بىرىنشىدەن, اعىمداعى بيلىك جۇيەسى قانداي بولسا, رەسمي باق تا سونداي بولعانى – اششى شىندىق. سوندىقتان دا وتكەن كەزەڭگە سىن كوزىمەن قاراپ, گازەتتىڭ ءوز تۇسىندا بولشەۆيكتىك-كوممۋنيستىك جۇيەنىڭ قۇرامداس بولىگى بولىپ, وزىنە جۇكتەلگەن ءرولىن اتقارعانىن ەسكەرگەنىمىز ءجون.
سونىمەن بىرگە قاتىپ-سەمىپ قالعان جۇيەنىڭ تۇسىندا جوعارى جاقتىڭ تىيىمى مەن ساياسي تسەنزۋرانى شىعارماشىلىق ءادىس-تاسىلدەرمەن وراعىتىپ ءوتىپ, گازەت جانە ونىڭ رەداكتسياسى ۇلتتىق ماڭىزعا يە يگى ىستەردىڭ باسى-قاسىندا بولعانىن دا ايتۋعا ءتيىسپىز.
اسىرەسە ول رۋحاني ومىرگە كوپ قاتىستى. گازەت ونەر مەن ادەبيەت, عىلىم مەن تەحنيكانىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوسقانى راس. قانشاما تالانتتارعا, جاڭا ەسىمدەرگە جول اشىلدى! ءوز باسىم گازەتتە شەرحان مۇرتازا سەكىلدى ۇلى رەداكتور تۇسىندا جۇمىس ىستەگەنىمدى ماقتانىش ەتەمىن. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ سوڭعى كۋرسىندا ءجۇرىپ, گازەتكە قىزمەتكە شاقىرىلدىم. كەڭەس وداعى ىدىراماي, كومپارتيا ۇستەمدىك ەتىپ تۇرعان شاقتىڭ وزىندە گازەتتە ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن قوعامدىق مۇددە اشىقتان-اشىق ايتىلا باستادى. سىرەسىپ قالعان كوممۋنيستىك ۇگىت-ناسيحاتتىڭ كوبەسى سول تۇستا سوگىلە باستالعان-دى. گازەت قۇرىلتايشىسى – كومپارتيانىڭ ورتالىق كوميتەتىنە جاقپايتىن سىني ماقالالار سول كەزدە جاريالانا باستادى. قىلىشى مەن قالامىنان قان تامعان پارتيالىق بيۋروكراتيادان كوز اشا الماي كەلگەن باسىلىمدا دەموكراتيا نىشاندارى پايدا بولا باستادى. ونىڭ ءبارى گازەتتىڭ بەدەلى مەن تارالىمىن كۇرت ارتتىردى.
ەكىنشى تاعىلىم گازەتتىڭ قازىرگى قوعامداعى ورنىنا قاتىستى. ءيا, باسىلىمدا وڭ وزگەرىستەردىڭ نىشانى بار, زاماناۋي فورمالار مەن ءادىس-تاسىلدەر ەنگىزىلىپ, گازەت باسەكەلى نارىقتىق ورتاعا بەيىمدەلۋگە بەت بۇرعانداي. بىراق, مەنىڭشە, ساياسي ەرىك-جىگەردى قاجەت ەتەتىن اسا ماڭىزدى ءبىر قادامعا بارماي, ول ۇمتىلىس تولىققاندى جەمىسىن بەرە المايدى. ونىڭ ءمانىسى مىنادا. قوعام قانداي بولسا, باق تا, سونىڭ ىشىندە, ءداستۇرلى تۇردە بيلىكتىڭ باستى ءۇنى رەتىندە قابىلداناتىن گازەت تە سونداي بولۋى شارت. ياعني, قوعامدا قانداي وي-پىكىر ورىن السا, ول مىندەتتى تۇردە گازەتتە ءوز كورىنىسىن تابۋى كەرەك. نارىقشالاساق, قوعام تاراپىنان قانداي سۇرانىس بار, گازەت تاراپىنان سونداي ۇسىنىس بولۋى قاجەت! جابىق تاقىرىپ نە تىيىم سالىنعان تۇلعالار بولماۋى ءتيىس. ايتپەسە, وقىرمان سەنىمىنە يە بولۋى قيىن. كەز كەلگەن وقيعا ءبىر عانا رەسمي پوزيتسيا تۇرعىسىنان ەمەس, بالاما, ونىڭ ىشىندە تاۋەلسىز ساراپشىلار پىكىرى تۇرعىسىنان تالدانسا, ونداي اقپاراتقا, ونداي باسىلىمعا وقىرماننىڭ كوزقاراسى دا, ءىلتيپاتى دا باسقاشا بولماق. مەنىڭشە, وسى وزگەرىسكە قوعام دا, جۋرناليستىك قاۋىم دا, وقىرمان دا دايىن. ەندىگى جەردە بيلىك قوعامدىق ساناداعى وسى مەتامورفوزانى ەسكەرىپ, شىنايى ءسوز بوستاندىعىنا كەپىلدىك بەرۋى ءتيىس. سول كەزدە «بيلىكشىل» جانە «انتيبيلىكشىل» بوپ قاق بولىنگەن قوعام دا بارشاعا ورتاق مەملەكەتتىك, ۇلتتىق, وركەنيەتتىك قۇندىلىقتار توڭىرەگىندە اشىق پىكىر الىسىپ, سول مۇددەلەر توڭىرەگىندە ودان سايىن ۇيىسا تۇسەر ەدى. عاسىرلىق تاريحى بار گازەتتىڭ ءبىر ميسسياسى وسى دەپ سانايمىن.
ءامىرجان قوسانوۆ,
ساياساتكەر, 1989-1990 جج. «سوتسياليستىك قازاقستاننىڭ» ءتىلشىسى
