وقيعا • 12 اقپان، 2021

دەگدار اقىن

57 رەت كورسەتىلدى

سوڭىندا ىزدەۋشىسى، جوقتاۋشىسى بار اقىن باقىتتى. ومىردەن ەرتە وزعان كورنەكتى اقىن مارفۋعا بەكتەمىروۆانى ەسكە الۋ كەشتەرىن ۇيىمداستىرىپ، ونىڭ تاڭدامالى شىعارمالارىنىڭ جارىققا شىعۋىنا باستاماشى بوپ جۇرگەن جارى، اقىن، جازۋشى ەسەنگەلدى ءسۇيىنوۆتىڭ ىزگى ارەكەتتەرى وسىنداي ويعا جەتەلەيدى.

كۇنى كەشە ەلورداداعى ۇلتتىق مۋزەيدە اقىن جارىنىڭ باستاۋىمەن، مۋزەي قىزمەتكەرلەرىنىڭ قوش­تاۋىمەن تاعى دا ءبىر كەش­تىڭ كۋاسى بولدىق. كەشتە اقىن مار­فۋعا بەكتەمىروۆانىڭ «تاڭ­دا­مالى شىعارمالار» كىتابى تانىس­تىرىلىپ، اقىن جانى­نا جيىرما جىل سەرىك بولعان قاسيەتتى قارا دومبىراسى مەن قول­­جازبالارى مۋزەي قورىنا تاپسىرىلدى.

قازاقتىڭ ءبىرتۋار دارىندى پەرزەنتى اقسەلەۋ سەيدىمبەك «دەگ­دار اقىن» دەپ باعا بەرگەن مار­فۋعا بەكتەمىروۆا جۇرەگىنەن جىر قۇيىلعان اقىن عانا ەمەس، قارىمدى جۋرناليست، دارىندى اۋدارماشى، سۇلۋ سازدى اۋەلەتكەن سازگەر دە بولعان. اقىننىڭ سو­ڭىندا قالعان مۇرالارى سونىڭ كۋاسى. «جانارى ءجاۋدىر دۇنيە»، «ايدىنىم مەنىڭ»، «عاشىق جۇ­رەك»، «ەڭلىكگۇل»، «مەنىڭ اتلان­تيدام»، «اققۋىم مەنىڭ، قاي­دا­سىڭ؟»، «وزەرا دۋشي»، «بە­لىي پا­رۋس مەچتى» جىر جيناق­تارى جا­رىق كورگەن. ورىس پوەزيا­سىنىڭ شوق­تىعى بيىك تۇلعاسى اننا اح­­ما­­توۆانى قازاقشا جىرلاتقان مار­­­فۋعا اۋدارمالارى «جىر جاۋ­­­ھارى» سەرياسىمەن جارىق كورگەن.

 كەش بارىسىندا مارقۇمنىڭ كو­زىن كورگەن، شىعارماشىلىعى­مەن ەتەنە تانىس اعا بۋىن قا­لامگەرلەر مەن زامانداستارى جىلى لەبىزدەرىن ءبىلدىرىپ، اقىن جىرىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە توق­تالدى. «مارفۋعانىڭ كەز كەلگەن ولەڭىنەن ءومىردىڭ لەبىن كورەسىڭ. تۋعان جەرىنە، تۋعان حالقىنا دەگەن شىنايى ماحابباتىن سۇلۋ جىرلارمەن ورنەكتەگەن اقىننىڭ بولمىسىن تانيسىڭ. اقىننىڭ بولمىسىن، جانىن ۇعۋ ءۇشىن ولەڭدەرىن وقۋ كەرەك. ونىڭ اقىندىقتى، ولەڭدى قا­لاي تۇسىنەتىنى جىرلارىندا بەي­نەلەنگەن. مارفۋعا جىرلارىن­دا ءسوزدىڭ سۇلۋ مايەگى بار. ول قى­زىلدى قىزىل، جاسىلدى جاسىل كۇيىندە كورمەيدى. وسى تۇس­تەردىڭ اراسىنداعى ءتۇرلى رەڭك­تەر قۇبىلىپ، ويناپ تۇرادى ولەڭ­دەرىندە»، دەدى جۋر­ناليست، جازۋشى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ءۋالي­حان قاليجان كەش بارىسىندا.

اقىن زامانداسىنىڭ شىعار­ماشىلىعى جايلى جازۋشى، «دا­رىن» مەملەكەتتىك جاستار سىي­­لىعىنىڭ يەگەرى ايگۇل كەمەل­باەۆا دا تۇشىمدى ويلار ايتتى: «ۇلبيكە مەن ساراعا دەيىن دە قا­زاقتىڭ نەبىر اقىن قىزدارى ءوت­تى تاريحتا. ءبىز ولاردىڭ اتتارىن بىلمەيمىز. ولاردىڭ اتتارى عاسىردىڭ تەرەڭ قويناۋىندا قالىپ قالۋى مۇمكىن. مارفۋ­عا بەكتەمىروۆانىڭ ەكى تومدىق شى­­عارمالار جيناعى جارىق كو­رىپ جاتسا، ونى اۆتوردىڭ ۇلكەن باقىتى دەپ بىلەمىن. ەرتە كەزدەگى اقىن اپالاردىڭ ولەڭدەرى تۇگىلى، اتتارى دا تاريحتا قالعان جوق. مارفۋعا اقىننىڭ تۋعان جەرى – سۇلۋ كوكشە. ول شوقاننىڭ، اقان سەرى مەن ءبىرجان سالدىڭ ەلى. كوكشە تابيعاتى قاشان دا شى­­عارماشىلىقتىڭ قاينار كوزى. ول زە­رەندىنىڭ سۇلۋ تابيعاتىن كوپ جىرلادى. جازۋشى قوعامدى كو­بىرەك جازسا، اقىن ءوزىنىڭ جان-دۇنيەسىن كوبىرەك جازادى. نەگى­زى­نەن اقىننىڭ «مەنى» ءوزىنىڭ وب­­رازى. اقىننىڭ ولەڭدەرىنەن وزى­­نە ءتان ءۇنى بولعانىن، جان نازىك­­تىگى مەن جۇرەك تازالىعىن كو­­رە­مىز. مەن مارفۋعانى تەك لي­ري­كالىق جىرلاردىڭ عانا يەسى دەپ سانامايمىن. 2006 جى­لى «قازاقمىس» كومپانياسى تا­ۋەل­سىزدىك مەرەكەسىنە ارناپ شى­عارماشىلىق بايگە وتكىزدى. باي­گەدە جەڭىمپاز شىعارمالار جي­ناققا ەنگەن بولاتىن. سوندا مار­فۋعانىڭ «جەر ساتىلماسىن» دەپ ازاماتتىق ءۇنىن بىلدىرگەن ءبىر پوەماسى سول جيناققا كىردى. اقىن قوعامدا بولىپ جاتقان قۇ­بىلىستاردان قالىس قالعان ەمەس. بۇل جازۋشىنىڭ اقىن زامانداسى جايلى كوزقاراسى.

تاعىلىمى مول كەشتە تار­تىم­­­­دى پىكىرلەر، ەستەلىكتەر كوپ ايتىلدى. جازۋشى، جۋرنا­ليست، قو­ناەۆتانۋشى وراز قاۋ­عا­­­­­باي، اقىن، قازاقستاننىڭ ەڭ­­­­­­بەك سىڭىرگەن مادەنيەت قاي­رات­­­­­كەرى باقىتجان توباياق، ادە­­بيەت زەرتتەۋشىسى، فيلولوگيا عى­­­­لىم­­دارىنىڭ دوكتورى، پرو­فەس­­سور ساۋلە تاپانوۆا اقىن شى­­عار­ماشىلىعى تۋرالى جان-جاقتى تولىمدى ويلارىن جەت­كىزدى. كەش سوڭىندا اقىن، جازۋ­شى ەسەن­گەل­دى ءسۇيىنوۆ كەشكە جيىل­عان قو­ناقتارعا، جارىنىڭ كوپ جىلدار كوز مايىن تاۋىسىپ جاز­عان ەڭ­بەگىنىڭ تاڭدامالى قوس توم­دىق بوپ جارىق كورۋىنە كومەك بە­رىپ، قول ۇشىن سوزعان مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتوتى رايىم­قۇ­لوۆاعا العىسىن ايتتى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

مەرەكە قارساڭىندا ماراپاتتالدى

ايماقتار • بۇگىن، 13:58

6 مامىرعا ارنالعان ۆاليۋتا باعامى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:16

«چەلسي» فينالعا شىقتى

سپورت • بۇگىن، 10:48

ۇقساس جاڭالىقتار