جالدامالى پاتەر كىمدەرگە بەرىلەدى؟
ستاتيستيكا بويىنشا, قازاقستاندا 14 پەن 29 جاس ارالىعىندا 4 ملن-عا جۋىق جاستار بار. ونىڭ ىشىندە 245 مىڭ جاس ازامات ەلوردادا ءومىر سۇرەدى, جۇمىس ىستەيدى. نۇر-سۇلتان قالالىق اكىمدىگىنىڭ ايتۋىنشا, بيىل جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا 1050 پاتەر قاراستىرىلعان. سونىمەن جاستار جىلىنداعى ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز بەرىلەتىن جالدامالى پاتەرگە كىمدەر ءوتىنىم بەرە الادى؟
ءبىرىنشى, جاسى 29-عا تولماعان كەز كەلگەن قازاقستان ازاماتى (قۇجاتتاردى تاپسىرۋ جانە وتىنىمدەردى قاراۋ كەزىندە, ياعني 2019 جىلدىڭ 6 جەلتوقسانىنا دەيىن ءوتىنىم بەرۋشى ازامات 29 جاستان اسىپ كەتپەۋى كەرەك) قاتىسا الادى. ەكىنشى, مەكتەپ اتتەستاتى مەن جوعارى وقۋ ورنىن بىتىرگەن ديپلومى بار جانە جۇمىس ىستەپ جاتقان ازامات بولۋى كەرەك. ءۇشىنشى, نۇر-سۇلتان قالاسىندا كەيىنگى 2 جىلدان كەم ەمەس تۇراقتى تىركەۋدە (مىندەتتى تۇردە ەكى جىل تىركەۋ بولۋى كەرەك. ياعني, 2017 جىلدان باستاپ 2019 جىلعا دەيىنگى كەزەڭدە تۇراقتى تىركەلگەن, بىراق قانداي دا ءبىر سەبەپتەرمەن ۇزىلىستەر بولسا – ۇمىتكەر ىرىكتەۋدەن وتپەيدى) بولۋى مىندەتتى. ءتورتىنشى, ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ جانە ونىڭ بارلىق وتباسى مۇشەلەرىنىڭ قازاقستان بويىنشا مەنشىك قۇقىعىندا تۇرعىن ءۇيدىڭ, سونداي-اق 2 جىل ىشىندە ساتىپ الۋ قۇقىعىمەن جالعا الۋ تۇرعىن ءۇيىنىڭ بولماۋى, بەسىنشى تولەم قابىلەتتىلىگىن راستاۋ ء(وتىنىش بەرۋشىدە سوڭعى 6 ايدا اي سايىنعى تابىس كەمىندە 101 000 تەڭگە) كەرەك.
– ۇمىتكەرلەردى تاڭداعاندا ونىڭ وتباسىلىق جاعدايى مەن بالالارىنىڭ بولۋى دا ەسكەرىلەدى. اتالعان باعدارلاما 2021 جىلعا دەيىن جۇزەگە اسىرىلادى. ياعني, ءار جىل سايىن 3 مىڭ پاتەر جالعا بەرىلسە, 2021 جىلعا دەيىن رەسپۋبليكا بويىنشا 9 مىڭ پاتەر بەرىلەتىن بولادى. بۇل ماقساتتا بيۋدجەتتەن 21,6 ملرد تەڭگە قارجى ءبولىندى. تاعى ءبىر ەرەكشە ايتىپ وتەتىن جايت, پاتەر ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەدى, – دەدى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى جاستار جانە وتباسى ىستەرى كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى شاحماردان بايمانوۆ.
قانداي قۇجاتتار كەرەك؟
ەگەر جاستار جوعارىداعى بەس كريتەريگە ساي كەلسە, قۇجاتتارىن تاپسىرا الادى. ءوتىنىم بەرۋشىلەر جاستار ساياساتى جونىندەگى باسقارماعا كەلەسى قۇجاتتارىن تاپسىرادى: ارنايى ۇلگى بويىنشا جازىلعان ءوتىنىش; ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجات; ءبىلىمى تۋرالى قۇجات; نەكە قيۋ تۋرالى كۋالىك (بار بولسا); بالالاردىڭ تۋ تۋرالى كۋالىگى (بار بولسا); ءوتىنىش بەرۋشىگە جانە وتباسىنىڭ بارلىق مۇشەلەرىندە جىلجىمايتىن م ۇلىكتىڭ جوقتىعىن راستايتىن انىقتاما; جۇمىس ورنىنان انىقتاما; ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ اي سايىنعى تابىسىن كەمىندە 40 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە راستايتىن سوڭعى التى اي ىشىندەگى تابىسى تۋرالى انىقتاما; قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك كودەكسىنىڭ 35-بابىنا سايكەس ەڭبەك ءوتىلىن راستايتىن قۇجاتتار; بانكتىك شوتتىڭ بولۋى جانە ءنومىرى تۋرالى انىقتاما جانە بانكتىك شوت بويىنشا اقشانىڭ قالدىعى مەن قوزعالىسى تۋرالى ءۇزىندى; ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ ءتۇرلى قىزمەت سالالارىنداعى جەكە جەتىستىكتەرىن راستايتىن قۇجاتتار (بار بولسا).
قۇجاتتار پاكەتى بەس جۇمىس كۇنى ىشىندە تەكسەرىلۋى ءتيىس. ەگەر ءوتىنىم بەرۋشى بارلىق انىقتامالارىن جيناپ ۇلگەرمەسە, ول ءۇشىن تاعى ءبىر كۇن بەرىلەدى. ادامدار قۇجاتتارىن تاپسىرعان سوڭ, قاراشا ايىنان باستاپ نۇر-سۇلتان, الماتى جانە شىمكەنت قالالارىندا تۇرعىن ءۇي بولىنەدى. اكىمدىكتەر 10 جۇمىس كۇنى ىشىندە بالدى ساناپ, ۇمىتكەرلەر ءتىزىمىن جاساۋى ءتيىس. بالدى نەعۇرلىم جوعارى بولعان سايىن پاتەر الۋ ىقتيمالدىعى سوعۇرلىم كوبىرەك.
– 29 جاسقا تولماعان استانالىق جاستار جالعا پاتەر الۋعا ءوتىنىمدى اكىمدىككە نەمەسە ءتيىستى ورىندارعا قۇجات جيناپ سابىلماي-اق, Smart Astana پورتالى ارقىلى ەلەكتروندى تۇردە تاپسىرا الادى. جالدامالى ۇيدەن ءۇمىتتى بولساڭىز Smart Astana پورتالىندا ەتسق ارقىلى ونلاين رەجىمدە ءوتىنىش جىبەرە الاسىز. ال قۇجاتتار قاراشانىڭ 5-10 ارالىعىندا قابىلدانادى. سودان سوڭ بارلىق ءوتىنىش تەكسەرىلەدى. بۇدان ءارى اكىمدىك 25 قاراشا مەن 6 جەلتوقسان ارالىعىندا بالدى ەسەپتەپ, ۇمىتكەرلەردىڭ ءتىزىمىن جاسايدى. بالل نەعۇرلىم كوپ بولسا, پاتەردى الۋ مۇمكىندىگى سوعۇرلىم جوعارى, – دەيدى قالالىق اكىمدىككە قاراستى «تۇرعىن ءۇي» قورىنىڭ ديرەكتورى نۇرسۇلۋ قوجاحمەتوۆا اكىمدىكتە وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا.
ۇپاي نە ءۇشىن جانە قالاي ەسەپتەلەدى؟
بۇل قۇجاتتاردىڭ كوپشىلىگى جالدامالى پاتەردى الۋدا جەڭىلدىكتەر ءۇشىن سۇرالادى. ياعني, اربىرىنە بالل ەسەپتەلىنىپ, جوعارى بالل جيناعان جاستار الدىڭعى كەزەكتە باسپاناعا يە بولادى. ال ۇمىتكەرلەر بىردەي بالل جيناعان جاعدايدا ءوتىنىشتى بۇرىن تاپسىرعاندار باسىمدىققا يە بولادى.
ەگەر ءسىزدىڭ كاسىبىڭىز «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا سايكەس حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتكەن قاجەتتى 100 ماماندىق تىزىمىنە كىرەتىن بولسا — 10 بالل (سۇرانىسقا يە 100 ماماندىقتار ءتىزىم zhilfond.كz سايتىنان قاراۋعا بولادى), وتباسىلى بولسا – 5 بالل (نەكەدە تىركەلگەن ءاربىر جىلى ءۇشىن 2 بالل), 1 بالا بولسا – 1 بالل, ەكىنشى بالادان باستاپ – 2 بالل قوسىلادى. جەكە كاسىپكەرلىكپەن اينالىسقانىڭىزعا كەمىندە 1 جىل بولسا – 5 بالل, ءاربىر جىل ءۇشىن 1 بالل ەسەپتەلىنەدى. ءوز سالاسىندا جەكە جەتىستىكتەرى بولعان كىسىلەرگە 2 بالل ەسەپتەلسە, بيۋدجەتتىك ۇيىمدارداعى ەڭبەك قىزمەتى ءۇشىن 5 بالل (ەڭبەك ءوتىلىنىڭ ءاربىر جىلىنا 1 بالل) قوسىلادى. ال ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ جيناق شوتتارىنداعى (دەپوزيتتەرىندەگى) جيناقتاردىڭ ءاربىر جىلى ءۇشىن 2 بالل ەسەپتەلىنەدى.
تۇرعىن ءۇي قاي جەردە ورنالاسقان؟
نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ قۇرىلىس باسقارماسى مالىمەتى بويىنشا, 1050 پاتەردىڭ 202-ءسى 2 بولمەلى پاتەردەن, 848-ءى 1 بولمەلى پاتەردەن بەرىلەتىن بولادى. جاس ازامات نەمەسە ازاماتشا جالعا بەرىلەتىن پاتەردە 5 جىل تۇرا الادى. ياعني, 5 جىلدان سوڭ پاتەردى بوساتۋ قاجەت جانە ساتىپ الۋ قۇقىعى بەرىلمەيدى. سەبەبى ول پاتەر باسپاناعا ءزارۋ كەيىنگى بۋىن جاستارىنا بەرىلەتىن بولادى. اي سايىنعى پاتەردى جالداۋدىڭ قۇنى 5 مىڭ تەڭگەدەن 15 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا بولادى. بۇل جەردە پاتەردىڭ اقىسى كولەمىنە قاراي بەلگىلەنەدى.
سونداي-اق ەلوردا اكىمدىگىنىڭ ءباسپاسوز ورتالىعىندا وتكەن بريفينگتە نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ تۇرعىن ءۇي قورىنىڭ ديرەكتورى نۇرسۇلۋ قوجاحمەتوۆا جالدامالى باسپانالار ش.ءۋاليحانوۆ – س.سەيفۋللين كوشەسىنىڭ قيىلىسىندا («ارتەم» سو ماڭايى), بوگەنباي باتىر مەن ءا.جانگەلدين كوشەلەرىنەن بەرىلەتىنىن, ءبىر بولمەلى پاتەر اۋدانى 30-45 شارشى مەتر بولسا, ەكى بولمەلى 46-70 شارشى مەتر ارالىعىندا, ءبارى دە جاڭا پاتەر ەكەنىن ايتتى.
تاۋەلسىزدىك كۇنىنە وراي ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالدامالى پاتەرگە ءيا بولعان ازاماتتاردىڭ ءتىزىمى zhilfond.kz سايتىندا جاريالانادى. سونداي-اق اتالعان باعدارلاماعا قاتىستى بارلىق سۇراق بويىنشا 109 كولل-تسەنتر نومىرىنە حابارلاسا الاسىز. (ۇيالى تەلەفوننان تەگىن).
