كاسىبىن شاعىن شەبەرحانادا باستاعان ول «زەرلەۋ» اۆتورلىق ءۇيىنىڭ نەگىزىن قالاعان. حالقىمىزدىڭ قولدانبالى ونەرىن شارتاراپقا تانىتا ءجۇرىپ, جادىگەرلەردى قالپىنا كەلتىرۋ ءىسىن جولعا قويعان ديزاينەردىڭ توپتاماسىنداعى التىنمەن اپتالىپ, كۇمىسپەن كومكەرىلگەن ۇلتتىق ناقىشتاعى كيىمدەر سانىمەن عانا ەمەس, ورىندالۋ تەحنيكاسىمەن دە نازار اۋدارتادى.
ماتا بەتىنە جاراسىمدى قونا كەتكەن كەستەلەر مەن كۇردەلى ويۋ-ورنەك كورگەن جاندى ەرەكشە اسەرگە بولەپ قانا قويماي, ءار بۇيىمنىڭ تاريحىنا تەرەڭدەۋگە ماجبۇرلەيدى. اسىرەسە حاندار, بيلەر مەن سۇلتاندار, حانشايىمدار زەرلى كيىمدەرىنىڭ زاماناۋي ۇلگىلەرى ۇمىت بولا باستاعان ۇلتتىق ونەردى ايشىقتايدى. بۇگىندە شەبەر قالپىنا كەلتىرگەن قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىندەگى قابىردى جاباتىن كىلەم مەن جاڭگىر حاننىڭ اسكەري كيىمى, جاڭگىر حاننىڭ جارى فاتيما حانشانىڭ ءبىرىنشى نيكولايدىڭ تاققا وتىرۋ راسىمىنە كيگەن كويلەگى مەن كامزولى مۋزەيلەردە سالتانات قۇرىپ تۇر.
– ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان جىلدارى بۇل بىرەگەي ونەر جويىلىپ كەتۋدىڭ الدىندا ەدى. قانشاما قۇپيا-سىرى ۇمىتىلىپ, ءداستۇردىڭ ءوزى كومەسكىلەنە باستاعانى بەلگىلى. سالا جاناشىرلارى مەن عالىم زەرتتەۋشىلەردىڭ ىزدەنىسى ناتيجەسىندە قۇپيا قالعان تالاي دەرەكتەر عىلىمي اينالىمعا ەنىپ, جادىگەرلەردى جاڭعىرتۋ ءىسى باستالدى. اعاش وڭدەۋ, زەرگەرلىك ءىس, توقىما, كيىز باسۋ مەن كىلەم توقۋ سياقتى قولدانبالى ونەر جانداندى. زەرتتەي كەلە كەستە ونەرىنىڭ ءوزى دە ايقاس تىگىستەن باستاپ تەگىس كەستەگە دەيىن سان الۋان باعىتتى قامتيتىنىن انىقتادىق. اسىرەسە جويىلىپ كەتۋگە شاق قالعان ەليتالىق ونەر – زەرلەۋدىڭ سىرى ەرەكشە ەكەن. كەڭەس بيلىگى تۇسىندا تۇرمىستىق بۇيىمداردى التىنمەن زەرلەۋ وتكەننىڭ قالدىعى دەپ قابىلداندى. سۇرانىستىڭ جوقتىعىنان زەرلەپ تىگۋ ونەرى XIX عاسىردىڭ باسىنان بەرگى ارالىقتا نازاردان تىس قالدى. قازىرگى كەزدە ساندىك-قولدانبالى ونەردىڭ كونە ۇلگىلەرى زامان سۇرانىسىنا يە بولىپ, ترەندكە اينالدى. ال زەرلەپ تىگۋ ءادىسى كەڭىنەن قولدانىس تابا باستادى, – دەيدى شەبەر.
شەبەردىڭ توپتاماسىنداعى ءسان-سالتاناتقا كيەتىن ۇلتتىق كيىم عانا ەمەس, كۇندەلىكتى ءومىردىڭ سانىنە ارنالعان التىن زەرلى بۇيىمدار ەرەكشە كوز تارتادى.
الماتى
