ماي ايىندا ء«باسپاسوزدى كۇشەيتۋ جۇماسى» اشىلادى. ء«باسپاسوزدى كۇشەيتۋ جۇماسى» دەگەن سوزگە ەل قازاعى تۇسىنبەس. سول سەبەپتى, اۋەلى, مۇنىڭ نە ەكەنىن ايتىپ ءوتۋ كەرەك بولار. قازىرگى ۋاقىتتا ءبىر ءىستى كۇشەيتۋ ءۇشىن قالالى ەلدەردە سول كۇشەيتىلمەك بولعان ءىستىڭ جوعارعى باقىلاۋشى مەكەمەلەرى بىرنەشە كۇندەي سول ىسكە جاردەم جيناۋ, سول ءىستى قاي جاعىنان بولسا دا كۇشەيتۋ رەتىندە جالپى حالىققا سول ءىستىڭ قانداي پايداسىنىڭ بار ەكەنىن جاريالاپ, ۇگىت-ناسيحات تاراتادى. مۇنداي كوپشىلىكتىڭ جۇمىلىپ ىستەگەن ىستەرى ءبىر جۇما, ەكى جۇما شامالارىندا بولادى. قازاقستاندا رەۆوليۋتسيانىڭ عانا ەكپىنىمەن تۋعان ءباسپاسوز (گازەت, جۋرنال) بۇل ۋاقىتقا شەيىن ءتۇرلى سەبەپتەرمەن ءالسىز بولىپ كەلگەن سوڭ, ءباسپاسوزدى باقىلاۋشى, باسقارۋشى مەكەمەلەر وسى مايدىڭ ىشىندە سول ءباسپاسوزدى ءتۇرلى رەتتەن كۇشەيتۋ ماقسۇتىمەن جالپى حالىققا جاريالاپ, ءبىر جۇماداي ءباسپاسوزدىڭ حالىققا قانداي پايداسىنىڭ بار ەكەنىن ايتىپ, قازاقستاندا ءباسپاسوز قانداي حالدە ەكەنىن ايتىپ, حالىقتىڭ بۇل ءباسپاسوز كۇشەيۋىنە قانداي جاردەم بەرۋى كەرەك ەكەنىن ايتىپ, جۇرتقا ۇگىت-ناسيحات تاراتپاق.
ەندى قازاق ءباسپاسوزىنىڭ قازاقستاندا قانداي ەكەنىنە كەلەلىك.
پاتشا تۇسپەي تۇرعان زاماندا زاكوننىڭ تارلىعىنان ءھام قازاقتىڭ الەۋمەت ىستەرىنە قاتىناسقان, وقىعان ادامدارىنىڭ ازدىعىنان قازاق تىلىندە وقۋ قۇرالدارى بىلاي تۇرسىن, ءباسپاسوز دەگەن نارسە (ماسەلەن, گازەت, جۋرنال) وتە شامالى بولدى. بۇكىل قازاقستاندا ءبىر عانا گازەت, ءبىر عانا جۋرنال بولدى.
رەۆوليۋتسيا بولىپ, پاتشا تۇسكەن سوڭ, قازاقستاننىڭ ءار جەرىندە گازەت-جۋرنال شىعا باستادى. بۇل گازەت-جۋرنالدار كۇنى بۇگىنگە دەيىن ءتۇرلى سەبەپتەرمەن ناشار شىعىپ كەلەدى.
ونىڭ سەبەپتەرىنىڭ ەڭ ۇلكەندەرى مىنالار:
گازەت-جۋرنالعا ۇكىمەت تاراپىنان بەرىلەتىن جەتكىلىكتى قاراجات جوق.
گازەت-جۋرنالدى قازاقتان الىپ وقۋشىلار وتە از.
الىپ وقۋشىلار وتە ازدىعىنىڭ سەبەبى – ءبىرىنشى, حالىق وقۋ بىلمەيدى, نادان; ەكىنشى, ەلگە ءجوندى پوچتا ءجۇرىپ تۇرمايدى; ءۇشىنشى, قىرداعى, اۋىلداعى قازاقتىڭ قولىندا گازەتكە تولەۋگە اقشا بولمايدى.
گازەتتىڭ جازۋشىلارعا تولەپ وتىراتىن اقشاسى, پ ۇلى بولماعان سوڭ, ول گازەتكە قالالى جەردەگى جازۋشىلار كوڭىلدەگىدەي جازىپ وتىرمايدى.
قالادا كوڭىلدەگىدەي, ۇزبەي جازىپ وتىراتىن جازۋشىلار بولماعان سوڭ ءھام قىردان, اۋىلدان ەلدىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن جازىپ وتىراتىن جازۋشىلار بولماعان سوڭ گازەتتىڭ ءوزىنىڭ دە ءسانى كەتەدى, ءوزىنىڭ دە ماڭىزى بولمايدى, ءوزىنىڭ دە باعاسى, قادىرى بولمايدى.
جانە ءباسپاسوز جالپى حالىققا, اسىرەسە, قالادان الىس, ەلى كوشپەلى, ءتورت مۇشەسىن ءتورت جاققا جايىپ سالىپ, كولبەپ جاتقان جەرى شالعاي قازاق اراسىنا ءباسپاسوزدىڭ وتە قاجەت ەكەنىن ءھام ول ءباسپاسوزدى كۇشەيتۋگە كەرەك ەكەنىن ءبىزدىڭ ءىس باسىنداعى ازاماتتارىمىزدىڭ كوبى بىلگىسى كەلمەيدى.
الەۋمەت جۇمىسىنا, قازاق ەڭبەكشىلدەرىنە قىزمەت قىلۋدى كوبى بىلمەيدى. بىلگەن بىلىمدەرى مەكەمە كەڭسەلەرىندە «بۇيرىققا قول قويۋدا» عانا بولادى. مىنە, قازاق تىلىندە ءباسپاسوزدىڭ ناشار كەلە جاتقانىنا ۇلكەن سەبەپتەر – وسىلار. ارينە, بۇلاردان باسقا دا سەبەپتەر جوق ەمەس. ەندى, وسى ايتىلعان گازەتتىڭ ناشار كەلۋىنە سەبەپ بولىپ كەلە جاتقان ىستەردى جەڭۋگە تىرىسىپ, وسى كەلەسى مايدىڭ ىشىندە جاريالانىپ اشىلاتىن ء«باسپاسوز كۇشەيتۋ جۇماسىندا» قازاق ەڭبەكشىل تابىنىڭ ازاماتتارى جۇمىلىپ, وسى ىسكە كىرىسۋلەرى كەرەك.
بۇل رەتتە الدىڭعى تىلەك مىناۋ:
ەلدەن ءھام قالالاردان اقشا جىبەرىپ, گازەت الۋشىلاردىڭ سانى كوبەيسىن.
ەلگە, اۋىلعا, قالالارعا جىبەرىلگەن گازەتتەر توقتاپ جاتپاي, تۋرا الۋشى يەسىنە ءتيىپ وتىراتىن بولسىن.
ەلدەن گازەتكە ۇزبەي حابار, ءسوز جازىپ وتىراتىن كىسىلەر بولاتىن بولسىن.
قالاداعى ءىس باسىندا جۇرگەن ەڭبەكشىل تابىنىڭ ازاماتتارى گازەتكە ۇزبەي ءسوز جازىپ وتىراتىن بولسىن.
قازاق گازەتتەرىن باسىپ تۇراتىن باسپاحانالار تۇزەلىپ, كۇشەيسىن.
گازەتتەر الدىمەن قازاق ەڭبەكشىلەرىنىڭ كوپ جەرىنە تارالاتىن بولسىن.
مۇنىڭ ءبارىنىڭ ورنىنا كەلىپ وتىرۋىن ءىس باسىنداعى ازاماتتار مويىندارىنا الىپ, سولار باقىلاپ وتىرسىن. مىنە, ازىرگە الدىڭعى ءبىراز تىلەكتەرىمىز وسى.
بىلايعىسى ۋاقىتىندا تاعى دا جازىلار. اۋىلداعى ەڭبەكشى قازاق, گازەت وقىماساڭ كۇللى دۇنيەدە نە بولىپ جاتقانىن بىلمەيسىڭ. گازەت وقىماساڭ, ەلگە ءار جۇمىسپەن شىققان ميليتسيا, سوت ءھام ءتۇرلى كوميسسيا, اگەنتتەردىڭ تۋرا ىستەپ جۇرگەندەرىن, تەرىس ىستەپ جۇرگەندەرىن بىلمەيسىڭ.
فەۆرال, مارت ايلارىندا قازاقستاننىڭ 3-ءشى ايماقتىق پارتيا جيىلىسىنىڭ الدىندا سەمەي, اقمولا گۋبەرنيالارىنا عابدوللا جولداس اسىلبەكوۆ بارعاندا ول ەكى گۋبەرنيانىڭ بارلىق اۋىلدىق, بولىستىق يسپولكومدارىنىڭ ءبارى «ەڭبەكشىل قازاق» گازەتى مەن «قىزىل قازاقستان» جۋرنالىن الماق بولىپ, عابدوللا جولداستىڭ وزىنەن جۋرنال مەن گازەتتىڭ ارقايسىسىنا ءبىر مىڭ التى جۇزدەن اسا داناسىنا (1600) اقشا جىبەرگەن.
بۇدان بارلىق گۋبەرنيا ۇلگى السىن, قازاق ەڭبەكشىسى!
گازەت وقىماساڭ – مەڭىرەۋ, قۇلاقسىز ساڭىراۋسىڭ.
ءار ۇكىمەتتىڭ, ءار قاۋىمنىڭ, ءار تاپتىڭ ويى, ىستەمەك ىستەرىنىڭ اڭعارى, جوباسى گازەتتەرىنە ءتۇسىپ وتىرادى. تۇتاس تاپتىڭ ءىسىن سول تاپتىڭ ءاربىر سانالى مۇشەسى ءبىلىپ وتىرۋى كەرەك.
ەندى, سىلكىنىپ گازەت وقۋ كەرەك. قازاق كەدەيى, قاتاردان قالما.
ماناپ شاميل.
