بۇل – ۇلكەن سىناق بولعانىمەن, تسيفرلاندىرۋ ۇدەرىسىنە اياق باسقان قوعام ءۇشىن ءساتتى مۇمكىندىككە اينالدى. اسىرەسە, مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى اشىقتىق پەن جاريالى ورتا قالىپتاستىرۋ مىندەتىن مۇرات تۇتقان كەزەڭدە تۇرعىندارعا قاجەتتى مەملەكەتتىك قىزمەت تۇرلەرىنىڭ قاشىقتان كورسەتىلۋگە كوشە باستاۋى قۇپتارلىق جاعداي. ال بۇل باعىتتاعى جۇمىس جەتىسۋدا قالاي جۇزەگە اسىپ جاتىر؟ وسى جانە باسقا دا ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەپ مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ الماتى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىڭ باسشىسى - ادەپ جونىندەگى كەڭەس توراعاسى سەرىكباي نۇرعيساەۆپەن از-كەم سۇحبات قۇرعان ەدىك.
- سەرىكباي ورىكباي ۇلى, توتەنشە جاعداي كەزەڭى ارتتا قالعانىمەن, ەلىمىزدە ىندەت تارالۋ قاۋپى ءالى دە ساقتالىپ وتىر. ياعني, تۇرعىندارعا قاجەتتى قىزمەت تۇرلەرىن مەيلىنشە قاشىقتان كورسەتۋ ءۇردىسى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەۋى ءتيىس. ال ادامداردىڭ ماسەلەسىن شەشۋدە ەڭ الدىمەن مەملەكەتتىك قىزمەتشىگە سالماق تۇسەتىنى انىق. وسى ورايدا, جەتىسۋلىق مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ جۇمىسى ويداعىداي ما؟
- البەتتە, قازىرگى زامان تالابىنىڭ ءوزى قوعامدى اشىق ءارى جاريالى بولۋعا شاقىرىپ وتىر عوي. بۇل باعىتتا ەلىمىزدە كوپتەگەن ءىس اتقارىلدى. اتاپ وتەرلىگى, قازاقستانداعى تسيفرلاندىرۋ باعدارلاماسى بۇدان كوپ ۋاقىت بۇرىن قولعا الىندى. سونىڭ ناتيجەسىندە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر توتەنشە جاعداي جاريالانعان كەزەڭدە ەش قينالماستان قاشىقتان قىزمەت كورسەتۋگە بەيىمدەلدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, توتەنشە جاعداي كەزىندە مەملەكەتتىك مەكەمە قىزمەتشىلەرىنىڭ كوپشىلىگى ءوز جۇمىسىن قاشىقتىقتان جالعاستىرۋعا كىرىستى. مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى الماتى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى دە بۇل سىننان سۇرىنبەي, جۇمىستى ونلاين جالعاستاردى. مۇنىڭ تاعى ءبىر مىسالى رەتىندە ازاماتتارعا وتەماقى تولەۋ كەزىندە بۇقارامەن تىكەلەي بايلانىستا جۇمىس ىستەگەن الەۋمەتتىك قورعاۋ سالاسى ماماندارىنىڭ ەڭبەگىن ايتساق تا بولار. ارينە, تەحنيكالىق قاتەلىك ورىن العان بولۋى مۇمكىن, الايدا, تۇرعىندارعا تسيفرلى قىزمەت كورسەتۋ ءىسىن جوعارى باعالاۋىمىز كەرەك. جالپى, مەملەكەتتىك قىزمەت تۇرلەرىن حالىققا قول جەتىمدى ەتۋ بارىسى الماتى وبلىسىندا جۇيەلى تۇردە جۇرۋدە. ەسىڭىزدە بولسا, ەلىمىز بويىنشا ەڭ العاشقى «سەرۆيستىك اكىمدىك» قاراتال اۋدانىندا اشىلعان بولاتىن. «سەرۆيستىك اكىمدىك» ازاماتتارمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس جاساۋعا جانە تۇرعىندارعا قالانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ورنالاسقان بولىمدەردى ىزدەمەي-اق مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ءبىر عيماراتتان الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى وڭتايلى جوبا تۇڭعىش رەت ۇشتوبە قالاسىندا جۇزەگە استى. بۇل وڭىردەگى باسقراۋ قىزمەتىنىڭ كابينەتتىك جۇيەدەن ءوتىپ, «Open Space» فورماتىنا كوشۋدىڭ ءساتتى قادامى بولدى. قازىر مۇنداي «سەرۆيستىك اكىمدىكتەر» وبلىستىڭ بىرقاتار اۋداندارىندا اشىلدى. بۇل باعىتتاعى جۇمىس توقتامايدى.
- ءسوزىڭىز اۋزىڭىزدا, ءسىز ايتقان «سەرۆيستىك اكىمدىكتەردىڭ» اشىلۋىنان قوعام ناقتى قانداي پايدا كورىپ وتىر؟ بۇل جەردە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ ماڭىزدى ما, الدە تۇرعىنداردىڭ ماسەلەسىن جەدەل شەشۋ ءبىرىنشى ورىندا ما؟
- ءوز باسىم اشىق اكىمدىك جوباسىنىڭ جۇزەگە اسۋىن ەكى ماسەلەنىڭ دە شەشىمىن تابۋعا جاسالعان قادام دەپ باعالار ەدىم. بىرىنشىدەن, ەلىمىزدە مەملەكەتتىك قىزمەتشى مارتەبەسىن كوتەرۋگە بايلانىستى ماڭىزدى شارا اتقارىلۋدا. ياعني, ءبىزدىڭ قوعامنىڭ باستى ۇرانى – جەمقورلىقتان ادا ورتا قالىپتاستىرۋ بولۋى ءتيىس. ال ەل اراسىندا مەملەكەتتىك قىزمەتشى يميدجىنە نۇقسان كەلتىرەتىن سىبايلاس جەمقورلىققا قاتىستى پىكىر قالىپتاسقانى جاسىرىن ەمەس. بىلايشا ايتقاندا, اتقارۋشى بيلىك جۇمىسىنىڭ جابىق بولۋى بۇل پىكىرگە وزەك بولاتىنى انىق. مىنە, اشىق اكىمدىك جوباسى وسى كەمشىلىكتى جويۋعا جاسالعان قادام. «Open Space» فورماتى دەگەنىمىز تەك قابىرعاسى قالىڭ كابينەتتەن باس تارتۋ عانا ەمەس, مەملەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ حالىق الدىنداعى ءبىلىمى مەن بىلىگىنىڭ, كاسىبي ورەسىنىڭ اشىق تۇردە تارازىعا ءتۇسۋى بولسا كەرەك. مۇنىڭ ارعى جاعىندا ار-وجدان جاۋاپكەرشىلىگى جاتىر. ال بۇل قىزمەتتىڭ تۇرعىندار ءۇشىن تيىمدىلىگى وتە زور. ويتكەنى, «سەرۆيستىك اكىمدىك» جوباسىنىڭ قاعيدالارى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتەتىن مەكەمەلەردى ءبىر جەردە شوعىرلاندىرۋ مەن ازاماتتارعا ىڭعايلى جاعداي جاساۋعا نەگىزدەلگەن.
- ءسىز وبلىستاعى ادەپ جونىندەگى كەڭەستى باسقاراسىز. كەڭەس جۇمىسى قانداي قاعيدانى باسشىلىققا الادى؟
- ادەپ جونىندەگى كەڭەستىڭ العا قويعان باستى ماقساتى – مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەن قاراپايىم حالىقتىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى نىعايتۋ, رەتكە كەلتىرۋ, قاداعالاۋ. بۇل جاۋاپتى مىندەتتى مۇلتىكسىز اتقارۋ ءۇشىن كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ 70 پايىزى قوعامدىق ۇيىمداردىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى مەن وزگە دە مەملەكەتتىك قىزمەتكە قاتىسى جوق بەلسەندىلەردەن قۇرالعان. سوندىقتان دا, ادەپ كەڭەسى حالىقتىڭ اتىنان سويلەپ, تۇرعىنداردىڭ اتىنان تالاپ قوياتىن, الەۋمەتتىڭ كوزقاراسىن جەتكىزەتىن بىردەن-ءبىر اشىق الاڭ رەتىندە جۇمىس جۇرگىزەدى. ارينە, كەڭەس قابىلداعان شەشىمدەر كونستيتۋتسيامىزعا قاراما-قايشى كەلمەۋى ءتيىس جانە دە ول شەشىمدەر مىندەتتى تۇردە زاڭ شەڭبەرىنەن شىقپاۋى ماڭىزدى. وسى جەردە الماتى وبلىسىنىڭ ادەپ كەڭەسى باسقا ايماقتارداعى ارىپتەستەرگە ۇلگى بولىپ, العاشقى بولىپ ونلاين وتىرىس وتكىزگەنىن ايتۋعا بولادى. ءبىز وسى وتىرىستا 3 اۋدانداعى لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ قاتىسۋىمەن ماسەلە قارادىق. جالپى, مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى الماتى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتشىلەرى ازاماتتاردى ونلاين رەجيمدە قابىلداۋ جۇرگىزدى تولىقتاي جولعا قويدى. الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى الماتى وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى ءوز سۇراقتارىن دەپارتامەنت قىزمەتشىلەرىنە جولدادى, باسشىلىقتىڭ تىكەلەي ونلاين قابىلداۋىندا بولدى. بىردە - ءبىر ادام تىڭداۋسىز قالعان جوق.
- ادەپ دەگەنىمىزدىڭ ءوزى ادىلەتتىڭ ەكىنشى اتى سياقتى عوي. كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ دەنى قوعام وكىلدەرىنەن قۇرالعانىن ايتتىڭىز, قاتال شەشىم قابىلداۋدا السىزدىك كورسەتۋ, ەموتسياعا بەرىلۋ سياقتى جاعداي بولماي ما؟ كەڭەس شىعارعان شەشىمدى كەيىننەن وزگەرتۋ فاكتىسى بولىپ قالسا شە؟
- بۇل جەردە كەڭەستىڭ جازالاۋشى ورگان ەمەس, اق-قارانى ادامگەرشىلىك پرينتسيپتەرىنە جۇگىنە وتىرىپ ساراپتايتىن قوعامدىق ورتا ەكەنىن ەسكەرۋ كەرەك. ارينە, كەڭەس مۇشەلەرى مەملەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ ادەپ نورمالارىن قاتاڭ ايىپتاي وتىرىپ, وعان لايىقتى جازا تاعايىنداۋدى قۇزىرلى ورىندارداردىڭ ەنشىسىنە قالدىرادى. ال كەڭەس شەشىمىن وزگەرتۋگە قاتىستى جاقىندا ءبىر جاعداي بولدى. بۇلاي ەتۋىمىزدىڭ دالەلدى سەبەبى بار. ءىس تالدىقورعان قالالىق تاۋارلار جانە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ باسقارماسىنىڭ قىزمەتشىلەرىنە قاتىستى بولدى. ياعني, سەس قىزمەتشىلەرىنە قاتىستى تارتىپتىك جازا قولدانۋدى تالدىقورعان قالالىق پروكۋراتۋراسى ۇسىنعان ەدى. ادەپ جونىندەگى كەڭەس مۇشەلەرى سەس قىزمەتشىلەرىنە قاتىستى جازانى جەڭىلدەتۋگە تىرىسقانىمەن, اتالعان ماسەلە بويىنشا زاڭ بۇزۋشىلىق فاكتىلەرى ءوز دالەلىن تاۋىپ, ولار تارتىپتىك جازاعا تارتىلعان بولاتىن. ارادا ۇزاق ۋاقىت وتپەي الەمدى شارلاعان كوروناۆيرۋس ىندەتى ءبىزدىڭ ەلگە دە جەتتى. وسى تۇستا ىندەتپەن كۇرەسكە دارىگەرلەرمەن قاتار سەس ماماندارى دا جۇمىلدى. وسى كەزدە, توتەنشە جاعداي جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ كوروناۆيرۋسقا قارسى كۇرەس شارالارىنا قاتىساتىن دارىگەرلەرگە, پوليتسيا قىزمەتشىلەرىنە جانە باسقا دا ماماندارعا ۇستەماقى تولەۋدى تاپسىردى. مەملەكەت باسشىسى بۇل ادامدار دەمالىسسىز, وتباسى مۇشەلەرىن سيرەك كورىپ, ءوز ومىرلەرىن قاۋىپكە توندىرەتىنىن اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى, ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالارعا قاتىساتىن قىزمەتشىلەرگە اي سايىنعى ۇستەمە اقى 3 اي مەرزىمگە بەلگىلەنگەن بولاتىن. ال بۇعان دەيىن تارتىپتىك جازا تاعايىندالعان قىزمەتشىلەرگە ۇستەمە اقى تولەنبەيدى. بۇل تۋرالى جۇرت پىكىرى ەكىگە جارىلىپ, الەۋمەتتىك جەلىدە قىزۋ تالقىلاندى. ءبىر جاعىنان ادەپ كەڭەسىنىڭ شەشىمى, ەكىنشى جاعىنان سەس قىزمەتشىلەرىنىڭ ىندەتپەن كۇرەستەگى جانقيارلىق جۇمىسى تارىزىعا ءتۇستى. ال ولاردىڭ جۇمىس جەڭىل ەمەس ەدى. كارانتين جاعدايىندا تالدىقورعان قالاسىنىڭ بەكەتتەرىنەن كۇندەلىكتى 4284 اۆتوكولىك قاداعالاۋدان ءوتىپ, 8807 ادامنىڭ دەنساۋلىعىن مۇقيات تەكسەرۋ جۇمىسى اسقان ءتوزىم مەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. وسى جاعدايدى ەسكەرە كەلە, ادەپ كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى قالالىق سەس ماماندارىنا تاعايىندالعان تارتىپتىك جازانى الىپ تاستاۋعا شەشىم شىعاردى.
سۇحباتتاسقان, قالماحانبەت مۇقامەتقالي,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى وبلىسى
