– تالعات, ۇستازىڭىز عافيز ەسىموۆ اباي رولىندە ويناعاندا ءسىز جيرەنشە بولىپ ءجۇردىڭىز. سوڭعى 10 جىل كولەمىندە ابايدى سومداپ ءجۇرسىز. ءسىز اقىن رۋحىن بويىڭىزعا سىڭىرە الدىڭىز با؟
– قيىن سۇراق ەكەن. ابايدىڭ پارتياسى – قازاق وپەرالىق رەپەرتۋارىنداعى باريتونعا ارناپ جازىلعان تۋىندى. پارتيانى ورىنداۋ وڭاي ەمەس, سەبەبى ورىنداۋشىعا وسى بەينەنىڭ بارلىق تەرەڭدىگىن پاش ەتۋ جۇكتەلگەن. مۋزىكالىق جاعىنان دا ءبارى سونداي وڭاي ەمەس, سەبەبى پارتيا ليريكالىق باريتون ءۇشىن ەمەس, وتە «مىقتى» باريتون داۋىسقا ارناپ جازىلعان. ونى ءمىنسىز ورىنداپ شىعۋ ءۇشىن, دراماتۋرگيا مۋزىكامەن ۇيلەسىم تابۋى ءتيىس.
اباي بەينەسىن بىرنەشە تاماشا انشىلەرىمىز ساحنادا سومداعان ەكەن. جاس ورىنداۋشىلاردى ايتپاعاننىڭ وزىندە, ەرمەك سەركەباەۆ, مۇرات مۇساباەۆ, عافيز ەسىموۆ ابايلارى – جەكە-جەكە سارالانىپ, زەرتتەۋدى قاجەت ەتەتىن بولەك تاقىرىپتار. سولاردىڭ ىشىنەن ابايدى كورەرمەن-تىڭداۋشىلارىنا ەتەنە جاقىنداستىرىپ وزىندىك ورىنداۋىمەن ۇرپاق ساناسىنا وشپەستەي ءىز قالدىرعان ءانشى – ريشات ءابدۋلليننىڭ ەڭبەگى ەرەكشە كورىنەدى. ءانشىنىڭ 80 جىلدىق سالتاناتتى كەشىندە سويلەگەن كۇمىس كومەي ءانشىمىز بيبىگۇل تولەگەنوۆا: «ريشات اباي پارتياسىن ءبىرىنشى ورىنداعان وزىق ءانشى بولىپ تاريحتا قالا بەرمەك», دەگەن ەدى. 10 جىلدان بەرى ءسىز ايتپاقشى, اباي بولىپ تولعانىپ, اباي بولىپ شەرلەنىپ كەلەمىن. مۇمكىندىگىم مەن تالانتىمدى ابايدان اياپ قالعان كەزىم جوق. وپەرا تاريحىندا ابايدى سومداپ شىققان انشىلەردىڭ قاتارىنان ورىن العانىم ءۇشىن تاعدىرىما ريزامىن.
– تاريحي جانر ءسىزدىڭ تابيعاتىڭىزعا جاقىن سياقتى. ابىلاي حان. ماحامبەت. اباي…
– ول راس. «اباي» وپەراسىندا – ابايدان بۇرىن جيرەنشەنى وينادىم. جيرەنشە ارقىلى جاعىمسىز كەيىپكەردى كورسەتۋ قولىمنان كەلەتىنىن, ءتىپتى ماعان ۇنايتىنىن, ول اكتەردىڭ شيرىعىپ قالىپتاسۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىنىن ءتۇسىندىم.
قازىر ويلاپ قاراسام, وپەراداعى جولىم جاعىمسىز كەيىپكەرلەردەن باستالىپتى. «قىز جىبەكتە» – بەكەجان, ء«بىرجان سالدا» – جانبوتا.
– «ابىلاي حان» وپەراسى 2004 جىلى قاراشادان بەرى ءجۇرىپ كەلە جاتىر. 2006 جىلى «ابىلاي حان» ءۇشىن مەملەكەتتىك سىيلىق الدىڭىزدار. ءبىز كورگەلى ابىلاي حاندى ءسىز عانا سومداپ كەلەسىز... نەگە؟
– ابىلاي ءرولى ەكى اكتەرگە بەكىتىلگەن بولاتىن. «نە سەبەپتى ءسىز عانا ورىندايسىز؟» دەگەن سۇراقتى ماعان ەمەس, باسشىلارعا قويعانىڭىز ءجون شىعار. اكتەر رەتىندە ايتارىم بۇل پارتيا وتە كۇردەلى. ونى تەك درامالىق باريتون داۋىستى ءانشى عانا ورىنداي الادى. تىنىس جاعىنان دا سولاي. كومپوزيتور ەركەعالي راحماديەۆ, ليبرەتتو اۆتورى ءابىش كەكىلباەۆ تاريحي درامانى جاڭا تىنىسپەن الىپ كەلدى.
– ونى بايقاماۋ مۇمكىن ەمەس. ءان سالاسىزدار, سونىمەن ءبىر مەزگىلدە مۋزىكانىڭ ىرعاعىمەن سويلەيسىزدەر.
– دۇرىس ايتاسىز. مۋزىكا ىرعاعىمەن قوسا ماتىننەن جاڭىلماۋ – باستى تالاپ. بۇل, ارينە ايتۋعا وڭاي. سيمفونيالىق وركەستر جەتەگىندە قاجەتتى ينتوناتسيانى بارلىق اكتسەنتتەرمەن ساقتاۋ وتە قيىن.
– ادامنىڭ جاسى ونىڭ داۋىس ەرەكشەلىگىنە اسەر ەتە مە؟
– اسەر ەتەدى. مىسالى, جاسىم 50-گە جاقىنداپ قالدى. مەنىڭ داۋسىم ەندى قالىپتاسىپ كەلە جاتىر. باسقاشا ايتقاندا, ەكىنشى تىنىسىم اشىلا باستادى. ەندى بەس-التى جىلدا باس باريتون داۋىسىمەن ورىنداۋعا بولادى. مەنىڭ داۋسىمنىڭ تابيعاتى سوعان جاقىنداپ كەلەدى.
– تراگەديالىق رولدەر جايلى نە ايتاسىز؟
– «ترۋبادۋر» وپەراسىنداعى گراف دي لۋناعا دا دەر كەزىندە كەلدىم دەپ ويلايمىن. بۇل وتە كۇردەلى بەينە. مەن ونى تەك قازاقستاندا عانا ەمەس كيپردىڭ, پافوس قالاسىندا دا ورىندادىم.
– سول ساپارعا بىرگە بارعاندار ءسىزدىڭ اياقاستىنان قيىننان قيىستىرا بىلەتىن تاپقىرلىعىڭىز جايلى ءجيى ايتادى.
– كيپردە تەك قازاقستاندىق قانا ەمەس, رەسەيلىك وپەرا انشىلەرى دە قاتىستى. «ترۋبادۋرداعى» كەلىسىم بويىنشا العاشقى جانە ءۇشىنشى قويىلىمدى رەسەيلىك, ال ەكىنشىسىن مەن ورىندايتىن بولىپ كەلىسكەنبىز. بىراق گراف دي لۋنانىڭ ەكىنشى ورىنداۋشىسى ءوزىن ناشار سەزىنگەنى بەلگىلى بولدى. سول ساتتە ۇيىمداستىرۋشىلار كۇزەمباەۆ ەكى سپەكتاكلدى دە ورىنداپ شىعادى دەپ شەشتى. كەلىسىم بويىنشا مەن العاشقى كۇنى ويناپ, قالعان كۇندەرىمدى دەمالۋعا, قالانى ارالاۋعا ارنايمىن دەپ شەشكەنمىن. تەڭىز جاعالاۋىندا ورنالاسقان تەاتردا 3000 كورەرمەن وتىر. ۇيىمداستىرۋشىلار مەنى اسىعىس شاقىرتىپ الدى دا بەتىمدى ارلەپ, دايىنداي باستادى. سودان سوڭ ساحناعا شىعىپ كەتتىم.
– كورەرمەندەر بايقاعان بولار...
– ارينە ەۋروپادا ءبىر وپەرانى ەكى ءانشىنىڭ ورىنداۋى قالىپتى جاعداي. سەبەبى ءبىر ورىنداۋشىنىڭ باسىنان اياعىنا دەيىن ءبىر ءاندى ورىنداپ شىعۋى وتە قيىن.
– قازاق انشىلەرى ءۇشىن پارتيانى شەت تىلدەرىندە ورىنداۋ قيىندىق تۋدىرماي ما؟
– قازاق, ورىس جانە يتاليان تىلدەرىندە ءان شىرقاۋ قازاق انشىلەرى ءۇشىن قالىپتى جاعداي. بۇرىندارى ورىس تىلىندە جۇرەتىن ەدى. تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن ءار وپەرا ءوز ەلىنىڭ تىلىندە ورىندالاتىن بولدى. كونسەرۆاتوريادا يتاليان ءتىلىن ۇيرەتەدى. نەگىزىنەن مۋزىكالىق تەرميندەردىڭ ءبارى سول تىلدە عوي. سويلەپ كەتپەگەنمەن, تۇسىنەسىڭ.
الەمدىك تاجىريبەدە قالىپتاسقان ءۇردىس بويىنشا وپەرانىڭ ءوز تىلىندە ورىندالعانى جاقسى, قۇلاققا دا جاعىمدى ەستىلەدى ءارى كورەرمەننىڭ قابىلداۋىنا اسەرى ەرەكشە بولادى.
– بىزدەگى وپەرا انشىلەرىنىڭ باسىم كوپشىلىگى گراند وپەرادا ءان سالسام دەپ ارماندايدى. مۋزىكا ۇلتقا, تىلگە بولىنبەيدى. وندا تەك ءان قۇدىرەتى عانا بار. الەمدى كومەيدەن توگىلگەن سۇلۋ اۋەنمەن عانا مويىنداتاسىڭ. الدە قازاقستاندىق تىڭدارماننىڭ ەرەكشەلىگى بار ما؟
– بارلىق جەردە تىڭدارمان بىردەي. ولاردىڭ جۇرەگىن جاۋلاپ الۋ انشىگە, ديريجەرگە بايلانىستى. ءار وپەرادا ءبىر جەتەكشى بولادى. مىسالى, بىزگە دومينگو كەلسە, بويىمىزعا قان جۇگىرىپ, رۋحىمىز كوتەرىلىپ, ءوزىمىزدى جاقسى جاعىنان كورسەتۋگە تىرىسامىز.
– قازاقستاندىق كورەرمەندەردىڭ تالعامىن قالاي باعالايسىز, كوڭىلىڭىز تولا ما؟
– بىزدە وپەرانىڭ اۋديتورياسى ءالى قالىپتاسپاعان. وپەرا مادەنيەتى كەڭ كولەمدە جارنامالانبايدى. مەنىڭ باعىم, حان ابىلايدى نەمەسە ءانۇرانىمىزدى ورىنداپ, كوپتىڭ نازارىنا ءىلىنىپ قالعانىم شىعار. ايتپەسە قازاقتا داۋسى كەرەمەت وپەرا انشىلەرى جەتەدى. ولاردى باعالاۋ دا كەمشىن ءتۇسىپ جاتىر. مۇنىڭ سەبەبى ونىڭ تابيعاتىن جىلىكتەپ, مايدان قىل سۋىرعانداي ەتىپ تالداپ بەرەتىن وپەرا سىنشىلارىنىڭ ازدىعىندا بولار.
– تابيعات سىزگە ەشكىمگە ۇقسامايتىن كەرەمەت داۋىس بەردى. ارىپتەستەرىڭىز ءسىزدىڭ داۋسىڭىز اتاقتى شەتەلدىك رەجيسسەرلەردىڭ ءوزىن تاڭعالدىرادى دەيدى. ال شەتەلدە شىعارماشىلىق يەلەرىنىڭ باسىم كوپشىلىگى ونەرىن جارنامالايتىن, الەمدىك دەڭگەيدەگى تەاترلاردا ونەر كورسەتۋگە كەلىسىمشارتتار ازىرلەيتىن ارنايى اگەنتتەر ۇستايدى. بۇل ءسىز ءتارىزدى تۋما تالانتتار ءۇشىن اۋاداي قاجەت سياقتى؟
– بۇل قاجەت. ءتىپتى كەزى كەلدى دەپ ويلايمىن. وسى جاقىندا عانا ۇلتى وزگە ارىپتەستەرىمىز ءوز قارجىسىمەن يتالياعا كەتتى. قازاق انشىلەرىندە مۇنداي مۇمكىندىك جوق. امال جوق, قوسىمشا كىرىس كوزىن ىزدەيسىڭ. توي-تومالاقتا ءان سالاسىڭ. وپەرانىڭ تابيعاتى ەستراداعا كەلە بەرمەيدى.
شەتەلدەن كەلگەن رەجيسسەرلەرگە قىرۋار قارجى تولەيدى. دەمەك, قارجى بولىنبەيدى دەپ وكپە ارتۋعا بولمايدى. كەيدە وپەرا انشىلەرىنە شەتەلدىك ارىپتەستەرىندەي جەكە اگەنتى بولسا, ولار شەتەلدىك ونەر وردالارىمەن كەلىسىمشارتتار جاساۋمەن اينالىسسا دەپ ارماندايسىڭ. بىزدە بۇل تاجىريبەدە بار عوي. مىسالى, ەسترادا انشىلەرىنىڭ بارىندە پروديۋسەر بار.
– قازاقتىڭ توي بيزنەسى ەسترادا انشىلەرىنىڭ كۇرە-تامىرىنا قان جۇگىرتىپ تۇر. ال قازاق وپەراسىنىڭ جاي-كۇيى قالاي؟
– بەكزات ونەر دەسەك تە, وپەرادا ونداي مۇمكىندىك جوق. وپەرا جانرى ازىرگە تانىمالدىلىققا يە بولا قويعان جوق. تانىمايتىن ادامىنا سالەم بەرمەيتىندەر قازاق اراسىندا كوپ. سوندىقتان وپەرانىڭ جارناماسى, انشىلەرىنىڭ جەكە اگەنتى ماسەلەسىمەن مادەنيەت مينيسترلىگى اينالىسۋى ءتيىس.
– «استانا وپەراعا» اۋىسۋعا قالاي قارايسىز؟
– «استانا وپەرا» انشىلەرگە كونكۋرس جاريالاعاندا قاتىسىپ, باق سىناپ كوردىم. تىڭدالىمدا ءۇش تۋردان دا ءوتتىم, الايدا شتاتقا قابىلدامادى. كەلىسىمشارت نەگىزىندە جۇمىس ىستەيتىن بولىپ كەلىستىك, قاجەت كەزىندە شاقىرامىز دەدى. انشىلەرگە شەك قويۋعا بولمايدى. ولار ەركىن قۇس سەكىلدى, كوككە سامعاعان سايىن ەركىن ۇشادى. رەتى كەلىپ جاتسا, انشىلەر كەز كەلگەن وپەرا تەاترىندا الما-كەزەك پارتيالاردى ورىنداعانى دۇرىس. سول ارقىلى ءانشى ءوزىن بۇرىنعىدان دا جان-جاقتى دامىتا تۇسەر ەدى.
– سىزدەر ءۇشىن «استانا وپەرا» باسەكەلەس پە, الدە ارىپتەس پە؟ قايسىسىنىڭ سالماعى اۋىر؟
– باسەكە بار جەردە ونەر وشپەيدى, وسەدى. وزىڭمەن بىردەي داۋىستاعى انشىمەن ءوزىڭدى سالىستىراسىڭ دا كاسىبي دەڭگەيىڭدى تومەندەتىپ الماۋعا تىرىساسىڭ, بۇل – بيىكتەرگە جەتەلەۋدىڭ توتە جولى. ۆوكالداعى انشىلەر دە سپورتشىلار سەكىلدى, ءىرى جارىستارعا جىبەرەتىن كەزدە ولاردى ىرىكتەيدى ەمەس پە, سول سەكىلدى وپەرا انشىلەرىن دە داۋىستارى مەن كاسىبي دەڭگەيىنە, تاجىريبەسىنە ساي ىرىكتەۋدەن وتكىزىپ, جوعارى دەڭگەيدە وتەتىن مەملەكەتتىك كونتسەرتتەرگە قاتىستىرىپ وتىرسا تاماشا بولار ەدى. ادەتتە بىزدە سالتاناتتى كونتسەرتتەرگە شەتەلدە ونەر كورسەتىپ جۇرگەن قانداستارىمىزدى قوسادى. ول دا جاقسى. رەسپۋبليكامىزدى الەمدىك ارەنادا تانىستىرۋعا اتسالىسىپ جۇرگەن ونەر تۇلعالارىنىڭ قاي دەڭگەيدە ەكەنىن ەلى دە بىلگەنى ابزال. بولاشاقتا مەرەكەلىك ءىرى ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋدىڭ باسى-قاسىندا جۇرەتىن ازاماتتار ەلىمىزدىڭ تەاترلارىنداعى وپەرا انشىلەرىن دە ەسكەرۋسىز قالدىرماسا دەگەن تىلەك بار.
– وپەرا سىنشىلارى داۋسىڭىزدى درامالىق-باريتون جانرىنا جاقىن دەيدى. ەۋروپا سىنشىلارى ءسىزدىڭ داۋسىڭىزدى وتە سيرەك كەزدەسەتىن داۋىسقا جاتقىزىپ, باس باريتونعا تەڭەيدى. ابىلاي حان رولىنە بەكىتىلۋىڭىزگە داۋسىڭىزدىڭ وسى ەرەكشەلىگى كوپ اسەر ەتكەن شىعار.
– ولاي دەپ بىرجاقتى كەسىپ ايتۋعا بولماس. حان ابىلايعا دەيىن جانبوتانى, ابايدى, بەكەجاندى سومدادىم. بىراق ابىلاي بەينەسى ءومىرىمنىڭ تۇبەگەيلى وزگەرۋىنە اسەر ەتتى. حان ابىلايدى سومداعانىم ءۇشىن مەملەكەتتىك سىيلىقتى الدىم. تاۋەلسىزدىك تاريحىندا ەڭ جاس مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى اتاندىم.
«ابىلاي حاننىڭ» ليبرەتتوسى – ءابىش كەكىلباەۆتىكى, كومپوزيتورى – ەركەعالي راحماديەۆ. اۋەل باستا «ابىلاي حان» ۇستازىم, حالىق ءارتىسى عافيز ەسىموۆكە ارناپ جازىلعان بولاتىن. اينالىپ كەلگەندە شاكىرتىنە – ماعان بۇيىردى. مەنىڭ ورىنداۋىما ەركەعالي اعا قارسى بولعان جوق, سىرتىمنان باقىلاپ جۇرگەنگە ۇقسايدى.
باستاپقىدا ابىلاي حاننىڭ جاستىق شاعى مەن ەل اعاسىنا اينالعان شاعى, ياكي حان ءومىرىنىڭ ەكى كەزەڭىن ەكى اكتەر ورىندايتىن بولىپ ۇيعارىلعان-دى. جاستىق شاعىن تالعات مۇساباەۆ, ەل اعاسى كەزەڭىن ورىنداۋ مەنىڭ ەنشىمە ءتيدى. وپەرانى قويۋعا سانكت-پەتەربۋرگتەن بەلگىلى رەجيسسەر يۋري الەكساندروۆ پەن قويۋشى-سۋرەتشى ۆياچەسلاۆ وكۋنەۆ شاقىرىلدى. قويۋشى رەجيسسەر كوپ نارسەنى شەشەدى عوي, يۋري الەكساندروۆ كەلگەن سوڭ ماعان كەيىپكەردىڭ جاس كەزىندە ايتىلاتىن اريالاردىڭ ءبارىن جاتتاپ ال دەگەن تاپسىرما بەردى. ونى دا رەتتەدىم. تالعاتقا دا ەل اعاسى كەزىندە ورىندالار اريالاردى تۇگەلدەي جاتتا دەگەن بولسا كەرەك, ءسال قينالىڭقىرادى ءارى ۋاقىت تا تىعىز بولاتىن. بەلگىلەنگەن ۋاقىتقا جاتتاپ ۇلگەرە المايمىن دەپ ويلاعان بولۋ كەرەك, تالعات رولدەن باس تارتتى. سەبەبى وپەراداعى نەگىزگى وقيعالاردىڭ ءبارى ەل اعاسى كەزەڭىندە وتەدى, ەلشىلەردى قابىلدايدى, كوپتەگەن مونولوگى بار دەگەندەي. ونى دراما تەاترىنداعىداي ەمەس, سيمفونياعا ىلەسە وتىرىپ ورىنداۋىڭ كەرەك. سودان باسىنان اياعىنا دەيىن جالعىز ءوزىم ورىندايتىن بولدىم.
– 2015 جىلى قاراشا ايىندا «ابىلاي حان» وپەراسى انشلاگپەن ءوتتى. بىراق كورەرمەن رەتىندە اتاقتى ابىلاي قالماق ايەلى توپىشتىڭ ايتقانىنان شىعا الماي قالاتىن تۇستارىن قابىلداي المادىم. بۇل دا رەجيسسەرلەردىڭ شەشىمى مە؟
– مەن بۇل سىندى كوپ ەستىدىم. اتاقتى ابىلايدىڭ, ءسىزدىڭ تىلىڭىزبەن ايتقاندا, قالماق ايەلىنىڭ ايتقانىنان شىعا الماي قالعان ساتتەرىن 100 پايىز قابىلدادىم دەپ ايتا المايمىن. بىراق ءبىز الدىمىزعا كەلگەن ءرولدى ورىندايمىز. مازمۇنىنا اسەر ەتۋ نەمەسە ۇنامايدى دەپ الىپ تاستاۋ ءبىزدىڭ مىندەتىمىزگە كىرمەيدى.
– «ابىلاي حاندى» ساحنالاعاندا دا, «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ جاڭا قويىلىمدارىنا دا سىرتتان رەجيسسەر شاقىرادى.
– سىرتتان رەجيسسەر شاقىرۋ وزىمىزدە كاسىبي ماماندار جوق دەگەن ۇعىمدى بىلدىرمەسە كەرەك, بۇل – ونەر وردالارىندا ەجەلدەن بار ءۇردىس. «مىڭ ەستىگەننەن ءبىر كورگەن ارتىق» دەمەي مە حالىق دانالىعى. سول ايتپاقشى, ءوز سالاسىندا تالاي قايتالانباس تۋىندىلاردى كورەرمەن كوزايىمىنا اينالدىرعان ەسىمى الەمدىك دەڭگەيدە بەلگىلى دارىن يەلەرىمەن قويان-قولتىق جۇمىس جاساۋ بىلە بىلگەنگە ناعىز شەبەرلىك مەكتەبى. ءبىر جاعى تاجىريبە الماسۋ, ەكىنشى جاعىنان اتاقتى رەجيسسەر شىققان بيىگىنەن تومەندەمەس ءۇشىن دە سوعان لايىقتى دۇنيە تۋدىرۋعا بار كۇشىن سالاتىن بولادى. بۇل دەگەنىڭىز جەكەلەگەن ونەر يەلەرىنىڭ ەمەس, تۇتاس ۇجىمنىڭ دا ءبىر كىسىدەي ءتاستۇيىن جۇمىلىپ, جۇمىس جاساۋىنا كەپىلدىك بەرەتىن تاماشا مۇمكىندىك. وسىلايشا سىرتتان شاقىرىلعان تالانتتى تۇلعانىڭ دەڭگەيىنە ساي بيىك ونەر كورسەتۋگە باستى پارتيادان باستاپ, كوپشىلىك ساحناسىنداعى ءاربىر اكتەر بار ىنتاسىن سالىپ, تالپىنىس جاسايتىن بولادى. بار ىنتاڭمەن اتقارىلعان ەڭبەك قاشاندا ناتيجەلى. سوندىقتان دا ورىنداۋشىلاردى نەمەسە قويۋشى رەجيسسەرلەردى سىرتتان شاقىرعانعا ۇركە قاراۋدىڭ ەش قاجەتى جوق.
– شەت جاققا شاقىرتۋلارمەن ءجيى شىعىپ تۇراسىز با؟
– شاقىرتۋعا كەلگەندە ونشا ماقتانا المايمىن. وتە سيرەك. 2007 جىلى قازان قالاسىنداعى تاتار مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترى شاقىرىپ, ءبىر قويىلىمعا قاتىستىم. سول جىلى اباي اتىنداعى وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ وپەرالىق ترۋپپاسىمەن كيپردەگى پافوس قالاسىندا «افروديتا» فەستيۆالىنە قاتىسىپ, ساحناسىندا ۆەرديدىڭ «ترۋبادۋر» وپەراسىنداعى گراف دي لۋنا پارتياسىن ورىندادىم.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
گۇلبارشىن ايتجانبايقىزى,
«ەgemen Qazaqstan»
الماتى
