الەم • 27 شىلدە، 2020

مارسقا ساپار شەگەدى

21 رەت كورسەتىلدى

مارستى زەرتتەۋ ءۇشىن بىردەن ءۇش ەل ءوزىنىڭ ميسسياسىن عارىشقا اتتاندىردى. بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ زىمىرانى ءبىر اپتا بۇرىن وتكەن جەكسەنبىدە، ال قىتايدىكى وسى بەيسەنبىدە قىزىل عالامشاردى بەتكە الدى. ەندىگى كەزەك NASA-دا.

بۇل ءباا مەن قىتايدىڭ عارىش سالاسى ءۇشىن العاشقى ساپار ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. ميسسيانىڭ نەگىزگى ماقساتى – مارستاعى تىرشىلىك بەلگىلەرىن انىقتاۋ جانە عالامشاردىڭ ادام ومىرىنە قولايلى ورتاعا اينالۋ مۇمكىندىگىن زەرتتەۋ. NASA وسىعان دەيىن عالامشاردى زەرتتەۋگە بەس عارىش كەمەسىن جىبەرىپ ۇلگەرگەن بولاتىن. عالىمدار ميسسيالاردىڭ ءبىرى العاش رەت ونداعى كليماتتىڭ جاھاندىق كارتاسىن جاسايدى دەپ كۇتىپ وتىر. ودان بولەك ولار وسىعان دەيىن مارس القابى مەن وزەندەر ارناسىندا ءومىر سۇرگەن ميكروب بەلگىلەرىن ىزدەيدى. بۇل زەرتتەۋلەر بوگدە عالامشارداعى تىرشىلىك بەلگىلەرىنىڭ بولعانىن انىقتاۋى ابدەن مۇمكىن. بىردەن ءۇش زىمىراننىڭ شىلدە ايىندا ۇشۋىنىڭ وزىندىك سەبەبى بار. ءدال وسى ايدا مارس جەرگە جاقىن قاشىقتىقتا بولادى. مۇنداي مۇمكىندىك ەندى 2022 جىلعا دەيىن بولمايتىن كورىنەدى. قىزىل عالامشاردى زەرتتەۋگە ىنتالى رەسەي مەن ەۋروپا عارىش اگەنتتىگىنىڭ بيىلعى جوسپارى پاندەميا سالدارىنان كەيىنگە قالدىرىلدى.

NASA زىمىرانىنىڭ جوسپارلى ۇشۋ كۇنى 30 شىلدەگە بەلگىلەنگەن. اقش-تىڭ عارىش اگەنتتىگى ۇشۋ ۋاقىتىن وسىعان دەيىن ەكى رەت كەيىنگە شەگەرىپ ۇلگەردى. 15 تامىز كۇنى «مارسقا اتتانۋ» ءدالىزى جابىلاتىنىن ەسكەرسەك، الداعى ەكى اپتا سوڭعى مۇمكىندىك بولماق. ساپار ءساتتى بولعان جاعدايدا، قۇرىلعى كەلەسى جىلى اقپان ايىندا مارستىڭ يەزەرو كراتەرىنە بارىپ قونادى. 3 ملرد دوللار تۇراتىن ميسسيا عالامشار بەتىن بۇرعىلاپ، تاۋ جىنىستارى مەن توپىراق ۇلگىلەرىن جەرگە جەتكىزەتىن كەلەسى ساپار ءۇشىن جيناقتايدى. مارسقا اتتاناتىن تەحنولوگيانىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – قونعان قۇرىلعىنىڭ ىشىنەن شاعىن تىكۇشاقتىڭ شىعۋى. بۇل عارىشتا ۇشقان العاشقى تەحنولوگيا ۇلگىسى بولادى. مۇنىڭ بارلىعى ادام بالاسىنىڭ مارسقا ساپارىن تاعى جاقىنداتا تۇسپەك. فلوريدادا وتەتىن ءراسىمدى بۇكىل الەم ونلاين تاماشالاي الادى، اگەنتتىك ۇشۋ ءساتىن بارلىق الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى تاراتاتىنىن حابارلادى.

بىرىككەن اراب امىرلىگىنىڭ عارىش كەمەسى وسىدان ءبىر اپتا بۇرىن جاپونيادان اتتاندى. ميسسيا بۇل كۇننەن ەرتەرەك 14 شىلدەگە بەلگىلەنگەن ەدى. الايدا قولايسىز اۋا رايى مەن نايزاعايدىڭ كەسىرىنەن ۇشۋدى كەيىنگە قالدىرۋعا تۋرا كەلدى. اراب الەمىنىڭ تۇڭعىش ميسسياسى مارس بەتىنە قونباي، عالامشار وربيتاسىنداعى باسقا التى عارىش كەمەسىنە قوسىلادى. ول قىزىل پلانەتانى اينالا وتىرىپ، اتموسفەراسىن زەرتتەيدى. ء«ۇمىت» دەگەن اتاۋعا يە بولعان ميسسيانىڭ ماقساتى – مارس ەسەبى بويىنشا ونىڭ ءبىر جىلداعى كليماتىنىڭ جاھاندىق كارتاسىن ازىرلەۋ. بۇل ادامزات تاريحىندا جاسالعان مارس اتموسفەراسىنىڭ تۇڭعىش بەينەسى بولماق.

ال قىتايلىق ميسسيا تىرشىلىككە سەبەپكەر بولاتىن جەراستى سۋلارىن انىقتاۋعا باعىتتالعان. قىتايدىڭ ۇلتتىق عارىش باسقارماسى ءوز روبوتتارىن ايعا ءساتتى قوندىرعاننان كەيىن، وزگە عالامشاردى زەرتتەۋگە كىرىستى. مارسقا قوناتىن روبوتتار جەراستى سۋلارىن انىقتايتىن ارنايى رادارلارمەن جابدىقتالعان. ءۇش عارىش كەمەسى كەلەسى جىلدىڭ اقپانىندا مارسقا جەتكەنگە دەيىن شامامەن 200 ملن شاقىرىمدى ءجۇرىپ وتەدى. ولارعا جەر وربيتاسىنان شىعىپ، مارس وربيتاسىنا جەتۋ ءۇشىن كەمىندە التى نە جەتى اي ۋاقىت كەتەدى. عالىمدار بۇگىنگى ءشولدى قىزىل عالامشاردىڭ ميللياردتاعان جىل بۇرىنعى وزەن، كولدەر مەن مۇحيتتار بولعان كەزدەگى بەينەسىن جانە وندا تىرشىلىك ەتكەن ميكرواعزالاردى زەرتتەۋدى ماقسات ەتكەن. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، مارسقا اتتانعان كەز كەلگەن ساپاردىڭ 50 پايىزى ءساتسىز بولۋى مۇمكىن. قونۋ پروتسەسى دە ايمەن سالىستىرعاندا الدەقايدا كۇردەلىرەك. عالىمدار ەكى بىردەي ەلدىڭ عالامشارعا قونۋىن مارستى زەرتتەۋدە ۇلكەن مۇمكىندىكتەر اشاتىنىن ايتادى. الايدا قونعانعا دەيىن عارىش كەمەلەرى ءبىرىنشى مارسقا جەتۋى كەرەك، بۇل دا وڭاي شارۋا ەمەس.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

شىعىسقا قار ءتۇستى

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار