رۋحانيات • 31 تامىز، 2020

«58»-ءدىڭ ەلەسى (ديپتيح)

644 رەت كورسەتىلدى

سارمانتايدىڭ احمەتجانى

ۇشتىكتىڭ ۇرەيلى شەشىمى قىسقا عانا وقىلدى دا ءبىر جەندەتتىڭ سۇق ساۋساعى شۇرىپپەگە شۇيلىگە جاي­عاستى. ەكىنشى جەندەت قۋ تاقتايدىڭ شاناعىن قويتاسقا ىزالانا ۇردى.

بۇيرىق ورىندالدى.

قاعاز تولتىرىلدى.

بۇل قىلىقتارىن وزدەرى دە بايقاماۋى مۇمكىن، الايدا سول ساتتە ەكى جەندەت ءبىر-ءبىرىنىڭ كوز­دە­­­رىنە تىك قاراي الماعان ەدى. قا­را­­ما­دى. ءتىپتى قاراۋعا قورقاتىن دا ەدى.

جانسىز مۇردە كوك شالعىنعا ەتپەتتەي قۇلاپ كەلە جاتتى.

 

ۇلت ءۇشىن وققا ۇشىپ، يتجەك­كەنگە ايدالىپ، تاندەرى قا­راڭ­عى قاپاستاردا شىرىگەن ەسىل ەرلەردىڭ ازابىن ارقالاپ، سولار­دىڭ تارتقان مەحناتىن ەكى شەك توعىز پەرنەگە اقتارعان ۇلى داۋ­لەس­كەر كۇيشى قۇلاپ كەلە جاتتى.

شورتاندىنىڭ اققۋ-قازى دۇرلىگە اسپانعا كوتەرىلدى. دۇنيە­نىڭ بەتىن كوك مىلتىقتىڭ ۇڭعى­سىنان ۇشقان جاسىل ءتۇتىن جاپتى.

جۇرت شالقار شورتاندىنى سودان بەرى قاندىكول اتادى. قارت قارقارالىنىڭ شىعىس قاق­پا­سىندا شالقىپ جاتقان ۇلكەن ايدىن سودان بەرى الگى ەكى جەندەتتىڭ كوزدەرىندەي سۇپ-سۋىق شىمىرلايدى...

الاشتىڭ مىڭداعان جىلدار بويعى قايعى-قاسىرەتىن، ار-وج­دانىن، قۋانىش-سالتاناتىن قۋ شاناقتا سويلەتكەن داڭعايىر دومبىراشىنىڭ جانسىز دەنەسى قارا جەرگە قۇلاپ كەلە جاتتى.

جازىقسىز، كىناسىز، ەشكىم­نىڭ الا ءجىبىن اتتاماعان، قازاق­تىڭ قۇدىرەتتى ونەرىن عانا ناسي­حاتتاعانى ءۇشىن ايىپتى بول­عان كۇي ءپىرى قاندى قاساپتىڭ قىلى­شىنا قۇلاپ كەلە جاتتى...

 * * *

ەرتەڭىنە ۇلكەن كولدىڭ بەتىن اپ­پاق كەبىن جاۋىپ كەتىپتى. مويىن­دارىنا تاس بايلاپ باتىرعان الاش­وردا ارىستارىنىڭ، اتاقتى دياقاجى، قاپپاس اقىن، اعايىندى كوپەس ريازانتسەۆتەردىڭ، اتاقتى اق گەنەرال لاۆر كورنيلوۆتىڭ تۋىس­قاندارىنىڭ، ەلگە شاراپاتى تيگەن باي-شونجارلاردىڭ، عالىم-قايراتكەرلەردىڭ اق جەيدەلەرى سۋ بەتىنە قالقىپ شىقسا كەرەك.

سولاردىڭ ىشىندە «58-ءشى ستاتيا» كۇيى ءۇشىن كۇدىكتى بولىپ، حا­­­لىق جاۋى دەگەن جازامەن وققا ۇشقان سارمانتايدىڭ كۇيشى اح­­مەتجانى دا بار. قارا جەرگە ال­پام­ساداي قۇلاپ كەلە جاتقان سول احمەتجاننىڭ اسقاق تۇلعاسى ەدى.

دالا سازىنىڭ داۋىلپاز ەڭسە­سى، قازاق كۇيىنىڭ شەجىرەشىسى، ۇلت جادىنىڭ جالپ ەتىپ سون­گەن ءبىر شىراعى. ارقاداعى «ۋىق كوتە­رىلىسى» اتانعان قىر قازاق­تارى­نىڭ قارسىلىعىنا قولباسشى بولعان ازات وي يەسى.

 وزگە كۇيلەرى ءبىر توبە، «58-ءشى ستاتيا» كۇيى ءبىر توبە دەگدار.

«58-ءشى ستاتيا» كۇيى – ايىپتاۋ اكتىسى.

قاندى قىرعىندا جازىقسىز شاھيد كەشكەن الاش رۋحىن جوقتاۋ كۇيى.

سايىن قىر سارىارقانىڭ سارىجايلاۋ ساحاراسى سارمانتايدىڭ احمەتجانى شەرتكەن سول كۇيمەن بىرگە تولقىپ كەتتى.

ەلدىڭ ءىشىن «58-ءدىڭ» ەلەسى كەزىپ بارا جاتتى.

 

ءالىمحان ەرمەك ۇلى

الاشوردانىڭ سوڭعى تۇياعى ءالىمحان ەرمەك ۇلىنىڭ سوڭىنان «ەلۋ سەگىزدىڭ ەلەسى» ءومىر بويى ەرىپتى دە وتىرىپتى. قازاقتىڭ ەلى مەن جەرى ءۇشىن جاعاسى جاۋ قولىندا كەتكەن ەسىل بوزداقتاردىڭ اۋىر دا قىمبات اماناتىن ارقالاعان سوڭعى ارىستىڭ سوڭىنا تۇسكەن ەلەستىڭ ۇرەيى، داۋىسى، ىزعارى شىن مانىندە جان تۇرشىگەرلىك ەدى. ول ەلەس جانە ۇلتشىلدىعى ءۇشىن قۋعىن-سۇرگىننەن كوز اشپاعان قايراتكەردى اقتالعاننان كەيىن بارىپ اڭدي باستاعان.

ستاليندىك مۇزداي لاگەرلەردە جازىقسىز جاپا شەگىپ، «58-ءشى ستاتيامەن» سوتتى بولعان ءالىمحان كەيىن قاراعاندىداعى پوليتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتە ءدارىس وقىعانى بەلگىلى. ايتسە دە كەڭەس بيلىگى الەكەڭدى قىسقا ارقان، تار تۇساۋدان بوساتپاعانىن بايقايمىز. ولاي دەيتىن سەبەبىمىز، الاشتانۋعا ايرىقشا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ازامات نۇرلان دۋلات­بەكوۆتىڭ ايتۋىنشا، پاتەر ءبولۋ بارىسىندا الىمحانعا قىساستىق استىرتىن جاسالعان.

«الەكەڭە لەنين كوشەسىنەن ءۇي بەرىلەدى. ءۇي بەرەتىن شارۋاشىلىق باسشىلارى قىساستىق قىلىپ، پا­تەردى 58-ۇيدەن بەرەدى. پاتەر ءبى­رىنشى قاباتتا ورنالاسقاندىقتان، 4-ءنومىرلى بولۋى كەرەك ەكەن. بىراق ونى ءوشىرتىپ تاستاپ، «8-پاتەر» دەپ جازعىزادى. ونىڭ سەبەبى – ءالىم­حان ەرمەكوۆ لەنين كوشە­سىندە تۇرسىن، 58-باپتىڭ 8-تار­ماعىمەن سوتتالعانىن ماڭگى ەسىن­دە ساق­تاسىن دەگەنى»، دەيدى ن.ورىن­­با­­سار ۇلى. الگى ادرەس ءالى ساق­تال­عان. قاراعاندى قالاسىنىڭ لەنين كوشەسىندەگى 58-ءۇي ءالى بار. ءبىرىنشى قاباتتاعى 8-پاتەر دە وز­گەر­تىلمەگەن.

ونى كەيىن جۋرناليست نۇرلى­حان قالقامان ۇلى ىندەتە زەرتتەپتى. سول ۇيدە قازىر تۇرىپ جاتقان جاندارمەن سۇحباتتاسقان. ءبىرىنشى پاتەردىڭ يەسى الەكەڭنىڭ كوزىن كورگەنىن ايتىپ بەرگەن.

«كەڭەس بيلىگى ءالىمحاندى قا­لاي دا 8-پاتەرگە ورنالاستىرۋدى كوزدەيدى. بىراق كىرىپ قويعان پاتەرىنەن كۇشتەپ شىعارۋدىڭ رەتى كەلمەگەن سوڭ پاتەرلەردى نو­مىر­لەۋدە قۋلىققا بارعان. ياعني ءبىرىنشى، ەكىنشى، ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى نومىرلەر ءۇيدىڭ ەكىنشى قاباتىنداعى پاتەرلەرگە بەرىلگەن دە، قالعان ءتورت ءنومىر (5، 6، 7، 8) ءبىرىنشى قاباتتاعىلارعا بەرىلگەن. وسىلايشا ءالىمحان ەرمەكوۆ 58-ۇيدەگى 8-پاتەر تۇرعىنى بولىپ شىعا كەلدى. بۇل – ادەيى جاسالعان قىساستىق. ول ءدال وسى باپ بويىنشا سوتتالىپ، تۇرمەدە وتىرىپ كەلدى عوي. سونى ماڭگى جادىندا ۇستاسىن دەگەندەرى بولار»، دەپتى 1-پاتەردىڭ يەسى باقىتجان مۇحاممەدجانقىزى.

وكىنىشكە قاراي جۋرناليست سەگىزىنشى پاتەردىڭ يەلەرىمەن جو­لى­عا الماعان.

ول ۇيدە كىم تۇرسا دا ءبىر سال­قىندىقتى سەزەر ەدى.

ول ۇيگە ءسىز كىرسەڭىز دە الاشقا تە­رىسىنەن سوققان قارا سۋىققا ۇرىن­­­عانداي دەنەڭىز مۇزداپ كەتەر ەدى.

ساي-سۇيەگىڭىزدى سىرقىراتا ۇسكىر­گەن سارى ايازعا جانىڭىز دومبىعار ەدى.

ەلۋ سەگىزىنشى ءۇيدىڭ قابىر­عالارىنداعى ۇرەي – جالپى ادام­­زاتتىڭ ۇرەيى. جازىقسىز ول­تى­­رىلگەن قىرشىن عۇمىرلار مەن كى­ناسىز توگىلگەن كوز جاستارىنىڭ ءۇيى.

سوڭعى جاڭالىقتار

اتىراۋ وبلىسىندا 77 براكونەر انىقتالدى

ايماقتار • 23 قىركۇيەك، 2022

نوۆاك دجوكوۆيچ قازاقستانعا كەلەدى

تەننيس • 23 قىركۇيەك، 2022

اتىراۋدا قوناقۇيدەن ءورت شىقتى

وقيعا • 23 قىركۇيەك، 2022

ۇقساس جاڭالىقتار