"ۇلتتىق بانك پايىزدىق ءدالىزدى +/- 1,5 پ.ت. دەيىن ازايتا وتىرىپ, بازالىق مولشەرلەمەنى جىلدىق 9% دەيىن تومەندەتۋگە شەشىم قابىلدادى. بۇل ينفلياتسياعا قارسى تاۋەكەلدەردىڭ السىرەۋىنە جانە 2020 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا بولجانعان دەڭگەيدەن ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ كۇشەيۋىنە بايلانىستى. اعىمداعى جىلدىڭ ماۋسىمىنداعى جاعدايعا كارانتيندى قاتايتۋ بويىنشا قابىلدانعان شارالار قوسىمشا دەزينفلياتسيالىق اسەر ەتەدى.سونىمەن بىرگە بازالىق ينفلياتسيا (ورتاشا الىنعان) جانە ورتاشا ينفلياتسيا 2020 جىلعى ماۋسىمدا اناعۇرلىم قالىپتى ديناميكانى كورسەتتى - سايكەسىنشە 6,1% جانە 4,4%. جىل باسىنان بەرى بىرتىندەپ جەدەلدەتۋدى اتاپ وتكەن ءجون (2019 جىلعى جەلتوقساندا - سايكەسىنشە 5,2% جانە 4,3%), بىراق سونىمەن بىرگە بازالىق ينفلياتسيانىڭ كورسەتكىشتەرى جالپى ينفلياتسياعا قاراعاندا باياۋ وسۋدە, بۇل ينفلياتسيانىڭ اقشا قۇرامداس بولىگىنىڭ ءبىرشاما ءوسۋىنىڭ بەلگىسى", - دەپ ءتۇسىندىردى ۇلتتىق بانك.
ۇلتتىق بانك دوللارلاندىرۋدىڭ ءوسۋ قاۋپى ەداۋىر تومەندەدى, بۇل ستاۆكالاردى تومەندەتۋ الەۋەتىن كەڭەيتتى دەپ تولىقتىردى. التى ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تەڭگەلىك اكتيۆتەردى قورعاۋ بويىنشا جەدەل شارالاردىڭ ناتيجەسىندە الدىن الا مالىمەتتەر بويىنشا دەپوزيتتەردى دوللارلاندىرۋ 43,1% -دان 40% -عا دەيىن تومەندەدى. بۇل سونىمەن قاتار بازالىق مولشەرلەمەنى تومەندەتۋ مۇمكىندىگىن قولدايدى. قاداعالاۋ بولىمىندە تۇسىندىرىلگەندەي, ءدالىزدىڭ تارىلۋى قارجى نارىقتارىنداعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋمەن جانە ەكونوميكانىڭ جاڭا جاعدايلارعا بىرتىندەپ بەيىمدەلۋىمەن بايلانىستى.
"بۇل شەشىم اقشا نارىعىنىڭ ستاۆكالارىن بازالىق دەڭگەيگە جاقىنداتادى, اقشا نارىعىنىڭ باعامدارىنىڭ قۇبىلمالىلىعىنىڭ تومەندەۋىن قامتاماسىز ەتەدى جانە نارىق قاتىسۋشىلارى اراسىندا نەعۇرلىم تۇراقتى كۇتۋلەردىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدى. جاڭا ستاۆكا دەڭگەيى بەلگىلى ءبىر دارەجەدە نەسيەلەر قۇنىن تومەندەتۋ ارقىلى ءوسىپ كەلە جاتقان نەسيەلىك تاۋەكەلدەردىڭ ورنىن تولتىرادى. ەكونوميكاعا كارانتيندى قاتايتۋ جانە قازاقستانداعى ەكونوميكالىق ءوسۋدى قالپىنا كەلتىرۋدى قولداۋ", - دەپ اتاپ ءوتتى ۇلتتىق بانك.
ينفلياتسياعا كەلەتىن بولساق, 2020 جىلدىڭ ماۋسىمىندا ول 7% قۇرادى. ينفلياتسياعا نەگىزگى ۇلەستى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ قىمباتتاۋى قوسادى, باعانىڭ ءوسۋى جىلدىق كورسەتۋدە 11,1% قۇرادى. سونىمەن قاتار, اي سايىنعى ازىق-ت ۇلىك ينفلياتسياسى باياۋلاۋدا - ساۋىردەگى 1,9% -دان ماۋسىم ايىندا 0,5% -عا دەيىن. ماۋسىمدا ەڭ كوپ جىلدىق ءوسىم جەمىستەردە (23%), ماكارون ونىمدەرىندە (15,3%), ەت جانە ەت ونىمدەرىندە (14%), نان ونىمدەرى مەن جارما ونىمدەرىندە (13,5%), بالىق جانە تەڭىز ونىمدەرىندە (11,7%) بايقالدى. )
ينفلياتسيانىڭ باسقا كومپونەنتتەرىنە باعانىڭ ءوسۋى قالىپتى دەڭگەيدە قالىپ وتىر. ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن ينفلياتسيا بولجامنان تومەن جانە 5,4% قۇرادى. باعانىڭ ءوسۋىنىڭ اي سايىنعى ديناميكاسى تۇراقتى جانە 0,5% -دان اسپايدى. ناقتى اقشالاي كىرىستەردىڭ ءتۇسۋى جاعدايىندا كارانتيندىك شارالار مەن حالىقتىڭ ساتىپ الۋ قابىلەتىنىڭ تومەندەۋى جاعدايىندا تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستىڭ قىسقارۋى ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن ينفلياتسياعا تەجەۋىش اسەر ەتەدى. ماۋسىم ايىندا اقىلى قىزمەتتەردىڭ ينفلياتسياسى جىلدىق كورسەتۋدە 3% قۇرادى.
سونىمەن بىرگە ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر سالىستىرمالى تۇردە تۇراقتى بولىپ قالادى. وتكەن ايدا ينفلياتسيانىڭ ساندىق باعالاۋى 5,4% قۇرادى. كەلەسى 12 ايدا باعانىڭ جالعاساتىن نەمەسە جەدەلدەتىلگەن ءوسۋىن كۇتەتىن رەسپوندەنتتەردىڭ ۇلەسى 43% -عا دەيىن تومەندەدى (مامىردا - 54%).
"ماۋسىمداعى جىلدىق ينفلياتسيانىڭ ناقتى ديناميكاسى بولجامدى بولجامدارعا سايكەس كەلەدى. الداعى ايلاردا جىلدىق ينفلياتسيانىڭ ودان ءارى ۇدەۋى 2020 جىلدىڭ اياعىندا 8-8,5% دەڭگەيىندە بولادى. كارانتيندى قاتايتۋ شارالارىنان ينفلياتسيالىق اسەردىڭ جوعارىلاۋى, سونداي-اق ءىجو-ءنىڭ ەداۋىر تومەندەۋى بولجاممەن سالىستىرعاندا, 2020 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا ينفلياتسيانىڭ 2021 جىلى 4-6% دەڭگەيىنىڭ جوعارعى شەگىنە دەيىن بىرتىندەپ تومەندەۋىن قامتاماسىز ەتەدى. اعىمداعى جىلى ينفلياتسيانىڭ ءوسۋىنىڭ نەگىزگى قاۋىپتەرى - فيسكالدىق جانە كۆازيسيسكالىق ءيمپۋلستىڭ ينفلياتسيالىق پروتسەستەرگە اسەرى, كارانتين جاعدايىندا جەتكىزۋ تىزبەگىنىڭ ءۇزىلۋى سالدارىنان ۇسىنىستىڭ تومەندەۋى, سونداي-اق تەڭگەنىڭ ايىرباستاۋ باعامىنىڭ السىرەۋى اياسىندا يمپورت باعاسىنىڭ ءوسۋى", - دەدى باس بانك.
بۇل رەتتە, ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا قازاقستاننىڭ ءجىو جىلدىق كورسەتۋدە -1,5% بولجاممەن سالىستىرعاندا 1,8% تومەندەدى. بۇل كارانتين شارالارىنىڭ جەڭىلدەتىلۋىنە جانە ساۋدا جانە تاماقتاندىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ اشىلۋىنا قاراماستان, 2020 جىلدىڭ مامىر ايىنىڭ ورتاسىنان باستاپ قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىنىڭ قۇلدىراۋىنا بايلانىستى. ۇلتتىق بانكتىڭ پىكىرىنشە, ءجىو ديناميكاسىنا اقپارات پەن بايلانىس (9%), دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ سالالارى وڭ ۇلەسىن قوستى. تاۋ-كەن ءوندىرۋ (2,2%) جانە وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ (4,8%) ءوسۋى بايقالادى. قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كەڭەيۋى (11,2%) جانە اۋىل شارۋاشىلىعى جالپى ءونىمىنىڭ ءوسۋى (2,4%) ەكونوميكالىق بەلسەندىلىككە دە قولداۋ كورسەتەدى.
"نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار ازايادى, ونىڭ ىشىندە حالىقتىڭ ناقتى كىرىستەرىنىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى ىشكى سۇرانىستىڭ قىسقارۋى كورىنەدى. جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ينۆەستيتسيالار كولەمى جىلدىق نەگىزدە 2,9% تومەندەدى. ديناميكاعا نەگىزگى اسەر تاۋ-كەن وندىرىسىنە ينۆەستيتسيالاردىڭ 11-گە تومەندەۋى بولدى. , 6% (2020 ج. قاڭتار-ماۋسىم - 2019 ج. قاڭتار-ماۋسىم) تەڭىز كەن ورنىنداعى قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ توقتاتىلۋىنا بايلانىستى.سونىمەن بىرگە جيىنتىق سۇرانىستى الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ مەن الەۋمەتتىك كومەككە مەملەكەت شىعىستارىنىڭ ۇلعايۋى قولدايدى.قاڭتارداعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ شىعىنى - 2020 جىلدىڭ ماۋسىمى 19,9% ءوستى", - دەدى ۇلتتىق بانك.
سونىمەن قاتار, نەگىزگى بانكتە ايتىلعانداي, سىرتقى سەكتورداعى جاعداي بەلگىسىز كۇيىندە قالىپ وتىر. 2020 جىلعى ماۋسىمدا كارانتيندىك شەكتەۋلەردىڭ ءىشىنارا الىنىپ تاستالۋى سالدارىنان الەمدىك يندۋستريا جانە قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا جاقسارۋ بايقالدى. ساراپشىلار كوۆيد-19 پاندەمياسىنىڭ قايتالانۋ قاۋپى جوعارى بولىپ قالا بەرەدى, الداعى ايلاردا الەمدىك ەكونوميكادا ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ قالپىنا كەلۋى تۋرالى بەلگىسىزدىك تۋىندايتىنىن ايتىپ جاتىر.
ءالسىز سىرتقى سۇرانىس جانە ىنتالاندىرۋ شارالارىنىڭ بولماۋى قىتاي ەكونوميكاسىنىڭ قالپىنا كەلۋىنە قاراماستان, الەمدىك ەكونوميكانىڭ كۇتىلەتىن ءوسۋىن شەكتەۋى مۇمكىن. سونىمەن بىرگە, قازاقستاننىڭ ساۋدا سەرىكتەستەرى بولىپ تابىلاتىن ەلدەردىڭ 2020 جىلعا قاراي ءوسۋ پەرسپەكتيۆالارى باعالارى تومەن قاراي قايتا قارالدى.
Consensus Economics بولجامدارى بويىنشا رەسەي ەكونوميكاسى 2020 جىلى 5,2%-عا قىسقارادى. كوروناۆيرۋستىق پاندەميا جاعدايىندا تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستىڭ ناشارلاۋىنا بايلانىستى, ەو ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋ بولجامى بيىل 8,4% دەيىن تومەندەدى. قىتاي ەكونوميكاسىنىڭ 2020 جىلعا ارنالعان بولجامدارى وزگەرىسسىز. قىتايدىڭ ءجىو ءوسىمى 2020 جىلى 1,4% قۇرايدى.
مۇنايدىڭ الەمدىك نارىعىنداعى جاعداي سالىستىرمالى تۇردە وڭ سيپاتتالادى. كوپتەگەن ەلدەردە كارانتيندىك شارالاردى جەڭىلدەتۋ سۇرانىستىڭ قالپىنا كەلۋىن ىنتالاندىرادى جانە مۇناي باعاسىنا وڭ اسەر ەتەدى. الەمدەگى قۇلدىراۋدى الىپ تاستاعاننان كەيىن جانە سايكەسىنشە ونەركاسىپتىك سەكتوردى قايتا ىسكە قوسقاننان كەيىن مۇناي تۇتىنۋ ايتارلىقتاي ءوستى.
"EIA مالىمەتتەرى بويىنشا, 2020 جىلعى ماۋسىمدا الدىڭعى ايمەن سالىستىرعاندا الەمدەگى مۇنايعا سۇرانىس كۇنىنە 5,3 ملن. باررەلگە ءوستى. قىتايدان باسقا بارلىق ءىرى يمپورتتاۋشى ەلدەردە مۇناي تۇتىنۋ ءوسىمى تىركەلدى. سونىمەن قاتار, مۇناي ءوندىرىسى بىرتىندەپ جالعاسۋدا. قىسقارۋى, وپەك + كەلىسىمى جانە امەريكا قۇراما شتاتتارى مەن كاناداداعى مۇناي ءوندىرىسىنىڭ السىرەۋى. ناتيجەسىندە, Brent ماركالى مۇنايعا الەمدىك باعا بەلگىلەۋلەر باررەلىنە 42 دوللاردان جوعارى باعانى 2020 جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ ۇستاپ تۇردى. 2020 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا جانە 2021 جىلى مۇنايعا سۇرانىس ارتادى دەپ كۇتىلۋدە. مۇناي تۇتىنۋدىڭ كۇتىلەتىن جەدەلدەتۋى 2020 جىلدىڭ باسىنان باستاپ جيناقتالعان شيكىزات قورىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى جىلى مۇناي ءوندىرىسى وپەك-كە كىرمەيتىن ەلدەردە (اسىرەسە, اقش, كانادا, مەكسيكا) جانە وپەك + كەلىسىمى بويىنشا تومەندەيدى. 2021 جىلى مۇناي ءوندىرىسىن جەدەلدەتۋ كۇتىلۋدە, بۇل مۇناي باعاسىنىڭ قالپىنا كەلۋىمەن جانە الەمدىك ەكونوميكاداعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋمەن بايلانىستى بولادى", - دەپ ءتۇسىندىردى ۇلتتىق بانك..
سونىمەن بىرگە, اعىمداعى جىلدىڭ باسىنداعى تولەم بالانسىنىڭ اعىمداعى شوتى وڭ بولعانىنا قاراماستان, نەگىزگى بانك سىرتقى سەكتور ستاتيستيكاسىنىڭ ناشارلاۋىن كۇتەدى.
"اعىمداعى جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىنداعى مۇنايدىڭ تومەن باعاسى, ونى ءوندىرۋ قارقىنىنىڭ تومەندەۋى جانە وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ەكسپورتتىڭ نەگىزگى تاۋارلارىنا سۇرانىستىڭ تومەندەۋى تولەم بالانسىنىڭ اعىمداعى شوتىنىڭ تاپشىلىعىنىڭ كەڭەيۋىنە سەبەپ بولادى (2019 جىلى تاپشىلىق 6,5 ملرد. دوللاردى قۇرادى). سونىمەن بىرگە يمپورتتىڭ تومەندەۋى بايقالادى. مەملەكەتتىك باعدارلامالار مەن ناقتى سەكتوردى قولداۋ باستامالارىن ىسكە اسىرۋ ەسەبىنەن از ماڭىزدى بولادى. اعىمداعى شوتتىڭ تاپشىلىعىنىڭ ۇلعايۋى تەڭگەنىڭ السىرەۋى ءۇشىن تاۋەكەل فاكتورى جانە ناتيجەسىندە ينفلياتسياعا قارسى تاۋەكەلدەر فاكتورى بولىپ قالا بەرەدى", - دەدىۇلتتىق بانك.
سونىمەن قاتار, سىرتقى ينفلياتسيالىق فون تومەن دەڭگەيدە قالىپ وتىر. ۇلتتىق بانكتىڭ مالىمەتىنشە, مامىردا ەو-دا ينفلياتسيا 0,5% قۇرادى. ماۋسىم ايىندا قىتايدا جىل سايىنعى باعانىڭ ءوسۋى جوسپارلى كورسەتكىشتەن تومەن 2,5% قۇرايدى. رەسەيدە ماۋسىم ايىندا ينفلياتسيا 3,2% دەڭگەيىندە بولدى. رەسەيدىڭ ورتالىق بانكى ەكونوميكانى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ تومەندەگەن پەرسپەكتيۆالارىن جانە ينفلياتسيالىق تاۋەكەلدەردىڭ ەداۋىر ءوسۋىن ەسكەرە وتىرىپ, سوڭعى شەشىم بويىنشا نەگىزگى مولشەرلەمەنى 1 پايىزدىق پۋنكتكە ءتۇسىردى. 4,5% دەيىن.
"اعىمداعى شەشىم ينفلياتسيانىڭ بولجامدى دالىزدەن اۋىتقۋ قاۋپىن, سىرتقى سەكتورداعى قالپىنا كەلۋ قارقىنىنىڭ بەلگىسىزدىگىن جانە ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ ەداۋىر تومەندەۋىن ەسكەرە وتىرىپ قابىلداندى, بۇل تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستىڭ تومەندەۋىنە اسەر ەتۋى جانە قوسىمشا دەزينفلياتسيالىق اسەر ەتۋى مۇمكىن", - دەپ قورىتىندىلادى ۇلتتىق بانك.
