قوعام • 20 جەلتوقسان, 2019

ادەپ پەن ادىلەتتىلىك اراسى

796 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ادەپ جونىندەگى كەڭەستىڭ جۋىرداعى ءبىر وتىرىسىندا تالقىلانعان مىنا ماسەلە جۇرتشىلىقتىڭ نازارىن ەرىكسىز اۋدارىپ, ارقيلى قوعامدىق پىكىرلەر تۋدىرۋعا سەبەپشى بولدى. شەنەۋنىكتىڭ تارتىپتىك جازاعا تارتىلۋىن قولداۋشىلار دا, شەشىمگە قارسىلىق بىلدىرۋشىلەر دە از ەمەس.

ادەپ پەن ادىلەتتىلىك اراسى

ورازبەك بەسكەمپىروۆ تاجىريبەلى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ ءبىرى سانالادى. بۇل سالاداعى جۇمىس ءوتىلى – 16 جىل. بۇگىندە عابيت مۇسىرەپوۆ اتىنداعى اۋداندا قازىناشىلىق بو­لىمگە جەتەكشىلىك ەتىپ, مىندەتىن تا­لاپ­قا ساي اتقارىپ كەلەدى. وسى مەر­زىم ىشىندە قىزمەتىنە قاتىستى بىردە-ءبىر شاعىم تۇسپەگەن. كاسىبي ىسكەرلىك, ادامدارمەن قارىم-قاتىناس, مىنەز-قۇلقى جاعىنان جاعىمدى تۇردە سيپاتتالادى. ولاي بولسا, اياقاستى ءمۇلت كەتىپ, «اتىڭ شىقپاسا جەر ورتەنىڭ» كەبىن قۇشقانى قالاي؟ الدە اينەكتەي شىتىناپ, سىزداۋىقتاي سىزداپ بارىپ جارىلعان «جارانىڭ» بىزگە بەيمالىم سىرلارى بار ما؟

وبلىستىق مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى دەپارتامەنتى باسقارما باس­شى­­­سى­­نىڭ مىندەتىن اتقارۋشى رۋسلان جۇ­ماعۇلوۆ قىزمەتتىك تەكسەرۋ بارىسىن­دا و.بەسكەمپىروۆتىڭ جەر­­گىلىكتى بانكتەر مەن شاعىن نەسيە ۇيىمدارى ارقىلى را­سىمدەگەن نەسيە مولشەرى 4 ميلليون تەڭگەنى قۇراپ, ۋاقىتىلى وتەي ال­ما­عانىن جەت­كىزدى. سوت ورىنداۋشى­لار مەن كول­لەكتورلار قارىزدىڭ وتە­لۋىن تالاپ ەتىپ, مەكەمەگە قايتا-قاي­تا تەلەفون قوڭىراۋلاتسا كەرەك. مۇ­­نىڭ ءوزى ۇجىمداعى مورالدىق-پسي­­حو­­لوگيالىق احۋالعا, قالىپتى ەڭبەك جاعدايىنا كەرى اسەرىن تيگىزىپ, مامان­­داردىڭ مازاسىن الىپ, رەنىشىن تۋ­دىرعان كورىنەدى. باستى «ايىپ» وسى! ءبولىم باسشىسىنىڭ ايتار ءوز ءۋاجى بار. ول نەسيەنىڭ كوپ بولىگى بالالارىنىڭ ەم-دومىنا, سونداي-اق جالعا العان پاتەردىڭ كوممۋنالدىق تولەمدەرىن تولەۋگە جۇمسالعانىن, تو­لەم­نەن باس تارتىپ, جالتارىپ جۇر­مە­­گەنىن, قازىرگى ۋاقىتتا بۋحگالتەريا ارقىلى ماجبۇرلەپ ءوندىرىپ الۋ شا­را­سى قولدانىلىپ جاتقانىن ايتا كە­لىپ, كەلەسى جىلى تولىق جاباتىنىنا سەندىردى.

وسى جەردە كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ ۇستانىمى ەكىگە جارىلعانىن ايتا كەتكەن ءجون. «مەملەكەتتىك قىزمەت­كەر­دىڭ جەكە باسىنا قاتىستى قۇپيا­لى­لىقتى كوللەكتورلاردىڭ جالپاق جۇرتقا جاريالاۋى تۇسىنىكسىز. ماسە­لەگە تەرەڭىرەك ۇڭىلگەنىمىز ءجون سەكىل­دى. جالاقىسى ماردىمسىز شە­نەۋ­­نىكتى كىنالاۋ وڭاي. مەنىڭشە, ال­دىمەن نەسيەنى ونلاين-رەجىمدە شۇلەن تاراتقانداي وڭدى-سولدى ۇلەس­تىرە بەرەتىن شاعىن نەسيە ۇيىم­دا­رىنا زاڭدىق تۇرعىدان توسقاۋىل قويۋدىڭ ناقتى جولدارى ويلاس­تىرىلماسا تالايلار جاپا شەگۋى ابدەن مۇمكىن. العان نەسيەنىڭ جار­تى­­سىنداي پايىزدىق ۇستەمە بەل­گىلەۋ س ۇلىكشە سورۋ دەگەن ءسوز. ادام­دار قى­سىلعاننان كەيىن ولاردىڭ قىز­­مەتىنە امالسىز جۇگىنىپ, ونىڭ اقى­­رى وسىنداي تىعىرىقتارعا تىرەپ جا­­تادى. زاڭ نورمالارىمەن قاتار ادام­گەرشىلىك ار-وجدان بار ەكەنىن دە ۇمىت­پاۋىمىز كەرەك. سوندىقتان شاعىن نە­سيە ۇيىمدارىنا زاڭدىق تۇرعىدان شەك­تەۋلەر مەن تىيىمدار سالىنعانى ءجون», دەدى تاجىريبەلى زاڭگەر ينەسسا قۋا­نوۆا.

دەپارتامەنت باسشىسى ەلەنا ستە­پا­­نەنكونىڭ پىكىرى باسقاشا ءوربىدى. ونىڭ ايتۋىنشا, و.بەسكەمپىروۆ ادەپ نورمالارىنا جات قىلىقتارعا بارعان. كەز كەلگەن باسشى ءوزىنىڭ ءىس-ارەكەتىمەن جانە مىنەز-قۇلقىمەن قوعام تاراپىنان ايتىلاتىن سىنعا سەبەپكەر بولماۋى ءتيىس. ۇجىمدا قولايسىز جاعداي تۋدىرعانى ءۇشىن وعان تارتىپتىك جازا قولدانۋ تۋرالى ۇسىنىس قولداۋ تاپتى.

تالقىلاۋشىلار مەملەكەتتىك قىز­مەتشىلەردىڭ ادەپ كودەكسىندەگى تالاپ­تار­عا سۇيەنگەنى انىق. كودەكستە جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ مىنەز-قۇل­قىنىڭ نەگىزگى ستاندارتتارى بەل­گى­لەنىپ, حا­لىقتىڭ مەملەكەتتىك ور­گاندارعا سە­نىمىن نىعايتۋدى, مەم­لەكەتتىك قىز­مەتتە ءوزارا قارىم-قاتى­ناستىڭ جو­عا­رى مادەنيەتىن قالىپ­تاستىرۋدى, مەملەكەتتىك قىز­مەت­شىلەردىڭ ادەپسىز مىنەز-ق ۇلىق جاع­داي­لارىنىڭ الدىن الۋدى دىتتەيدى. دە­گەنمەن «تاياقتىڭ ەكى ۇشى بار» دە­مەكشى, قارسى تاراپتىڭ, ياعني كول­لەك­تورلاردىڭ ازاماتتىڭ جەكە باسىنا قاتىستى مالىمەتتى جۇرت­شى­لىققا جاريا ەتۋى دۇرىس ەمەس دەۋ­شى­لەردىڭ قاراسى مول. شىنىندا دا, داۋدىڭ باسى نەسيەنى ءوندىرىپ الۋعا جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ جۇمىس ورنىنا قايتا-قايتا تەلەفون سوعۋىنان باستاۋ الىپ تۇرعانى بەلگىلى. وسى جەردە نەس­يە الۋ قۇپيالىعىن ورەسكەل بۇزۋ, ەش سەبەپسىز ۇجىم مۇشەلەرىنىڭ مازاسىن الۋ فاكتىلەرى كورىنىس تاپقانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. جانە دە ەڭ باس­تى­سى ەرىكسىز ءوندىرىپ الۋ شاراسى بويىنشا قارىزدى وتەۋ ۇدەرىسى الدە­قا­شان قولعا الىنعان. ونىڭ ۇس­تى­نە جۇمىس پروتسەسىنىڭ السىرەپ, ناشارلاپ كەتكەنى جايلى دالەلدەردىڭ جەتكى­لىك­سىز ەكەنى دە كوزگە انىق شالىنادى.

جاۋاپكەرشىلىكتەن قاساقانا جال­­­تار­­­عان باسشىلاردى تارتىپتىك جا­ۋاپ­­­كەر­­شىلىككە تارتۋ كەرەك. بىراق و.بەس­­كەمپىروۆتەن ونداي ءىس-ارەكەت سەزىل­­مەيدى. بولارى بولىپ, بوياۋى سىڭ­­گەننەن كەيىن جازالاۋ شەشىمىنىڭ قا­­بىل­دانۋى تۇسىنىكسىز.

 

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار