىپ, ءتيىم­دى قولدانىلۋى قامتاماسىز ەتىلسىن;

ۇشىنشىدەن, قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ «ءبىلىم تۋرالى» زاڭىنا قاشىقتان وقىتۋدى جانە قاشىقتان ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىن زاڭداستىراتىن جانە ونلاين وقىتۋ قىزمەتىن رەتتەيتىن تولىقتىرۋ قاجەت; 

تورتىنشىدەن, «ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» نەگىزىندە جيناق­تالعان تاجىريبە مەن مامان­داردىڭ پوتەنتسيالىن جوعالتپاۋ ماڭىزدى. قازىرگى سۇرانىس پەن قاجەتتىلىكتى ەسكەرە وتىرىپ, با­لالار جانە جاسوسپىرىمدەر ادە­بيەتى, گۋمانيتارلىق جانە تەحنيكالىق وقۋلىقتار مەن ادەبيەت, ىسكەرلىك ادەبيەت جانە باسقا دا وزەكتى اۋدارما باعىت­تارىن قامتيتىن تۇراقتى جۇ­مىس جوسپارى جاسالىپ, ىسكە اسىرىلسىن;

بەسىنشىدەن, «ۇلتتىق اۋدار­ما بيۋروسى» جانە وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسپاسى دا­يىنداعان «قازاق-اعىلشىن», «اعىلشىن-قازاق» وكسفورد سوز­دىگى (Qazaq Oxford Dictionary) با­سىلىپ, بارلىق ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ كىتاپ­حانالارىنا جەتكىزىلسىن;

التىنشىدان, لاتىن گرافيكاسىنا كەزەڭ-كەزەڭمەن ءوتۋ جوس­پارى اياسىندا اۋدارىلعان 100 وقۋلىقتىڭ ەلەكتروندى ماتىندەرى قازاقستاندىق اشىق ۋنيۆەرسيتەت نەگىزىندە جاڭا الفاۆيتتە جا­ريالانسىن. سونىمەن بىرگە مەكتەپ باعدارلاماسىنا كىر­گەن قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسي­كالىق تۋىندىلارى Kitap.kz – قازاقستاننىڭ اشىق كىتاپ­حاناسى نەگىزىندە لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرىلسىن;

بۇگىن ۇلتتىق كوميس­سيا­نىڭ كەڭەيتىلگەن ماجىلى­سىندە تا­نىستىرىلعان وقۋلىق­تار­دىڭ, جالپى وسى شارانىڭ ەلى­مىزدەگى ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ دامۋى ءۇشىن, انا ءتىلىمىز ءۇشىن, ءتىپتى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ كەلەشەگى ءۇشىن ماڭىزى اسا زور ەكەنىن ەرەكشە اتاعىم كەلەدى.

سوندىقتان وسى جوبانى ۇيلەستىرۋشى پرەزيدەنت اكىم­­شىلىگى, ۇكىمەت, ۇلتتىق كوميس­سيا, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى بۇگىن ايتىل­عان ماسەلەلەردى, بەرىلگەن تاپسىر­مالاردىڭ ورىندالۋىن قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاۋى كەرەك.

ءبىزدىڭ كەلەشەككە ارتقان ۇكىلى ءۇمىتىمىز بەن اسىل ارمانىمىز سىزدەرمەن بايلانىستى, قۇر­مەتتى جاس دوستار, ستۋدەنتتەر قاۋىمى! قازىرگى بار يگى تىلە­گىمىز بەن بولاشاققا باعىت­تالعان بارلىق امالدارىمىز سىزدەرگە ارنالادى.

بۇگىن تانىستىرىلعان 100 وقۋلىق پەن باسقا دا ءسوز ەتكەن ءىس-شارالاردىڭ ءبىر عانا ماقساتى بار, ول – جاستارىمىزدىڭ ەلگە تىرەك, قوعامعا تۇتقا بولاتىن مىقتى تۇلعا بولىپ وسۋىنە, بىلىكتى مامان بولۋىنا جاعداي جاساۋ, حاكىم ابايدىڭ وسيەتىنە سايكەس «تولىققاندى ادام» بولۋ. وسى وقۋلىقتار ارقىلى الاتىن بىلىمدەرىڭىز سىزدەردى ويلاعان ارماندارىڭىزعا جەتكىزەتىن باس­تى قۇرال.

بارلىق ارماندارىڭىز ورىندالسىن!

بارلىق جوسپارلارىڭىز ىسكە اسسىن!

ءبىز جاستارعا سەنەمىز!

سوڭعى جاڭالىقتار