– كوروناۆيرۋسقا قارسى ءبىرىنشى بولىپ كىم ۆاكتسينا الۋى كەرەك؟
– كۆي-گە قارسى ۆاكتسينالاۋ حالىقتىڭ ءارتۇرلى توپتارىنىڭ ەپيدەميالىق ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, كەزەڭ-كەزەڭمەن جۇرگىزىلەدى.
باسىمدىق بويىنشا ەپيدەميالىق ماڭىزى بار 8 توپ ايقىندالدى: 1) مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى; 2) پەداگوگتەر; 3) ۋچاسكەلىك پوليتسەيلەر; 4) ستۋدەنتتەر; 5) مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك جانە جابىق بالالار مەكەمەلەرىنىڭ پەرسونالى مەن كونتينگەنتى; 6) توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى, قورعانىس مينيسترلىگى, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى, مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى; 7) پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ كونتينگەنتى, مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر, قازاقستان ازاماتتارى; 8) سوزىلمالى اۋرۋلارى (قانت ديابەتى, وكپەنىڭ سوزىلمالى وبسترۋكتيۆتى اۋرۋى, جۇرەك-قان تامىرى جۇيەسى) بار ادامدار.
كۆي-گە قارسى ۆاكتسينا الدىن الۋ ماقساتىندا سالىنادى. ۆاكتسينالاۋدان ءوتۋدىڭ نەگىزگى ەكى سەبەبى – ءوزىڭىزدى جانە اينالاڭىزداعى ادامداردى قورعاۋ. ۆاكتسينالاۋ ادامنىڭ دەنساۋلىعى جاقسى كەزدە عانا جۇرگىزىلەدى, اۋرۋدىڭ بەلگىلەرى بولعان ۋاقىتتا ەكپە سالدىرۋعا بولمايدى.
– كۆي-گە قارسى ەكپەنى بالاعا سالۋعا بولا ما؟
– كۆي-گە قارسى ۆاكتسينالاۋ 18 جاستان اسقان ادامدارعا جۇرگىزىلەدى, قازىرگى ۋاقىتتا بالالارعا ۆاكتسينا سالىنبايدى.
– كوروناۆيرۋسقا قارسى ەكپەنى كىمگە سالدىرۋعا بولمايدى؟
– قۇرامىندا ۇقساس كومپونەنتتەرى بار ۆاكتسينانىڭ قانداي دا ءبىر كومپونەنتىنە اسا جوعارى سەزىمتالدىق ومىرىندە اۋىر اللەرگيالىق رەاكتسيالارمەن كەزدەسكەن جاعدايدا; جۇكتىلىك جانە بالا ەمىزۋ كەزەڭى; 18 جاسقا دەيىن جانە 60 جاستان جوعارى (تيىمدىلىك جانە قاۋىپسىزدىك تۋرالى دەرەكتەردىڭ بولماۋىنا بايلانىستى) ادامدارعا سالىنبايدى. II كومپونەنتتى سالۋ كەزىندە ۆاكتسينانىڭ I كومپونەنتىن سالعان كەزدە ۆاكتسينادان كەيىنگى اۋىر اسقىنۋلار (انافيلاكتيكالىق شوك, اۋىر گەنەراليزاتسيالانعان اللەرگيالىق رەاكتسيالار, قۇرىسۋ سيندرومى, 40°س تەمپەراتۋرا جانە ت.ب.) بولعاندا سالدىرۋعا بولمايدى.
– ەكپە الدىندا مەديتسينالىق تەكسەرۋ جۇرگىزىلە مە؟
– ءيا, ۆاكتسينالاۋ جۇرگىزەر الدىندا تەمپەراتۋرانى ولشەپ, دارىگەر مىندەتتى تۇردە قاراپ تەكسەرەدى.
– كوروناۆيرۋسقا قارسى ەكپە جاساعانعا دەيىن جانە كەيىن ءوزىن-ءوزى وقشاۋلاۋ كەرەك پە؟
– جوق, كۇندەلىكتى ءومىر ءسۇرۋ سالتىن ۇستانۋعا بولادى. بىراق جالپى ساقتىق شارالارى (الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاپ, قوعامدىق ورىنداردا بەتپەردە تاعۋ) تۋرالى ۇمىتۋعا بولمايدى. ۆاكتسينالاۋدان كەيىن دە وسى تالاپتاردى ساقتاعان ءجون. مەن ەكپە سالدىردىم ەكەن دەپ جايباراقات جۇرمەۋ كەرەك.
– ۆاكتسينا سالدىرعىسى كەلەتىندەر قايدا بارىپ تىركەلەدى؟
– تۇرعىلىقتى جەردەگى ەمحاناعا بارۋ قاجەت. حالىقتى ۆاكتسينالاۋ اۋماقتىق مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ ەگۋ پۋنكتتەرىندە, ارنايى كونتينگەنتتى ۆاكتسينالاۋ ءتيىستى ۆەدومستۆونىڭ قىزمەت ورنىندا جۇرگىزىلەدى.
– حالىققا جاپپاي ۆاكتسينا سالۋ قاشان باستالادى؟
– ەلىمىزدە كۆي-گە قارسى ۆاكتسينالاۋ 2021 جىلى 1 اقپاننان باستالادى.
– ەكپەدەن باس تارتۋعا بولا ما؟
– كۆي-گە قارسى ۆاكتسينالاۋ ءار ادامنىڭ قالاۋى بويىنشا ىسكە اسىرىلادى, وعان ەشكىمدى ماجبۇرلەمەيدى.
– كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعاندارعا ەكپە قاجەت پە؟
– ءيا, كۆي-مەن اۋىرعان ادامدارعا ۆاكتسينالاۋ جۇرگىزىلەدى. كۆي سيمپتومسىز نەمەسە جەڭىل تۇرىنە شالدىققان ادامدارعا ساۋىققاننان كەيىن 2-4 اپتادان سوڭ, ورتاشا اۋىر جانە اۋىر تۇرلەرىمەن اۋىرعاندارعا ساۋىققاننان كەيىن 6 ايدان سوڭ ۆاكتسينالاۋ ۇسىنىلادى.
– ۆاكتسينانى سالدىرۋدىڭ ەكى كەزەڭى بار. سونىڭ ەكەۋىنەن دە ءوتۋ مىندەتتى مە؟
– كۆي-گە قارسى قولدانىلاتىن ۆاكتسينا بۇگىندە 2 كەزەڭدە سالىنادى. بۇل – كۆي-گە قارسى ۆاكتسينالاۋدان كەيىن يممۋنيتەتتى قالىپتاستىرۋدىڭ مىندەتتى شارتى. دەمەك, ەكىنشى كەزەڭىنەن دە وتكەن ءجون. ەكىنشى ۆاكتسينالاۋ العاشقى ۆاكتسينالاۋدان 21 كۇننەن كەيىن جۇرگىزىلەدى.
– ۆاكتسيناتسيا الدىندا انتيدەنەلەرگە تەستىلەۋ جۇرگىزىلە مە؟
– ۆاكتسينالاۋ الدىندا كۆي-گە قارسى انتيدەنەلەردىڭ بولۋىنا تەستىلەۋ (سكرينينگ) جاسالمايدى.
اڭگىمەلەسكەن
ايدانا شوتبايقىزى,
«Egemen Qazaqstan»
