اۋدان اۋماعىنا كىرە بەرگەندە قولدارىنا بۇركىت قوندىرعان, سوڭدارىنا تازى ەرتكەن ساياتشى توپ كەزىكتى. جاراۋ تازىلار جىلماڭ قاعادى, قالىڭ بۇتا كولەگەيلەپ كومكەرگەن قويتاستاردىڭ استىنان ورتتەي لاۋلاپ, سىلاڭ ەتىپ قىزىل تۇلكى شىعا كەلەتىندەي. ساياتشىلار دا كوزدەرى جەتەر توڭىرەكتى ءجىتى شولىپ, اڭ جۇرەدى-اۋ دەگەن تۇستاردى قاعىپ كەلەدى.
اق قاردىڭ ۇستىندە ايعىز-ايعىز اڭ ءىزى سايراپ جاتىر. مىنا ءبىر تۇستان ورعىپ قويان ءوتىپتى, انە ءبىر جەردە قارساقتىڭ ءىزى سايراپ جاتىر. اتقا قونعان ازاماتتاردىڭ كوڭىلى كوتەرىڭكى, تاڭعى تىمىق اۋانىڭ شىلتەرىن سەرپىپ كەۋكەۋلەسىپ كەلەدى. اڭشىلىق قىزىق ءبىر داۋرەن!
ۇلگى اۋىلىنىڭ تۇسىندا اسىعا جورتىپ كەلە جاتقان ىقشام كيىنگەن سالت اتتى كەزىكتى. اۋەلى اماندىق-ساۋلىق سۇراسقان. قازاق مۇندايدا «قايدا باراسىڭ؟» دەپ سۇرامايدى, «جول بولسىن!» دەيدى. سالت اتتى جىگىت اڭشىلار توبىنا قوسىلعالى اسىعىپ بارا جاتىر ەكەن. ءمان-جايدى بىلگەن سوڭ ات تىزگىنىن ىركىپ, اباي حاكىمنىڭ «قانسوناردا بۇركىتشى شىعادى اڭعا» ولەڭىن وقىعان. اق كورپەسىنە قىمتاپ ورانعان ادىرلى دالادا اقىن سوزىمەن سالعان سۋرەت قايتا ءبىر جاڭعىرىپ تۇرعانداي.
مۋزەي قىزمەتكەرلەرى اۋدان ازاماتتارىمەن بىرگە ءبىرجان سال بەيىتىنە بارىپ, ءمىناجات ەتتى. كوكشە باۋرايىنداعى قالىڭ ەلدى اباي جۇرتىمەن بايلانىستىراتىن دا وسى ءبىرجان سال. ادەيى ىزدەپ بارىپ اباي حاكىمنىڭ ۇيىندە قوناق بولعان. ءتۇپسىز تەرەڭ عيبراتىنا بويلاعان, ءمولدىر جىلعادان سۋسىنداعان. قازاق ءانىنىڭ پاديشاسى «اقىل قازىعىنا» ات باسىن تىرەپ, التى اي جاتسا كەرەك. تەكتى مەن تەكتى كەزدەسسە, تەگىن اڭگىمە ايتىلا ما؟ ۇلت مۇراتىن ۇلىقتاۋدى, جالپاق جۇرتتىڭ ۋىسىن جاقسىلىققا جەتكىزەر جولدى قاۋزاعان.
ستەپنياك قالاسىنداعى اباي اتىنداعى مەكتەپتە شاعىن ادەبي كەش ءوتتى. انشەيىن اباي ولەڭدەرىن سىدىرتا جاتتاۋ ەمەس, ءار ءسوزىنىڭ استارىنداعى اتان تۇيەگە جۇك بولار ماعىنا-مازمۇندى تالدادى. جاس ساناعا جەتكىزە, سۇيەكتەرىنە ءسىڭىرىپ. اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە «اباي دانالىعى سال-سەرىلەر مەكەنىندە» اتتى ادەبي-تانىمدىق كەش وتكىزىلدى. الدىمەن اۋدان كوركەمونەرپازدارىنىڭ بار مۇمكىندىگىن سارقا جۇمساپ دايىنداعان اباي مەن ءبىرجاننىڭ كەزدەسۋىن بەينەلەيتىن پرولوگ ۇسىنىلدى. قوس الىپتىڭ كەسكىندەرى عانا ەمەس, ىشكى الەمدەگى ۇلتىم دەپ سوققان سەرپىندى سەزىم شىرعاسى دا جۇرەك لۇپىلدەتىپ كوركەم كورىنىس تاپتى. ءبىرجان سالدىڭ ۇرپاعى, اۋدان اكىمى ەرمەك نۇعىمانوۆ كەستەلەنگەن كوركەم سوزبەن تىلسىم تاريح قويناۋىنداعى تاماشا ءبىر مەزەتتى شاقتى بايانداپ شىقتى. جالاڭ ءسوز ەمەس, ءار پىكىرىن عيبراتى عالامات اقىن ولەڭىمەن شەگەلەپ. كەيىنگىگە – مۇرا, ۇرپاققا ونەگە ماڭگىلىك مۇرانىڭ مايەگى ۇعىنىقتى تىلمەن اسەرلى باياندالعان كەزدە قۇلاقتان كىرىپ, بويدى الادى ەكەن. ءانشى باباسىنىڭ توبىقتىعا ساپارى تولىق تارقاتىلدى. سودان سوڭ اۋدان اكىمى مالىك عابدۋللين مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى, بەلگىلى اقىن قۇدايبەرلى مىرزابەكتى ورتاعا شاقىردى. ساحنا تورىندە اقىن اكىمگە قولقا سالدى. قولقاسى اباي ولەڭدەرىن جاتقا وقۋ. اكىم كىدىرگەن جوق, ناشىنە كەلتىرىپ, جينالعان جۇرتتىڭ جانىن جاقسىلىقپەن جالاۋلاتاتىن ولەڭنىڭ تولقىن-تولقىن ىرعاعىنا بەرىلدى. اكىم باستاعان ولەڭدى مەكتەپ وقۋشىلارى جالعاپ اكەتتى. اعا بۋىن باستاعان اتالى ءسوز جاستىق وتىمەن لاۋلاپ, جالعاسىپ جاتتى.
كەش بارىسىندا اباي اندەرى ورىندالدى, ولەڭدەرى وقىلدى. عيبراتتى مازمۇنى جىلىكتەي جىكتەلىپ, تارقاتىلىپ ايتىلدى. ءبىرجان ەلىنە قۇتتى قوناق كەلگەندەي بولدى وسى كۇن.
اقمولا وبلىسى,
ءبىرجان سال اۋدانى
