قىسقا قايىرعاندا, سالا باسشىسى ۇعك جۇمىسىن جاڭعىرتۋ, عىلىمدى مەملەكەتتىك قارجىلاندىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, مەملەكەتتەن تىس قارجىلاندىرۋ ءۇشىن عىلىمنىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ, عىلىمي كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسىن تۇبەگەيلى ارتتىرۋ سىندى نەگىزگى باعىتتاردى جەتىلدىرۋ كەرەگىن جەتكىزگەن-ءدى. ياعني, ۇعك قۇرامىن قالىپتاستىرۋ پروتسەسى تۇبەگەيلى قايتا قارالدى, ونىڭ مۇشەلەرىنە قويىلاتىن تالاپتار دا قاتاڭداتىلدى. بۇدان بىلاي كانديداتتاردى ۇعك قۇرامىنا ىرىكتەگەن كەزدەگى باستى تالاپ – عىلىمي جاريالانىمدارىنىڭ ساپالى بولۋى. سونىمەن بىرگە ۇعك قىزمەتىنىڭ اشىقتىعى ءۇشىن ناقتى كريتەريلەرى بار جانە ۇپاي قويىلاتىن اشىق داۋىس بەرۋ ەنگىزىلدى. بۇعان دەيىن عىلىمعا ارنالعان كونكۋرستار 3 جىلدا ءبىر رەت وتكىزىلسە, ەندى كونكۋرستار جىل سايىن وتكىزىلىپ, جوبالاردى ىسكە اسىرۋ مەرزىمى 3 جىل بولماق.
مينيستر عىلىمدى دامىتۋ تۋرالى جازباسىنىڭ جالعاسىندا عىلىمي كادرلاردى دايارلاۋدى جەتىلدىرۋ جانە اكادەميالىق ورتانى جاقسارتۋ جونىندەگى كەيبىر شارالارعا توقتالدى. ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ جازۋىنشا, بىرىنشىدەن, عىلىمي قىزمەتتىڭ نەگىزگى ناتيجەلەرىن جاريالاۋ ءۇشىن ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنداعى باقىلاۋ كوميتەتى ۇسىنعان عىلىمي باسىلىمداردىڭ تىزبەسىنە كونتەنتتىڭ جوعارى ساپاسىن قامتاماسىز ەتە المايتىن بەلگىلى ءبىر ولشەمدەر بويىنشا ىرىكتەلگەن 177 وتاندىق باسىلىم كىرەدى. «وسىعان بايلانىستى, ءبىز Scopus جانە Web of Science سياقتى دەرەكتەر قورىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس وسى جۋرنالدارعا قويىلاتىن تالاپتارىمىزدى بەيىمدەۋ بويىنشا جۇمىستى باستادىق. بۇل مىسالى, قوسارلانعان جاسىرىن رەتسەنزيالاۋ, انىق رەداكتسيالىق ساياسات, قابىلدانعان ماقالالاردىڭ جۋرنالدىڭ تاقىرىپتىق باعىتىنا سايكەستىگى, شەتەلدىك رەتسەنزەنتتەر, بارلىق جاريالاۋ ءۇردىسىنىڭ ترانسپارەنتتىلىگى, كۇشتى رەداكتسيالىق القا, اۆتورلىق قۇقىقتى قورعاۋ جانە ت.ب. وسى تالاپتار 1-1,5 جىل ىشىندە كەزەڭ-كەزەڭمەن وسى تىزبەگە كىرەتىن بارلىق وتاندىق عىلىمي جۋرنالدارعا قولدانىلادى. وسى ورايدا باسىلىمداردىڭ سانى قىسقارادى دەپ كۇتىلۋدە, ساپالى كونتەنت ءۇشىن باسەكەلەستىك ارتادى جانە بۇل جالپى العاندا, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى عىلىمي باسىلىمداردى شىعارۋدىڭ كاسىبي اكادەميالىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا قىزمەت ەتەدى» دەيدى ا.ايماعامبەتوۆ.
ەكىنشىدەن, مينيسترلىك Scopus جانە Web of Science حالىقارالىق بازالارىنىڭ قاتارىنا ەنۋى ءتيىس بىرقاتار عىلىمي جۋرنالداردى قارجىلىق قولداۋعا كونكۋرس جاريالاۋدى جوسپارلاپ وتىر. ۇشىنشىدەن, مينيسترلىك سۇرانىسقا يە ەمەس ء«السىز» جۋرنالداردا ماقالالاردىڭ كوپ جاريالانۋىنا قاراعاندا, بەدەلدى جۋرنالداردا ساپالى جاريالانىمداردىڭ از شىققانى جاقسىراق دەگەن ۇستانىمدا. دەگەنمەن, بار ەرەكشەلىكتى ەسكەرە وتىرىپ, الەۋمەتتىك-گۋمانيتارلىق عىلىمداردىڭ دامۋ دەڭگەيىنە سايكەس كەلەتىن گۋمانيتارلىق جانە الەۋمەتتىك ماماندىقتار ءۇشىن جەكەلەگەن تالاپتار قالىپتاستىرىلاتىن بولادى. تورتىنشىدەن, ديسسەرتاتسيالىق كەڭەس تۋرالى ۇلگىلىك ەرەجەگە ديسسەرتاتسيالىق كەڭەس مۇشەلەرىنە قويىلاتىن تالاپتاردى ارتتىرۋ جونىندەگى جاڭا نورما ەنگىزىلەدى. كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ كەمىندە 2/3 بولىگىندە حيرش يندەكسى مەن رەتسەنزيالاناتىن حالىقارالىق عىلىمي جۋرنالداردا كەمىندە 3 جاريالانىم بولۋى ءتيىس. الەۋمەتتىك-گۋمانيتارلىق باعىتتار ءۇشىن بۇل كورسەتكىشتەر تومەن بولادى. سونداي-اق ماگيسترلىك جانە دوكتورلىق ديسسەرتاتسيالار جەتەكشىلەرىنە قويىلاتىن تالاپتار دا وزگەرەدى. ماسەلەن, دوكتورانتتان بەدەلدى جۋرنالداردا جاريالانىم تالاپ ەتىلسە, وندا عىلىمي جەتەكشىنىڭ دە وسىنداي جاريالانىمدارى بولۋى ءتيىس. قازىرگى ۋاقىتتا ءىس جۇزىندە ءتيىستى تالاپتار جوق. ءمينيستردىڭ جازۋىنشا, اكادەميالىق ادالدىقتى دامىتۋ, جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ مازمۇنىن جاڭعىرتۋ, ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋراعا قابىلداۋ, پوستدوكتورانتۋرا ينستيتۋتىن دامىتۋ جانە ت.ب. ماسەلەلەر الداعى ۋاقىتتا جاريالاناتىن بولادى.
