رۋحانيات • 04 ناۋرىز، 2021

داۋىرلەرمەن بىرگە جاسايتىن تۇلعا

18 رەت كورسەتىلدى

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە الاش قوزعالىسىنىڭ كوسەمى، الاش وردا ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى، كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى، ەنتسيكلوپەديست-عالىم ءاليحان بوكەيحاننىڭ تۋعانىنا 155 جىل تولۋىنا وراي حالىقارالىق ونلاين كونفەرەنتسيا ءوتتى.

جيىندى ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ جۇرگىزدى. پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسى­نىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى داۋرەن اباەۆ كونفەرەنتسيانى پرە­زيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ­تىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىمەن اشتى. ء«اليحان بوكەيحان – ءتول تاريحى­مىزدا وشپەس ءىز قالدىرعان ءبىر­تۋار تۇلعا. ول حح عاسىردىڭ باسىندا «الاش» ۇلت-ازاتتىق قوزعا­لى­­سىنىڭ كوشىن باستاپ، دەربەس ەل بولۋدىڭ العىشارتتارى مەن نەگىز­دەرىن ايقىندادى. حالقىنىڭ بوستاندىعى ءۇشىن بۇكىل عۇمىرىن سارپ ەتتى. تاريحي تۇلعانىڭ مەرەيتويى قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىر. مۇنىڭ سيمۆولدىق ءمانى بار. شىن مانىندە بۇگىنگى ەگەمەن­دىگى­مىز – ءاليحان باستاعان ۇلت زيالى­لارى­نىڭ ورىندالعان ارمانى» دەلىنگەن پرەزيدەنتتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىندا.

كونفەرەنتسياعا قاتىسقان ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ ءاليحان بوكەي­حاننىڭ ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنا قاتىستى ەڭبەكتەرى مەن مازمۇندى ويلارى مەرەيتوي اياسىندا جيناقتالىپ، اۋقىمدى ىستەرگە وزەك بولاتىنىن جەتكىزدى. ياعني بيىل جانە كەلەسى جىلدارى ورتا مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەردە، جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءتيىستى ءىس-شارالار وتكىزىلىپ، الاش مۇراسىنا قاتىستى عىلىمي-زەرتتەۋلەر قولعا الىنباق.

كەلەسى ءسوز كەزەگى تيگەن پار­لا­مەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى، حالىقارالىق قاتىناستار، قور­عانىس جانە قاۋىپسىزدىك كومي­تەتىنىڭ توراعاسى مۇحتار قۇل-مۇحامەد ءاليحان بوكەيحاننىڭ قازاق حالقىنىڭ ءوز ەركىمەن، ءوز قولىمەن قۇرعان ۇلتتىق ۇكىمەتىنىڭ ۇكىمەت باسشىسى، جيىرماسىنشى عاسىر باسىنداعى قازاق ساياسي قايراتكەرلەرىنىڭ كوشباسشىسى بولعانىن اتاپ ءوتىپ، ونىڭ ماقساتى قازاق حالقىن ەۋروپالىق دەڭگەيدە دامىعان مەملەكەتتەردىڭ قاتارى­نا قوسۋ بولعانىن ايتتى. «ول الاش اۆتونومياسى اتتى جاڭا مەملەكەتتىك قۇرىلىمدى جاريالادى. ساياسي جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاڭا تيپتەگى «الاش» پارتياسىن قۇرىپ، ونى ۇلكەن ساياسي ۇيىمعا اينالدىردى. ونىڭ ەكونوميكا، ساياسات، تاريح، گەوگرافيا، ادەبيەت، فولكلور سالاسىنداعى ەڭبەكتەرى قازاق وقىرماندارىنىڭ يگىلىگىنە اينالدى»، دەگەن م.قۇل-مۇحامەد ءاليحان بوكەيحان ەڭبەكتەرىن شيرەك عاسىر بۇرىن عالىمدار ءمۇسىلىم بازارباەۆ پەن سۇلتانحان ءجۇسىپ­تىڭ تۇڭعىش رەت جارىققا شىعارعا­نىن، ودان بەرىدە الاشتانۋشى عالىم س.ءجۇسىپتىڭ قۇراستىرۋىمەن كورنەكتى تۇلعانىڭ 15 تومدىعى ازىرلەنگەنىن، بۇل ەڭبەكتەردىڭ ءالي­حانتانۋشى­لار ءۇشىن ىرگەلى نەگىز بولاتىنىن باياندادى.

كونفەرەنتسيا بارىسىندا پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى التىنبەك نۇح ۇلى،  «اق جول» قدپ توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ، پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى بەرىك ابدىعالي، قازىبەك يسا، بەرىك دۇيسەمباەۆتار قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى. ال ەۇۋ «الاش» عزي ديرەكتورى س.ءجۇسىپ، قاجى بايرام ۆەلي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورلارى گۇلجانات قۇرمانعاليەۆا-ەردجيلاسۋن مەن حۋليا كاساپوگلى چەنگەل، ميمار سينان كوركەم ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ابدىۋاقاپ قارا، ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى زيابەك قابىلدينوۆ، ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى ديحان قامزابەك ۇلى سىندى الاش تاقى­رىبىن تەرەڭ بىلەتىن وتاندىق جانە شەتەلدىك تانىمال عالىمدار ارنايى باياندامالار جاسادى. 

 

سوڭعى جاڭالىقتار

مەرەكە قارساڭىندا ماراپاتتالدى

ايماقتار • بۇگىن، 13:58

6 مامىرعا ارنالعان ۆاليۋتا باعامى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:16

«چەلسي» فينالعا شىقتى

سپورت • بۇگىن، 10:48

«قىزىل ايماققا» قايتا ورالدى

ايماقتار • بۇگىن، 08:33

ۆاكتسينالاۋعا سەنىم ارتىپ كەلەدى

مەديتسينا • بۇگىن، 08:30

...ىشكى دايىندىعىم پىسپەي جاتىر

ادەبيەت • بۇگىن، 08:27

مۋزىكالى مامىر

تەاتر • بۇگىن، 08:25

قايتپاس 1 قاراڭعىلىق قۇشاعىندا

ايماقتار • بۇگىن، 08:23

بولاشاقتى بەينەلەيتىن NUR ALEM

قازاقستان • بۇگىن، 08:05

«اللا» دەگەن جازۋى بار جۇمىرتقا

رۋحانيات • بۇگىن، 08:01

وڭىرلەردە كەزدەسۋلەر وتكىزدى

پارلامەنت • بۇگىن، 07:55

ۇقساس جاڭالىقتار