اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى 2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاننىڭ اوك-دەگى بارلىق ماكروكورسەتكىشتەردە ءوسىمنىڭ وڭ سەرپىنى بايقالاتىنىن اتاپ ءوتتى.
اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جالپى ءونىم كولەمى 5,6%-عا ارتىپ, 6,3 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. بۇل ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ەلدەرى اراسىنداعى ەڭ جوعارى ءوسىم كورسەتكىشى.
ايتا كەتۋ كەرەك, ازىق-ت ۇلىك ءوندىرىسى 4%-عا ءوستى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, سالانى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن باسىم مىندەتتەر ايقىندالدى:
- ىشكى نارىقتى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىمەن تولىقتىرۋدى 80%-دان اسىرۋ;
- 1 ملن اۋىل تۇرعىنىنىڭ تابىسىن تۇراقتى تۇردە ارتتىرۋ;
- ەڭبەك ونىمدىلىگىن 2,5 ەسەگە ارتتىرۋ;
- قايتا وڭدەلگەن ءونىم ەكسپورتىن 2 ەسەگە ۇلعايتۋ.
ىشكى نارىقتى قازاقستاندىق ءوندىرىستىڭ ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىمەن تولىقتىرۋ جونىندەگى مىندەتتى شەشۋ ءۇشىن مينيسترلىك يمپورتتى قىسقارتۋ پوزيتسيالارىن ايقىندادى. بۇل – قۇس ەتى, شۇجىق, ىرىمشىك پەن سۇزبە, الما, قانت جانە بالىق.
بۇگىنگى تاڭدا الداعى ءۇش جىلعا ارنالعان باعىتتاردىڭ ارقايسىسى بويىنشا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ ناقتى پۋلى ايقىندالدى.
اتاپ ايتقاندا, جالپى قۋاتتىلىعى 191 مىڭ توننا بولاتىن 11 قۇس فابريكاسىن پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانۋدا. بۇل ىشكى قاجەتتىلىكتى ارتىعىمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. 2020 جىلى 94 مىڭ توننا ەت وندىرە الاتىن 8 قۇس فابريكاسى ىسكە قوسىلدى. وتاندىق شۇجىق جانە بالىق ونىمدەرىمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋ 14 جاڭا ءوندىرىستى ىسكە قوسۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.
سونداي-اق وتاندىق قانت پەن ءسۇت زاۋىتتارى ىسكە قوسىلىپ, قۋاتى ارتادى جانە كەڭەيتىلەتىن بولادى.
2020 جىلى 48 تاۋارلى ءسۇت فەرماسى, ونىڭ ىشىندە جالپى قۋاتتىلىعى جىلىنا 100 مىڭ تونناعا جەتەتىن 17 ونەركاسىپتىك فەرما جۇمىسىن باستادى. الداعى ۋاقىتتا جىل سايىن 35 ونەركاسىپتىك تاۋارلى ءسۇت فەرماسىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر.
نارىقتى وتاندىق المالارمەن تولىقتىرۋ ءۇشىن الماتى, جامبىل جانە تۇركىستان وبلىستارىندا, سونداي-اق شىمكەنت قالاسىندا 6,6 مىڭ گا الاڭدا جاڭادان قارقىندى باقتار سالىنادى.
«كوروناۆيرۋس پاندەمياسى جاعدايىندا بۇكىل الەم ەلدەرىندە اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدەگى ءرولىنىڭ ارتقانىن بايقاپ وتىرمىز. سوندىقتان, قازاقستان ءۇشىن يمپورتتى الماستىرۋ باسىمدىققا يە ۇلكەن ماسەلە. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى جوسپارلاعان جۇمىس 2024 جىلعا قاراي يمپورتقا تاۋەلدىلىك ماسەلەلەرىن شەشۋگە جانە ەلدىڭ ازىق-ت ۇلىك تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وسىعان بايلانىستى ينفلياتسياعا اسەر ەتەتىن ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا باسا نازار اۋدارىلاتىن بولادى», - دەدى ساپارحان وماروۆ.
جالپى, الداعى جىلدارى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى 380 ينۆەستيتسيالىق جوبانى, ونىڭ ىشىندە يمپورتتى الماستىرۋ اياسىندا 250-گە جۋىق (65%) جوبانى ىسكە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونداي-اق, بۇل تىزىمگە اوك ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىراتىن جوبالار ەنگىزىلگەن: بورداقىلاۋ الاڭدارى, رەپرودۋكتورلار, جىلىجايلار جانە ت.ب.
جىل سايىن كەم دەگەندە 75-80 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە قوسىلادى. ياعني, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى جوبالارىنىڭ پۋلى ءالى دە كەڭەيەتىن بولادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, ءداندى جانە مايلى داقىلداردى, جەمىستەر مەن كوكونىستەردى, قانتتى, ەت پەن ءسۇتتى ءوندىرۋ جانە قايتا وڭدەۋ 7 ءىرى ەكوجۇيەنى قۇرۋ جوباسىنا كىرەدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى بيزنەسىن ودان ءارى دامىتۋ جانە اوك-دە ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن ۆەدومستۆو مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋدا. وتكەن جىلى سۋبسيديالاۋ تەتىكتەرى قايتا قارالدى. بۇرىن سالالاردىڭ ەرەكشەلىگى مەن باسىمدىعى ەسەپكە الىنباي بىرىڭعاي ءتاسىل قولدانىلعان ەدى. سونداي-اق شاعىن جانە ورتا فەرمەرلەر ءۇشىن سۋبسيديالاۋعا قول جەتكىزۋ شەگى وزگەرتىلدى.
مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن بيىلدان باستاپ بيزنەس ءۇشىن ءتيىمدى مىندەتتەمەلەر كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزىلەدى.
سونىمەن قاتار, بازالىق قولداۋ قۇرالدارىن سۋبسيديالاۋ كولەمىن ۇلعايتۋ ەسەبىنەن 2025 جىلعا قاراي اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن جاڭارتۋ دەڭگەيىن 6%-عا دەيىن, عىلىمي نەگىزدەلگەن نورمانىڭ 30%-نا دەيىن مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى قولدانۋ, ال جوعارى ساپالى تۇقىمداردى ەنگىزۋ دەڭگەيىن 97%-عا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا.
اوك-دە قارجىلاندىرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى فەرمەرلەرگە, ونىڭ ىشىندە ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر مەن قازاقستان دامۋ بانكى ارقىلى نەسيە بەرۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جاستارعا فورۆاردتىق ساتىپ الۋدى كەڭەيتۋدى جانە گرانتتار ءبولۋدى دە قاراستىرۋدا.
بۇدان بولەك, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى فەرمەرلەرگە ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن اوك قولداۋدىڭ بارلىق شارالارىنىڭ بىرىڭعاي ەلەكتروندىق رەسۋرسىن قۇرادى.
«مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ باستى قاعيداتى ونىڭ تۇراقتىلىعى مەن ساباقتاستىعى بولادى. بۇل شارۋالارعا ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا ءوز قىزمەتىن بولجاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», - دەدى س.وماروۆ.
مينيستر مەملەكەت باسشىسىنىڭ اوك دامىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبانى قۇرۋعا قاتىستى تاپسىرماسىنىڭ ورىندالۋىنا جەكە توقتالدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا قۇجاتتىڭ تۇجىرىمداماسى اگروبيزنەسپەن جانە عىلىمي قوعامداستىق وكىلدەرىمەن تالقىلانۋدى. اتالعان اوك دامىتۋ مەن قولداۋدىڭ بارلىق شارالارى ۇلتتىق جوباعا ەنگىزىلەتىن بولادى.
«جۇرگىزىلگەن شارالاردىڭ ناتيجەسىندە 5 جىلدا ەڭبەك ونىمدىلىگىن 2,5 ەسەگە ارتتىرۋ, ءونىم ەكسپورتىن جانە اۋىل شارۋاشىلىعى قىزمەتكەرلەرىنىڭ تابىسىن 2 ەسەگە ۇلعايتۋ, سونداي-اق سالاعا 4,1 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل قوسىمشا 500 مىڭ ادامدى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتەدى», - دەپ قورىتىندىلادى مينيستر.
