سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار, «EQ»
– ءاليا تىلەۋتايقىزى, بالالارعا دا مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جارنالارىن تولەۋ كەرەك پە؟
– جوق, 18 جاسقا دەيىنگى بالالار جەڭىلدىگى بار ساناتقا جاتادى. ولارعا ءمامس ءۇشىن اۋدارىمداردى مەملەكەت جاسايدى. سوندىقتان مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ پاكەتىندەگى مەديتسينالىق كومەك بالالارعا تولىق كولەمدە قولجەتىمدى.
– ءمامس پاكەتىنە بالالارعا ارنالعان ستوماتولوگيالىق قىزمەتتەر كىرە مە جانە قانداي قىزمەتتەردى تەگىن الۋعا بولادى؟
– 18 جاسقا دەيىنگى بالالارعا ستوماتولوگيالىق كومەك شۇعىل جانە جوسپارلى تۇردە تەگىن كورسەتىلەدى. مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ ستوماتولوگيالىق قىزمەتتەر پاكەتىن ءتىستى جانسىزداندىرۋ جانە جۇلۋ, پلومبا سالۋ, ابستسەسستەردى اشۋ, پۋلپيت, پەريودونتيتتى ەمدەۋ, گيپوپلازيا, فليۋوروز كەزىندە ءتىستىڭ اناتوميالىق ءپىشىنىن تولىق فۋنكتسيونالدىق قالپىنا كەلتىرۋ, ەرىن مەن ءتىل پلاستيكاسى, رەنتگەنوگرافيا مەن ورتودونتيالىق قىزمەتتەر: جاق-بەت ايماعىنىڭ تۋا بىتكەن پاتولوگيالارى جانە تاڭدايدىڭ ءبولىنۋى (قاسقىر اۋىز) بولعان كەزدە الۋعا بولادى. ستوماتولوگيالىق كومەك الۋ ءۇشىن ەمحاناعا دا, ستوماتولوگيالىق جەكە كلينيكاعا دا جۇگىنە الاسىز. بۇل رەتتە, ستوماتولوگيالىق قىزمەت كورسەتەتىن كلينيكا قوردىڭ الەۋەتتى جەتكىزۋشىسى بولۋى ءتيىس جانە الەۋەتتى جەتكىزۋشىسى تىزىمىندە بولۋى ماڭىزدى. ستوماتولوگيالىق قىزمەتتەردى جەتكىزۋشىلەردىڭ ءتىزىمىن قوردىڭ سايتىنان كورۋگە بولادى https://fms.kz/kz/zakupki/postavshchiki-kdu-uslug/.
– قانداي جاعدايدا بالالار قۇرعاق ءسۇت قوسپالارىمەن تەگىن قامتاماسىز ەتىلەدى؟
– ءبىر جاسقا دەيىنگى بالالار ءۇشىن بەيىمدەلگىش قۇرعاق قوسپالار تىركەلگەن جەرىندەگى ەمحانالاردا مىناداي جاعدايلاردا بەرىلەدى: ەمشەكتەگى نارەستەنى اسىراپ الۋ, اناسىندا ايتۆ ينفەكتسياسىنىڭ نەمەسە تۋبەركۋلەزدىڭ بەلسەندى ءتۇرىنىڭ, ءجىتى پسيحيكالىق اۋرۋلاردىڭ, تۋا بىتكەن جانە پايدا بولعان جۇرەك اقاۋلارىنىڭ, جۇرەك-قان تامىر جۇيەسىنىڭ دە كومپەنساتسياسىمەن ىلەسە جۇرەتىن اۋرۋلاردىڭ, ەندوكريندىك جانە اللەرگيالىق اۋرۋلاردىڭ اۋىر تۇرلەرىنىڭ بولۋى, بالادا تۋا بىتكەن لاكتازا جەتكىلىكسىزدىگىنىڭ, گالاكتوزەميانىڭ, فەنيلكەتونۋريانىڭ, «ۇيەڭكى ءشارباتى» اۋرۋىنىڭ بولۋى, انانىڭ تسيتوستاتيكالىق, راديواكتيۆتى, تيرەويدتى, پسيحوتروپتىق جانە ەسىرتكى دارىلىك پرەپاراتتاردى قابىلداۋى; بىرنەشە بالانىڭ دۇنيەگە كەلۋى جانە ەمشەك ءسۇتىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, ايەلدىڭ كۇندىزگى وقۋ نىسانىندا وقۋى, ايەلدىڭ ستاتسيوناردا ەمدەلۋدە بولۋى. انانىڭ جاعدايىنا بايلانىستى وعان تەك جاساندى جانە ارالاس تاماقتاندىرۋ تاعايىندالۋى مۇمكىن. ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ تىزبەسىمەن تولىعىراق مىنا سىلتەمە بويىنشا تانىسۋعا بولادى: دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ 2020 جىلعى 9 قاڭتارداعى № قر دسم-1/2020 بۇيرىعى.
– سوزىلمالى اۋرۋلارى بار بالالارعا قانداي وڭالتۋ شارالارى قاراستىرىلعان؟
– سوزىلمالى اۋرۋلارى بار بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر جىلىنا ەكى-ءۇش رەت تۇراقتى مەديتسينالىق وڭالتۋدان وتە الادى. بۇل اسقىنۋلاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ەمحانالاردا ديناميكالىق باقىلاۋ كەزىندە جاسالادى. ءۇشىنشى كەزەڭدى وڭالتۋدى پاتسيەنتتىڭ اۋرۋىنا بايلانىستى ەمحانانىڭ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جولداماسى بويىنشا ەمحانالاردا, كۇندىزگى جانە تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيتىن ستاتسيونارلاردا, وڭالتۋ ورتالىقتارىندا جانە ۇيدەگى ستاتسيونارلاردا وتەدى.
– سپورتتىق سەكتسيالارعا جازىلماس بۇرىن ەكگ, جۇرەك ۋلترادىبىستى زەرتتەۋدەن تەگىن وتۋگە جانە بالاعا كارديولوگتىڭ قورىتىندىسىن الۋعا بولا ما؟
– ارينە. ول ءۇشىن تىركەلگەن جەرى بويىنشا ۋچاسكەلىك دارىگەردىڭ/پەدياتردىڭ قابىلداۋىنا جازىلۋ, كونسۋلتاتسيا كەزىندە جۇگىنۋ سەبەبىن كورسەتۋ قاجەت. دارىگەر كارديولوگكە جولداما بەرەدى جانە ول سپورتقا قارسى كورسەتكىشتەردى بولدىرماۋ ءۇشىن قاجەتتى شارالاردى تاعايىندايدى.
– قانداي جاعدايلاردا بالالار دارىگەرىن ۇيگە شاقىرۋعا بولادى؟
– 5 جاسقا دەيىنگى بالالارعا دەنساۋلىق جاعدايىنىڭ كەز كەلگەن ناشارلاۋى كەزىندە ۋچاسكەلىك دارىگەر ۇيدە قىزمەت كورسەتەدى. 5 جاستان اسقان بالالارعا ۇيگە شاقىرعان كەزدە ونىڭ شاقىرۋ سەبەبىنە جانە بالانىڭ جاعدايىنا بايلانىستى العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك مامانى-دارىگەر, ورتا مەديتسينا قىزمەتكەرى كومەك كورسەتەدى.
– جەكە كلينيكالاردا جوسپارلى ەگۋدى تەگىن الۋعا بولا ما, ول ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟
– ەل ۇكىمەتىنىڭ 2020 جىلعى 24 قىركۇيەكتەگى №612 قاۋلىسىنا سايكەس, ينفەكتسيالىق اۋرۋلارعا (تۋبەركۋلەز, گەپاتيت, پوليوميەليت, كوكجوتەل, ديفتەريا جانە سىرەسپە, B ءتيپتى گەموفيلدى ينفەكتسيا, پنەۆموكوككتى ينفەكتسيا, قىزىلشا, قىزامىق جانە پاروتيت (سۆينكا) قارسى جوسپارلى پروفيلاكتيكالىق ەكپەلەر – بالالارعا مەنشىك نىسانىنا قاراماستان, تىركەلگەن جەرىندەگى مەديتسينالىق ۇيىمدا تەگىن جۇرگىزىلەدى. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, قازاقستاندا ۆاكتسينالاۋ جۇرگىزۋ مەرزىمى جاسىنا سايكەس ۇلتتىق ەگۋ كۇنتىزبەسىمەن بەلگىلەنگەن.
– بالاعا تۋا بىتكەن جۇرەك انومالياسى دياگنوزى قويىلدى, وعان قانداي كومەك تيەسىلى؟
– تۋا بىتكەن جۇرەك كەمىستىگى بار بالالارعا مەديتسينالىق كومەك دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدىڭ بارلىق كەزەڭىندە تەگىن كورسەتىلەدى
– بالاباقشاعا نەمەسە مەكتەپكە بالانى رەسىمدەۋ كەزىندە مەديتسينالىق انىقتاما ساتىپ الۋ كەرەك پە؟
– جوق, ساتىپ الۋدىڭ قاجەتى جوق. بالاباقشاعا نەمەسە مەكتەپكە قابىلداۋ ءۇشىن مەديتسينالىق انىقتامانى تىركەلگەن جەرى بويىنشا ەمحانادان سۇراتۋعا بولادى. انىقتاماعا بالانىڭ فيزيولوگيالىق پارامەترلەرى, بار اللەرگيالىق رەاكتسيالار, سوزىلمالى جانە بۇرىن بولعان ينفەكتسيالىق اۋرۋلار, الىنعان ەكپەلەر, پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋلەردىڭ جانە زەرتحانالىق تالداۋلاردىڭ ناتيجەلەرى جانە ت.ب. ەنگىزىلەدى.
بالا بالاباقشاعا قابىلدانعاننان كەيىن كارتانى بالاباقشانىڭ مەديتسينا قىزمەتكەرى تولتىرۋدى جالعاستىرادى.
– بالالاردى پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋلەردەن قانشالىقتى ءجيى وتكىزۋ كەرەك؟
– بالالاردى پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋ جىل سايىن – تۋعاننان باستاپ كامەلەتكە تولعانعا دەيىن جۇرگىزىلەدى. مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەردىڭ تاربيەلەنۋشىلەرىن, مەكتەپ وقۋشىلارىن, ورتا ارناۋلى وقۋ ورىندارىنىڭ وقۋشىلارىن جانە 18 جاسقا دەيىنگى ستۋدەنتتەردى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنداعى كوشپەلى بريگادا تەكسەرەدى. مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەرگە بارمايتىن بالالاردى تەكسەرۋ ەمحانادا نەمەسە وتباسىلىق دەنساۋلىق ورتالىعىندا جۇرگىزىلەدى.
پروفيلاكتيكالىق قاراپ-تەكسەرۋلەردىڭ جيىلىگى مەن كەزەڭدىلىگى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ 2020 جىلعى 15 جەلتوقسانداعى № قر دسم-264/2020 «مەكتەپكە دەيىنگى, مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردى, سونداي-اق تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى جانە جوعارى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ وقۋشىلارىن قوسا العاندا, حالىقتىڭ نىسانالى توپتارىنا پروفيلاكتيكالىق مەديتسينالىق قاراپ-تەكسەرۋلەردى جۇرگىزۋ قاعيدالارىن, كولەمى مەن كەزەڭدىلىگىن بەكىتۋ تۋرالى» بۇيرىعىمەن بەلگىلەنگەن.
