2020-2025 جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ءتيىمدى جانە باسەكەگە قابىلەتتى كولىك ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋعا, ترانزيتتىك جانە كولىك قىزمەتتەرىن دامىتۋعا, تەحنولوگيالىق جانە ينستيتۋتسيونالدىق ورتانى جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان.
يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى ب. اتامقۇلوۆ اتاپ وتكەندەي, مەملەكەتتىك باعدارلامادا جالپى سوماسى 5,5 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىن 112 ينفراقۇرىلىمدىق جوبانى ىسكە اسىرۋ قاراستىرىلعان.
«باعدارلاما اياسىندا الداعى 6 جىلدا 10 مىڭ شاقىرىم جولدىڭ قۇرىلىسى جانە رەكونسترۋكتسياسى, رەسپۋبليكالىق جەلىدەگى 11 مىڭ شاقىرىم اۆتوموبيل جولىن كۇردەلى جانە ورتاشا جوندەۋ جوسپارلانعان. اۆتوجول سالاسىن قارجىلاندىرۋدىڭ جالپى كولەمى 3,5 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجولداردىڭ جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى ۇلەسىن 100% دەيىن جەتكىزۋگە, I جانە II تەحنيكالىق ساناتتاعى جولداردىڭ ۇزىندىعىن 60% دەيىن, اقىلى جولداردىڭ ۇلەسىن 45% دەيىن ۇلعايتۋعا, جول بويىنداعى سەرۆيس وبەكتىلەرىمەن 100% قامتاماسىز ەتۋگە جول اشادى», — دەدى مينيستر.
ب. اتامقۇلوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, اۆتوجول سالاسىندا بيىل جوندەۋ جۇمىستارىمەن رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى ماڭىزى بار 9,5 مىڭ شاقىرىم اۆتوجولدى قامتۋ جوسپارلانىپ وتىر. اۆتوجول سالاسىنىڭ 2020 جىلعا ارنالعان بيۋدجەتى 680 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى, ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق جەلى – 421 ملرد تەڭگە جانە جەرگىلىكتى جەلى – 259 ملرد تەڭگە.
«رەسپۋبليكالىق جەلى بويىنشا قۇرىلىس جانە قايتا جاڭارتۋ جۇمىستارىمەن 4 مىڭ شاقىرىم اۆتوجول قامتىلادى. كۇردەلى جانە ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارىمەن 1,5 مىڭ شاقىرىم جول قامتىلىپ, ونىڭ ىشىندە 1,1 مىڭ شاقىرىمىندا جۇمىستار اياقتالادى», — دەدى مينيستر.
جىل سوڭىنا دەيىن 5,7 مىڭ شاقىرىمعا تولەم جۇيەلەرىن ورناتۋ, 158 قىزمەت كورسەتۋ نىسانىن ۇلتتىق ستاندارت تالاپتارىنا سايكەستەندىرۋ, سانيتارلىق-گيگيەنالىق قوندىرعىلارمەن (سگق) قامتاماسىز ەتىلگەن 23 جانارماي قۇيۋ ستانتسياسىن سالۋ, سونداي-اق 62 سانيتارلىق-گيگيەنالىق قوندىرعى ورناتۋ كوزدەلگەن.
«جىل قورىتىندىسى بويىنشا رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى ماڭىزى بار جولداردا جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى جولداردىڭ ۇلەسىن تيىسىنشە 89%-عا جانە 75%-عا دەيىن ۇلعايتۋ جوسپارلانۋدا. جىل قورىتىندىسى بويىنشا جالپى ۇزىندىعى 2,6 مىڭ شاقىرىمدى قۇرايتىن اۆتوجول ۋچاسكەلەرىندە قوزعالىس اشۋ جوسپارلانعان. جوبالاردى ۋاقىتىلى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بارلىق دايىنداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى», — دەدى ب. اتامقۇلوۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بارلىق قولدانىلاتىن ماتەريالداردىڭ نەگىزگى بولىگى وتاندىق ءوندىرىس ونىمدەرى. ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا وڭتۇستىك وڭىرلەردە قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى باستالدى.
اۋا-رايى قولايلى بولا باستاعان كەزدە جۇمىس سولتۇستىك وڭىرلەردە قولعا الىناتىن بولادى جانە ءساۋىر ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن بارلىق جوبالاردا قۇرىلىس جۇمىستارى باستالادى.
«قۇرىلىس الاڭدارىنىڭ بارلىعىندا مامانداردى كورونوۆيرۋستان قورعاۋ ءۇشىن قاجەتتى شارالار قابىلداندى. بارلىق قىزمەتكەرلەر جەكە قورعانىس قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتىلدى», — دەدى مينيستر.
2025 جىلعا دەيىن جەرگىلىكتى جولداردىڭ 27 مىڭ شاقىرىمنان استامىن جوندەۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار جولداردىڭ 95%-ىن جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايعا جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇل ماقساتقا 2020 جىلى 259 ملرد تەڭگە كوزدەلگەن, ونىڭ ىشىندە وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار جولدارعا 201,4 ملرد تەڭگە, نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارىنىڭ جەر ۋچاسكەلەرىن ساتىپ الۋعا 4,1 ملرد تەڭگە كوزدەلگەن.
جىل سوڭىنا دەيىن 4 مىڭ شاقىرىم جولدى جوندەۋ جوسپارلانعان. 350 جول جوبالارى ىسكە اسىرىلادى, 31 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىسپەن قامتىلادى.
ب. اتامقۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىندا كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنا بايلانىستى بۇگىنگى تاڭدا, وكىنىشكە وراي, ىشكى (100%) جانە حالىقارالىق (98%) اۆيارەيستەر ۋاقىتشا توقتاتىلدى.
بىراق ورىن العان جاعدايعا قاراماستان, وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا جولاۋشىلار اعىنى كورسەتكىشىندە ءوسىم بولدى. ەسەپتى كەزەڭدە تاسىمالدانعان جولاۋشىلار سانى 1,7 ملن ادامدى قۇرادى, بۇل 2019 جىلعى سايكەس كەزەڭنەن 5,2%-عا ارتىق.
«بيىل ءبىز تۇركىستان قالاسىنداعى جاڭا حالىقارالىق اۋەجاي مەن شىمكەنت قالاسىنداعى اۋەجايدىڭ جاڭا جولاۋشىلار تەرمينالىن ىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ءۇرجار قالاسى اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعىن قايتا جاڭارتۋدى باستايمىز. قارجى بولىنگەن جاعدايدا وسكەمەن جانە ءۇشارال قالالارىنداعى اۋەجايلاردىڭ تاعى ەكى ۇشۋ-قونۋ جولاعىن دا قايتا جاڭارتۋدى باستايمىز. الداعى 5 جىلدا 13 اەرودروم سالۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇگىنگى تاڭدا جەرگىلىكتى اۋە جەلىلەرىنىڭ 3 اۋە ايلاعى جۇمىس ىستەيدى», — دەدى مينيستر.
اۋە تاسىمالى توقتاتىلعان ساتكە دەيىن قازاقستاننىڭ 26 شەتەل مەملەكەتىمەن 99 حالىقارالىق باعىت بويىنشا اۋە قاتىناسى بولعانىن اتاپ وتكەن ءجون.
«جاقىن ارادا ءبىز قالىپتى جۇمىس رەجيمىنە ورالىپ, بارلىق ۇشۋلاردى قالپىنا كەلتىرىپ, ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىندا جوسپارلانعان بارلىق مىندەتتەردى ورىندايمىز دەپ ۇمىتتەنەمىز. جالپى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسى وكىلدەرىنىڭ بولجامى بويىنشا اۆياتسيا سالاسىنداعى وپەراتسيالىق كىرىستەردىڭ تومەندەۋى جىل سوڭىنا دەيىن شامامەن 300 ملرد تەڭگەنى قۇراۋى مۇمكىن», — دەدى ب. اتامقۇلوۆ.
تەمىرجول كولىگى سالاسىندا 2025 جىلعا دەيىن ماگيسترالدىق تەمىرجول جەلىسىنىڭ توزۋىن 49%-عا, لوكوموتيۆتەردىڭ توزۋىن 58%-عا دەيىن تومەندەتۋ جوسپارلانۋدا.
«جولاۋشىلار ۆاگوندارىنىڭ جەتىسپەيتىندىگى بەلگىلى. سوندىقتان 6 جىل ىشىندە 600 جاڭا جولاۋشىلار ۆاگونىن ساتىپ الۋ جوسپارلانعان. بيىل 50 ۆاگون ساتىپ الىنادى, بيۋدجەتتىك نەسيەگە 20 ملرد تەڭگە ءبولىندى», — دەدى مينيستر.
بۇل رەتتە جىلجىمالى پاركتى جاڭارتۋعا 657 ملرد تەڭگە تارتۋ جوسپارلانۋدا, ونىڭ ىشىندە 455 ملرد تەڭگەسى جەكە ينۆەستيتسيالار ەكەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك.
اۆتوموبيل كولىگى سالاسىندا 2025 جىلعا دەيىن وڭىرلەردە 4 اۆتوۆوكزال, 6 اۆتوستانتسيا جانە 33 جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ پۋنكتىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانۋدا.
بۇگىندە مينيسترلىك وتاندىق اۆتوموبيل تاسىمالداۋشىلارىنىڭ حالىقارالىق نارىقتاعى ۇلەسىن ۇلعايتۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. اعىمداعى جىلى وتكەن جىلعا قاراعاندا جولاۋشىلار تاسىمالىن 2,5%-عا جانە جۇك اينالىمىن 1,5%-عا ارتتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ۇلتتىق ستاندارتقا سايكەس كەلەتىن اۆتوۆوكزالدار مەن اۆتوستانتسيالار سانىن كوبەيتۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ, كاسىپكەرلەر ءۇشىن ىنتالاندىرۋ شارالارى ازىرلەنۋدە.
سۋ كولىگى سالاسىندا 2025 جىلعا دەيىن 2 پاروم جانە 4 قۇرعاق جۇك كەمەسىن ساتىپ الۋ جوسپارلانۋدا, بۇل ارى قاراي جۇك اعىنى كولەمىن ۇلعايتۋعا, سونداي-اق كاسپي تەڭىزىندەگى قازاقستاندىق فلوتتىڭ قاتىسۋىن 35%-عا ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سونداي-اق اپاتتىق جاعدايدى 10,3%-عا دەيىن تومەندەتۋ جانە شليۋزدەردىڭ وتكىزۋ قابىلەتتىلىگىن جىلىنا 350 كەمەگە دەيىن ارتتىرۋ ءۇشىن كەمە شليۋزدەرىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋ جوسپارلانعان.
وسى جىلى وسى ماقساتتا تەمىربەتون كونسترۋكتسيالارىن جانە جۇك كوتەرگىش قۇرىلعىلاردى جوندەۋگە 1,9 ملرد تەڭگە ءبولىندى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ر. سكليار اتالعان جوبالاردىڭ ەڭ الدىمەن وڭىرلەردە جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن, بۇل مەملەكەتتىڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن ايتتى.
«بيىل بۇرىن-سوڭدى بولماعان بىرقاتار جوبالاردى, سونىڭ ىشىندە جاڭادان پايدالانۋعا بەرىلگەن 2600 كم جولدى ەنگىزۋ جوسپارلانعان. تەمىرجول ەلەكتريفيكاتسياسى جالعاسادى. سونداي-اق 11 مىڭ شاقىرىم رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولىندا اقى تولەۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ جوسپارلانعان, بۇل اۆتوموبيل جولدارىنىڭ وسى ۋچاسكەلەرىن بيۋدجەت ەسەبىنەن كۇتىپ-ۇستاۋعا ودان ءارى قارجىلاندىرۋدى قىسقارتۋعا جانە بوساتىلعان قاراجاتتى باسقا دا ماڭىزدى جوبالاردى دامىتۋعا بولۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», — دەدى ر. سكليار.
