سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار, «EQ»
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, شامامەن ءار 10-پاتسيەنت COVID-19 ينفەكتسياسىنىڭ العاشقى بەلگىلەرى بايقالعان سوڭ 19 اپتادان كەيىن ءوزىن ناشار سەزىنەدى. وسى كورسەتكىشتەردى ەسكەرە وتىرىپ, ددۇ ەۋروپالىق بيۋروسى ايماقتا Covid-19-دان كەيىن اسقىنۋى بار پاتسيەنتتەر كوبەيەدى دەپ وتىر. «سوزىلمالى COVID» دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ بارلىق كومپونەنتىنە ايتارلىقتاي كەرى اسەر ەتەدى, سوندىقتان مەديتسينا جۇيەسىن نىعايتۋ قاجەت.
ددۇ مالىمەتتەرى بويىنشا, كوپتەگەن ادام اۋرۋحاناعا جاتۋعا مۇقتاج بولماسا دا ينفەكتسيادان كەيىن دەنساۋلىعىنىڭ قالپىنا كەلۋى قيىن جانە كوبىنەسە بىرنەشە اپتا نەمەسە ايعا سوزىلاتىن فۋنكتسيونالدىق بۇزىلۋلاردان زارداپ شەگەدى. كەيبىر جاعدايدا پاتسيەنتتەردەن ودان دا ۇزاق جانە اۋىر فۋنكتسيونالدىق بۇزىلۋ بايقالادى.
– پاتسيەنتتەر Covid-19 نەمەسە «سوزىلمالى COVID-تان» كەيىنگى اسقىنۋلار دەپ اتايتىن بۇل جاڭا پاتولوگيالىق جاعداي ءالى دە شەكتەۋلى. الايدا, ءبىز بۇل تۋرالى اقپارات جيناۋدامىز. بۇل جيىن – ايماقتاعى COVID-19-دان كەيىنگى اسقىنۋلارعا ارنالعان العاشقى شارا. ول ءارى قارايعى بىرلەسكەن ءىس-قيمىلدارعا نەگىز بولادى», دەدى ددۇ ەۋروپالىق وڭىرلىك بيۋروسىنىڭ ديرەكتورى دوكتور حانس كلۋگە.
الەم جۇرتشىلىعىمەن بىرگە قازاقستان دا جاڭا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا العاش رەت تاپ بولدى. ينفەكتسيانىڭ الدىن الۋ جانە ىندەتتى انىقتاۋ ماقساتىندا الەمدىك تاجىريبەنى, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ۇسىنىمدارىن جانە رەسپۋبليكانىڭ زاڭناماسىن ەسكەرە وتىرىپ, ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالار قابىلداندى جانە جۇرگىزىلەدى.
كۆي پاندەمياسى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ماماندارىنا جەدەل دياگنوستيكا مەن ەمدەۋگە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار پاتسيەنتتەردى ديناميكالىق باقىلاۋ مەن وڭالتۋ شارالارىن قامتيتىن ساپالى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە بايلانىستى مىندەتتەر قويدى.
پوستكوۆيدتىك اسقىنۋلاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا كلينيكالىق حاتتاماعا سايكەس ستاتسيونار دەڭگەيىندە پرون-پوزيتسيانى, ۆيبرواكۋستيكالىق ماسساج جانە تىنىس الۋ گيمناستيكاسىن پايدالانا وتىرىپ, ەرتە وڭالتۋ جۇرگىزىلەدى, سونداي-اق قاجەت بولعان جاعدايدا پسيحولوگيالىق قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن پسيحولوگتەر, پسيحوتەراپەۆتتەر تارتىلادى.
امبۋلاتوريالىق كەزەڭدە مەديتسينالىق وڭالتۋ بويىنشا 2 جانە 3 كەزەڭدەردىڭ كلينيكالىق حاتتاماسى شەڭبەرىندە وڭالتۋ ءىس-شارالارى كورسەتىلەدى, كوموربيدتى فونى بار پاتسيەنتتەر ءۇشىن بەيىندى مامانداردىڭ ديناميكالىق باقىلاۋى ۇيىمداستىرىلادى.
«بۇگىنگى تاڭدا دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندە 49 وڭالتۋ ورتالىعى بار, ونىڭ 3-ءى – رەسپۋبليكالىق بالالار ورتالىعى, 46-سى – وڭىرلىك دەڭگەيدە. 567 مەديتسينالىق ۇيىمدا وڭالتۋ كومەگى كورسەتىلەدى, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك ۇيىمدار – 268, جەكە مەنشىك ۇيىمدار – 74», دەدى ا.عينيات.
«اۋرۋدىڭ اعىمىنا, ناتيجەسىنە جانە سالدارىنا اسەر ەتەتىن فاكتورلار كەشەنىن زەرتتەۋ, سونداي-اق LongCovid جانە پوستكوۆيدتىك سيندرومىن ۋاقتىلى انىقتاۋ مەن ەمدەۋ ءۇشىن 2020 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ۇلتتىق عىلىمي كارديولوگيالىق ورتالىق جانە رەسپۋبليكالىق دياگنوستيكالىق ورتالىق بازاسىندا پوستكوۆيدتىك ورتالىق اشىلدى», دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى.
3 اي ىشىندە ورتالىقتا 412 پاتسيەنت, ونىڭ ىشىندە Covid-19 كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان كەيىن 312 ەرەسەك ادام جانە 100 بالا تەكسەرىلدى. قاناتقاقتى جوبانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەرەسەكتەر اراسىندا (18 جاستان اسقان پاتسيەنتتەر) پوستكوۆيدتى سيندرومنىڭ نەگىزگى كورىنىستەرى يممۋن تاپشىلىعى – 92%, كوگنيتيۆتى بۇزىلۋلار – 60%, وكپەنىڭ جەلدەتۋ فۋنكتسياسىنىڭ بۇزىلۋى – 16,6%, برونحوەكتازدار جانە بۋللەزدى وزگەرىستەر – 12,8%, اتەروسكلەروزدىڭ ۇدەۋى – 3,2%, ارتەريالىق گيپەرتەنزيا العاش رەت دياگنوز قويىلعان – 6,1%, بۇرىن جۇرگىزىلگەن گيپوتەنزيۆتى تەراپياعا رەزيستەنتتى ارتەريالىق گيپەرتەنزيا – 43,27%. 1 جاستان اسقان بالالار اراسىندا: يممۋن تاپشىلىعى – 78%, قۇرساق قۋىسى اعزالارىنىڭ پاتولوگياسى – 55%, گەپاتومەگاليا – 4%, ءوت قابىنىڭ دەفورماتسيالانعان قابىنۋى – 45%, پانكرەاتيتتىڭ ءورشۋى – 6% جانە باسقالارى, بۇيرەك پاتولوگياسى – 13%, ەندوكريندىك پاتولوگيا – 22%, كورۋ اعزالارىنىڭ پاتولوگياسى – 26%.
ا.عينيات حابارلاعانداي, پاتسيەنتتەردى تەكسەرۋ ناتيجەسى بويىنشا مەديتسينالىق ۇيىمداردا سوزىلمالى كۆي سالدارىن انىقتاۋ, باعالاۋ جانە باسقارۋ كەزەڭدەرىن, سونداي-اق سوزىلمالى كۆي جانە پوستكوۆيدتى سيندرومى بار پاتسيەنتتەر ءۇشىن ءوزىن-ءوزى باقىلاۋ بويىنشا ۇسىنىمداردى قامتيتىن ادىستەمەلىك ۇسىنىمدار ازىرلەندى. قازىر اتالعان تاجىريبەنى رەسپۋبليكا بويىنشا ەنگىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
