اڭگىمە بارىسىندا العاشقى مينۋتتان باستاپ ونىڭ ارىندى جىگەرى مەن وزىنە دەگەن سەنىمدىلىگى ماعان اسەر ەتتى. پارتيا ۇيىمدارىن بىرگە ارالاپ, مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى, بالىق كومبيناتى, قۇرىلىس ترەستەرى, ماشينا جاساۋ زاۋىتتارىنىڭ ەڭبەك ۇجىمدارىنىڭ مۇشەلەرىمەن كەزدەسۋ كەزىندە ونىڭ سول مەكەمەلەرگە ءجيى قاتىنايتىنى, جەرگىلىكتى پروبلەمالاردى جاقسى تانيتىن جانە ولاردى ەرتەڭگە قالدىرماي, جەدەل شەشۋگە تىرىساتىنى بايقالدى. ادامدار وعان سەنەتىنى انىق سەزىلەتىن. بۇل شاعىن قالا وبلىس ورتالىعى بولسا دا, قالالىقتار ءبىر-ءبىرىن جاقسى بىلەتىن.
راۆيل تاجىقارا ۇلى ءوزىنىڭ ەڭبەك جولىن 16 جاسىنان گۋرەۆ (اتىراۋ) وبلىسى ماقات اۋدانى دوسسور ەلدى-مەكەنىندە اۆتوكولىك, تراكتور جانە مۇنايعا قاجەتتى كۇرال-جابدىقتاردى شىعاراتىن زاۋىتتا سلەساردىڭ شاكىرتى بولىپ باستاپ, 5 جىل بويى سلەسار بولىپ جۇمىس ىستەپ, «كوممۋنيستىك ەڭبەك ەكپىنى» جوعارى اتاعىنا يە بولعان. بۇل «جۇمىس ۋنيۆەرسيتەتتەرى» ونىڭ قيىن ومىرلىك جولىندا قوعامدىق جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتە ءبىرىنشى تۇلعا بولۋىنا مۇمكىندىك بەردى.
وبلىستىق كومسومول كوميتەتىنىڭ, اۋداندىق جانە قالالىق پارتيا كوميتەتتەرىنىڭ, ءبىرىنشى حاتشىسى, وبلىس باسشىسى, قازاقستان تاراپىنان «تەڭىزشەۆرويل» اتتى قازاقستان-امەريكا بك ءبىرىنشى ديرەكتورى, مۇناي جانە گاز ونەركاسىبىنىڭ ءبىرىنشى ءمينيسترى بولدى.
راۆيل تاجىقارا ۇلى ۇلكەن كوپ بالالى شىرداباەۆتار وتباسىندا تاربيەلەندى, اكە-شەشەسىنىڭ تىرەگى بولدى. جاۋاپكەرشىلىك سەزىمى, ماقساتتىلىق جانە كىشىلەرگە ۇلگى بولۋ, تاعى باسقا اسىل قاسيەتتەرى انا سۇتىمەن, وتباسىلىق داستۇرلەرمەن قالىپتاسقان.
شىرداباەۆتار وتباسىنىڭ تاريحى عاسىرلار تەرەڭىنە كەتەدى جانە كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك جاعالاۋىنىڭ دامۋ تاريحىمەن تىعىز بايلانىستى. ءراۆيلدىڭ ەگىز اتالارى الدوڭعار مەن شىرداباي داۋلەتتى, ءوز تۋىستارىنا عانا ەمەس, ىرگەلەس جاتقان ەلدى مەكەن تۇرعىندارىنىڭ دا ۇلكەن قۇرمەتىنە بولەنگەن بەلگىلى ادامدار بولعان.
سولتۇستىك كاسپي ماڭىندا حح عاسىردىڭ باسىندا مۇناي ونەركاسىبىنىڭ پايدا بولۋىنا بايلانىستى شىردابايدىڭ ۇلدارى ەڭبەك جولدارىن «اعايىندى نوبەل» كومپانياسىنىڭ مۇناي كاسىپشىلىگىنەن باستاعان. ءدال وسى ۋاقىتتان قازاقستاننىڭ مۇناي سالاسىندا شىرداباەۆتار اۋلەتى وكىلدەرىنىڭ ەڭبەك ءوتىلى باستالىپ, وسى ۋاقىتقا دەيىن جالعاسىپ كەلەدى. ەگەر شىرداباەۆتاردىڭ مۇناي سالاسىنداعى ەڭبەك ءوتىلىن ەسەپتەيتىن بولساق, 1200 جىلدان اسادى. بۇل ەسەپ جىل سايىن ءوسىپ كەلەدى, ويتكەنى ولاردىڭ بەسىنشى ۇرپاعى دا وسى حالىق شارۋاشىلىعى سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. بۇل ەڭبەك اۋلەتىنىڭ عۇمىرى قازاقستاننىڭ جەر قويناۋىندا مۇناي باررەلى باردا جالعاسا بەرەتىن بولار. بۇعان راۆيل تاجىقارا ۇلىنىڭ ءومىر جولى دالەل. بۇل پاتريوتيزم, ازاماتتىق بەلسەندىلىك, مەملەكەتتىك مۇددەلەردى قورعاۋ, قوعامنىڭ وندىرىستىك الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلەلەرىن شەشۋدىڭ وزىق ۇلگىلەرىنە تولى ونەگەلى جول.
1989 جىلدىڭ ماۋسىمىندا ماڭعىستاۋ وڭىرىندەگى جاڭاوزەن قالاسىندا ۇلتارالىق قاقتىعىس, كولىكتەردى ورتەۋ سياقتى جاپپاي تارتىپسىزدىك وقيعالارى بولدى. قالا بيلىگى باعىنباعان حالىقتىڭ الدىندا السىزدىك كورسەتتى. بۇل وقيعا 16 ماۋسىمنان 17 ماۋسىمعا قاراعان ءتۇنى بولدى, جاعدايدى رەتتەۋ ءۇشىن قالاعا ەل باسشىلىعىنىڭ وكىلدەرى كەلدى. جاڭاوزەن قالالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى باسشىسى تۋرالى ماسەلە كوتەرىلدى. ونىڭ ورنىنا جۇمىس تاجىريبەسى بار, جىگەرلى, كادرلاردى, قالا تۇرعىندارىن, ءوندىرىستى, جەرگىلىكتى ەرەكشەلىكتەردى بىلەتىن ادام كەرەك بولاتىن.
1989 جىلى 22 ماۋسىم كۇنى سايلانعان قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ن.ءا.نازارباەۆ ماعان (سول كەزدە مەن وك ۇيىمداستىرۋ ءبولىمى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولىپ جۇمىس ىستەدىم) ءوز اتىنان جاڭاوزەنگە قالالىق پارتيا كوميتەتىن باسقارۋدى ر.شىرداباەۆقا ۇسىنۋدى تاپسىردى. ر.شىرداباەۆ سوڭعى جىلى جەرگىلىكتى وبلىستىق باسشىلىققا جاقپاسا دا, «تەڭىزمۇنايگاز» بىرلەستىگىنىڭ تەحنيكالىق ماسەلەلەر جونىندەگى باس ينجەنەرىنىڭ ورىنباسارى بولىپ جۇمىس ىستەيتىن.
كك وك پلەنۋمىنان كەيىن, جۇمىسىنا وك مۇشەلىگىنە كانديدات رەتىندە قاتىسقان, راۆيل تاجىقارا ۇلىنا ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ۇسىنىسى كۇتپەگەن جاعداي بولدى.
بىراق جاڭاوزەن قالالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ باسقارۋ ۇسىنىسىن سابىرمەن, ىسكەرلىك بايىپپەن قابىلداپ, ايتىلعان جەرگە بىردەن ۇشىپ كەتتى. كەيىنىرەك, ءبىر جىلدان سوڭ, اڭگىمە بارىسىندا كسرو مۇنايگازقۇرىلىس مينيسترلىگىنىڭ «تەڭىزمۇنايگاز» بىرلەستىگى باسشىسىنىڭ اتىنا ر.شىرداباەۆتى يراكتاعى «مۇنايگازقۇرىلىس» ترەسىن باسقارۋشىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رەتىندە تاعايىنداۋ ءۇشىن ونى جىبەرۋ تۋرالى شاقىرۋ حاتى بولعانى انىقتالدى. بۇل شەشىم راۆيل تاجىعارا ۇلىنىڭ جوعارى مورالدىق قاسيەتتەرىن, پاتريوتتىق سەزىمدەرىن, ۇلكەن ازاماتتىق جانە مەملەكەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىن كورسەتەدى.
ول اتا-بابالارىنىڭ جەرىندە قان توگىلىپ, عاسىرلار بويى قوناقجايلىلىق پەن ءارتۇرلى ۇلت ادامعا دەگەن قۇرمەت ورناعان جاڭاوزەن وقيعالارىنا نەمقۇرايدى قارامادى. قانداي دا ءبىر سالدارىنان قورىقپاي, باتىلدىق تانىتىپ, قالانىڭ تاعدىرى, ونىڭ بولاشاعى ءۇشىن بارلىق جاۋاپكەرشىلىكتى وزىنە الدى.
قازاقستان كومپارتياسى وك ءبىرىنشى حاتشىسى ن.ءا.نازارباەۆ تاڭداۋ جاساعاندا قاتەلەسپەپتى.
ر.شىرداباەۆ بالاما نەگىزدە قالالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى بولىپ سايلانىپ, العاشقى كۇننەن باستاپ جۇمىس كابينەتىندە تۇنەي ءجۇرىپ, ادامداردىڭ سەنىمىنە قول جەتكىزە ءبىلدى. ونىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, يدەولوگيالىق جانە ەتنوستىق پروبلەمالاردى شەشۋدەگى ستاندارتتىق ەمەس ءىس-ارەكەتتەرى قالادا تۇراقتى جانە قاۋىپسىز جاعدايدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. وقيعادان ءۇش اپتا وتكەننەن كەيىن راۆيل شىرداباەۆ رەسپۋبليكا باسشىلىعىنا جاڭاوزەندەگى توتەنشە جاعدايدى توقتاتىپ, قالادان ىشكى اسكەر بولىمدەرىن شىعارۋ تۋرالى ءوتىنىش ءبىلدىردى. قازاق كسر جوعارعى كەڭەسى 1989 جىلى 24 شىلدەدەگى شەشىمىمەن ونىڭ ءوتىنىشىن قولدادى.
ر.شىرداباەۆتىڭ جاڭاوزەندەگى قاۋىرت ەڭبەگى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى تاراپىنان ەلەۋسىز قالعان جوق. ءراۆيلدى كومسومول كەزىنەن جاقسى بىلە تۇرا, ول ونىڭ جوعارى مورالدىق قاسيەتتەرىنە, وتان يگىلىگى ءۇشىن رياسىز قىزمەت ەتىپ, كۇردەلى مەملەكەتتىك مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرا الاتىنىنا تاعى دا كوز جەتكىزدى.
تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ جەكە تاپسىرماسى بويىنشا ول ءوزىنىڭ 25 جىلدىق تابىستى جانە ءتيىمدى جۇمىسىنىڭ مەرەيتويىن اتاپ وتكەن «تەڭىزشەۆرويل» بىرلەسكەن كاسىپورنىن قۇرىلعان كۇننەن باسقاردى. ايتا كەتۋ كەرەك, جاس تاۋەلسىز مەملەكەتكە الەمنىڭ ەڭ تابىستى كومپانيالارىنىڭ العاشقى ۇشتىگىنە كىرەتىن الەمگە ايگىلى مۇناي كورپوراتسياسىنىڭ كەلۋى ءبىزدىڭ ەلىمىزگە ينۆەستيتسيانىڭ قۋاتتى اعىنىن اشتى.
بۇدان كەيىن راۆيل تاجىقارا ۇلى ۇكىمەت قۇرىلىمىندا العاش رەت قۇرىلعان مۇناي جانە گاز ونەركاسىبى ءمينيسترى قىزمەتىنە تاعايىندالدى. مينيسترلىك حالىقارالىق بايلانىستار ورناتىپ, مۇناي مەن گازدىڭ وراسان قورى, قولايلى ينۆەستيتسيالىق احۋالمەن سالىنعان قاراجاتتىڭ قايتارىلۋىنا كەپىلدىك بەرەتىن زاڭدار تۋرالى كەڭىنەن اقپاراتتاندىرا وتىرىپ, الەۋەتتى ينۆەستورلار تارتۋدا ەلەۋلى ءرول اتقاردى.
مۇناي ءمينيسترى ر.شىرداباەۆ پرەزيدەنتتىڭ ەۋروپا ەلدەرىنە, ساۋد ارابياسىنا رەسمي ساپارلارىندا بىرگە ءجۇرىپ, وسى ەلدەردىڭ مۇناي-گاز كومپانيالارىنىڭ باسشىلارىمەن جەمىستى كەزدەسۋلەر وتكىزدى.
ال 1994 جىلدىڭ قازان ايى ول ءۇشىن بەتبۇرىستى كەزەڭ بولدى. ر.شىرداباەۆ اتىراۋ وبلىسىنا باسشى بولىپ ورالدى. مينيسترلىك لاۋازىمىنان كەتكەنىنە ءبىر ءسات وكىنبەستەن, ءوز ەڭبەگىنىڭ وڭ ناتيجەلەرىن كورە الاتىن ورتاعا ەنىپ كەتتى.
90-شى جىلداردىڭ العاشقى بولىگى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تاريحىنداعى ەڭ اۋىر كەزەڭى بولاتىن. ەكونوميكالىق داعدارىس, جۇمىس ىستەمەيتىن كاسىپورىندار, توقتاپ قالعان قۇرىلىستار, تولەنبەگەن جالاقى, زەينەتاقى, جوعارى ينفلياتسيا قىسپاعىنداعى حالىقتى جىلۋمەن جانە ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋدەگى ىركىلىستەر ەڭسەنى باسىپ تۇردى.
راۆيل شىرداباەۆتى دا وتە اۋىر ماسەلەلەر كۇتىپ تۇرعان ەدى. جاڭاوزەن وقيعالارىنان كەيىن بۇل قيىندىقتاردان ول قورىققان جوق. بار كۇش-جىگەرىن سالىپ, جۇمىسقا كىرىسىپ كەتتى. جەرگىلىكتى كادرلاردىڭ قابىلەتىن, مۇناي-گاز ايماعىنىڭ دامۋ باعىتىن جاقسى بىلەتىنى, سونداي-اق شەشىم قابىلداۋ كەزىندە تۇڭعىش پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قولداۋىن سەزىنۋ وعان باتىلدىق بەرىپ, جىگەرىنە جىگەر قوستى.
العاشقى كۇندەرى وبلىس اكىمى قالانىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىن بارلىق نىسانداردى ارالاپ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ۇجىمدارىمەن, قوعامدىق ۇيىمدار مەن ۇلتتىق-مادەني ورتالىقتاردىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەستى, قالا قۇراۋشى كاسىپورىنداردىڭ ەڭبەك ۇجىمدارىندا جانە اۋدانداردا بولدى. بۇل وعان بار پروبلەمالاردىڭ ءمان-جايىن تۇسىنۋگە, ادامداردىڭ پىكىرىن بىلۋگە, ولارعا ءوزىنىڭ كوزقاراسىن جانە داعدارىستان شىعۋ جولدارىن بەلگىلەۋگە مۇمكىندىك بەردى.
ءۇش اپتادان كەيىن وبلىستىق اكتيۆكە داعدارىستى ەڭسەرۋدىڭ مۇقيات پىسىقتالعان باعدارلاماسى ۇسىنىلدى. ونى ىسكە اسىرۋ بويىنشا كۇندەلىكتى, تىنىمسىز جۇمىس باستالدى. ءىستىڭ جاعدايىنا قاراي, كەزەكتى باعدارلامالار ازىرلەنىپ, ىسكە اسىرىلدى. ەكى جىلدان كەيىن اتىراۋ وبلىسى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ بارلىق كورسەتكىشى بويىنشا ەلىمىزدىڭ ەڭ ۇزدىك وڭىرلەرىنىڭ ۇشتىگىنە قوسىلدى.
تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى مەملەكەت دامۋىنىڭ ءاربىر كەزەڭىندە جاڭا مىندەتتەردىڭ تۋىنا بايلانىستى كادرلاردى ىرىكتەپ, ولارعا جاڭا مىندەت جۇكتەپ وتىرادى. بۇل جولى راۆيل تاجىقارا ۇلىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۋكرايناداعى جانە مولدوۆاداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى بولۋ تۋرالى كۇتپەگەن ۇسىنىس جاسادى.
بەس جىل بەلسەندى ناتيجەلى جۇمىس ديپلوماتيالىق قىزمەتتىڭ قۇپياسىن تانۋعا, ۋكراين, مولدوۆان جانە قازاق حالىقتارى اراسىنداعى تاريحي بايلانىستاردى قارقىندى نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەردى. ونىڭ تابيعي كوممۋنيكابەلدىلىگى, ادامدارمەن ورتاق ءتىل تابۋى, وسى مەملەكەتتەر وڭىرلەرىنىڭ باسشىلارىمەن, ۋكراين جانە مولدوۆا بيلىگىمەن ىسكەرلىك بايلانىستاردى قىسقا مەرزىمدە جولعا قويۋعا سەپتىگىن تيگىزدى.
2003 جىلى قازان ايىندا پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ ءسىم ەرەكشە تاپسىرمالار جونىندەگى ەلشىسى ر.شىرداباەۆقا كاسپي تەڭىزىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى بويىنشا حالىقارالىق كەلىسسوزدەرگە قاتىساتىن قازاقستاننىڭ ارنايى وكىلى مىندەتىن جۇكتەگەن ەدى. ونىڭ ديپلوماتيالىق جۇمىس تاجىريبەسى, كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋ قابىلەتى كەز كەلگەن دەڭگەيدە ناتيجەلى بولدى.
بەلگىلى بولعانداي, كسرو تاراۋىنا دەيىن كاسپي تەڭىزى ەكى مەملەكەتكە: كەڭەس وداعى مەن يرانعا, ەندى بەس ەلگە – ازەربايجان, يران, قازاقستان, رەسەي جانە تۇرىكمەنستانعا تيەسىلى بولدى. ولاردىڭ الدىندا ءادىل, وركەنيەتتى, حالىقارالىق قۇقىق پەن الەمدىك تاجىريبە قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن تەڭىز ءبولىمى مىندەتى بولدى.
كەلىسسوزدەر 1991 جىلدان 1994 جىلعا دەيىن جۇرگىزىلىپ, نەگىزىنەن تەوريالىق سيپاتقا يە بولدى. ۋاقىت تەز ارادا شەشىم قابىلداۋدى تالاپ ەتتى, كەلىسسوزدەر كاسپي ماڭى ەلدەرىنىڭ استانالارىندا كەزەكپەن ءوتتى. ءار مەملەكەتتىڭ كاسپي ءبولىمىنىڭ ءوز نۇسقاسى بولدى. كەيىننەن ارنايى مەملەكەتارالىق كوميسسيا قۇرىلدى, ونىڭ جۇمىسىنا 2003 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا تەگەراندا العاش رەت ر.شىرداباەۆ قاتىستى.
2018 جىلى 12 تامىزدا اقتاۋدا كاسپي ماڭى مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ تاريحي ءسامميتى ءوتتى, وندا كاسپي تەڭىزىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى تۋرالى كونۆەنتسياعا ءبىراۋىزدان قول قويىلدى. تۇڭعىش پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ ايتقانداي, «كونۆەنتسيا كاسپي تەڭىزىنىڭ كونستيتۋتسياسى بولىپ تابىلادى». ول جاعالاۋداعى بەس مەملەكەتتىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەمەلەرىنە بايلانىستى بارلىق كەشەندى ماسەلەلەردى رەتتەۋ, سونداي-اق وڭىردەگى قاۋىپسىزدىك, تۇراقتىلىق پەن گۇلدەنۋدىڭ كەپىلى رەتىندە مويىندالدى, – دەپ مالىمدەدى قازاقستان پرەزيدەنتى. مۇنايشىلار اۋلەتىنىڭ لايىقتى وكىلى راۆيل شىرداباەۆ قاتىسقان, كوپ جىلدىق قيىن جۇمىسقا نۇكتە قويىلدى. ءسامميتتىڭ قورىتىندىسىن ول كوپتەن كۇتكەن جەكە قۋانىش رەتىندە قابىلدادى.
2004 جىلدىڭ ماۋسىمىندا پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن ر.شىرداباەۆ پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتاردىڭ سايلاۋ تىزىمىنە ەنگىزىلدى. قاراشا ايىندا دەپۋتاتتىق كۇندەر باستالدى. كەڭەس زامانىندا ول بىرنەشە رەت قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلانعان. ەندى دەپۋتاتتىق نەگىزگى كاسىبي قىزمەتىنە اينالدى. ەل بويىنشا, شەتەلدەرگە ساپارلار, سايلاۋشىلارمەن كوپتەگەن كەزدەسۋ, زاڭ شىعارۋ جۇمىسى, جۇمىس توپتارى, كوميتەت, پالاتالىق وتىرىس, رەسپۋبليكالىق ەليتامەن رەسمي جانە بەيرەسمي قارىم-قاتىناس – بارلىق جەردە ول ءوزىن «سۋداعى بالىق» رەتىندە سەزىندى. ونىڭ وراسان زور تاجىريبەسى, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى رەتىندەگى عىلىمي تانىمدارى وعان ءارتۇرلى اۋديتوريالاردا, پارلامەنتتىك تىڭداۋلاردا, كوپتەگەن كونفەرەنتسيادا, ناقتى ۇسىنىستارى بار جانە تالقىلانعان ماسەلەلەر بويىنشا مۇقيات تالداۋلار جاساۋعا مۇمكىندىك بەردى.
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى رەتىندە راۆيل شىرداباەۆ ءبىزدىڭ ەلدە عانا ەمەس, ودان تىس جەرلەردە دە تانىمال تۇلعا بولدى. ول قازاقستان كومپارتياسىنىڭ وك قۇرامىندا, قازكسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ 10 جانە 11-ءشى شاقىرىلىمىنىڭ دەپۋتاتى بولعان ەلدىڭ قوعامدىق ومىرىنە بەلسەنە قاتىستى. 3-ءشى شاقىرىلىمداعى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, سونداي-اق «Nur Otan» پارتياسى ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى بولىپ سايلاندى. ءوزىنىڭ ناتيجەلى ەڭبەگى ءۇشىن راۆيل تاجىقارا ۇلى 1-دارەجەلى «بارىس», «پاراسات», «قۇرمەت» وردەندەرىمەن جانە مەدالدارمەن, سونداي-اق كسرو جانە ۋكراينا وردەندەرىمەن ماراپاتتالعان. ول قازاقستان رەسپۋبليكاسى ديپلوماتيالىق قىزمەتتىڭ جانە مۇناي-گاز سالالارىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قىزمەتكەرى بولىپ تابىلادى. وعان ماقات, ماحامبەت اۋداندارىنىڭ, اتىراۋ قالاسى مەن اتىراۋ وبلىسىنىڭ جانە اقش-تىڭ بالتيمور (1982 ج.) مەن داللاس (1992 ج.) قالالارىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى اتاعى بەرىلدى.
ر.شىرداباەۆ بۇگىندە زەينەت دەمالىسىندا. ءوزىنىڭ ەڭبەك جولىندا كانديداتتىق جانە دوكتورلىق ديسسەرتاتسيالارىن دايىنداۋ بارىسىندا جيناقتالعان جەكە مۇراعاتىن زەرتتەۋگە كىرىستى.
ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, بىرقاتار حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق اكادەميانىڭ اكادەميگى راۆيل تاجىقارا ۇلى 120-دان استام عىلىمي-زەرتتەۋ جاريالانىمدارى مەن بىرقاتار كىتاپتىڭ اۆتورى.
ول ۇستەلگە وتىرىپ, بۇرىنعى شەنەۋنىكتەردىڭ ابسوليۋتتىك كوپشىلىگى سياقتى مەمۋارلار جازباي, ناعىز ەنتسيكلوپەديالىق سيپاتتاعى زەرتتەۋلەرمەن اينالىستى.
«مۇناي كەشە, بۇگىن, ەرتەڭ» اتتى كەزەكتى كىتابى قازاقستاننىڭ مۇناي ونەركاسىبىنىڭ 110 جىلدىعى قارساڭىندا ەكى جىلدان سوڭ كەڭ اۋقىمدى وقىرماندار نازارىنا ۇسىنىلدى. كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى 2009 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا اتىراۋ قالاسىنداعى «تەڭىزشەۆرويل» بك كونفەرەنتس-زالىندا, ال قاراشا ايىندا الماتى قالاسىنداعى ق.ي.ساتباەۆ اتىنداعى ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ءوتتى. كىتاپتى وقىرماندارى, اسىرەسە عالىمدار, كاسىبي مۇنايشىلار, كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى جاستار جىلى قابىلدادى. بۇل ەڭبەككە الەمگە ايگىلى ساياساتكەرلەر, عالىمدار مەن كورنەكتى مۇنايشىلار ە.م.پريماكوۆ, ب.ە.پاتون, ۆ.يۋ.الەكپەروۆ, ۆ.گ.مارتىنوۆ, ۆ.س.چەرنومىردين جانە س.ە.چاكاباەۆ جوعارى باعاسىن بەرگەنىن اتاپ وتكەن ءجون.
ءسال كەيىنىرەك «قازاقستاننىڭ مۇنايى. عاسىر تاريحى» جانە «كاسپي» كىتاپتارى جارىق كوردى. بۇل كىتاپتار تەك كاسىبي ماماندارعا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار كوپشىلىك وقىرمانعا دا قولجەتىمدى جانە تۇسىنىكتى تىلدە جازىلعان مازمۇنى مەن اۋقىمدىلىعى جاعىنان بىرەگەي بولدى.
بۇگىندە ءوزىنىڭ 80 جىلدىق بەلەسىنە قادام باسقالى تۇرعان راۆيل تاجىقارا ۇلى بارلىق ساياسي جانە ەكونوميكالىق وقيعالاردى قالت جىبەرمەي, قاداعالاپ وتىرادى.
«Egemen Qazaqstan» جانە «كازاحستانسكايا پراۆدا» جانە تاعى باسقا گازەتتەردە ۇستازدارىنا, ناعىز ەڭبەككەرلەرگە, ءوندىرىس كومانديرلەرىنە, مۇناي جانە گاز كەن ورىندارىن العاشقى اشۋشىلارعا ارنالعان ماقالالارى جارىق كوردى.
ءبىر جولى تۇڭعىش پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ, ماعان بىلاي دەدى: «مىنە, سەن قازىر زەينەتكەرلىكتەسىڭ, نەمەن اينالىساسىڭ, كىممەن ارالاساسىڭ؟ مەن ەڭ ءبىرىنشى راۆيل شىرداباەۆتى اتادىم. سول كەزدە ەلباسى ول تۋرالى «بەدەلدى ادام. ازامات» دەپ ءىلتيپات ءبىلدىردى.
مەنىڭ ويىمشا, وسى ەكى سوزبەن-اق راۆيل تاجىعارا ۇلىنىڭ بولمىس-ءبىتىمى ايتىلىپ تۇر.
راۆيل تاجىعارا ۇلىن مەرەيتويىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, ۇزاق جىلدار بويى باقىتتى ءومىر مەن دەنساۋلىق تىلەيمىن!
ورالباي ابدىكارىموۆ,
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى
