بيىل 4 قىركۇيەكتە شىمكەنتتىك ءبىر توپ اتا-انا مەكتەپ جەتىسپەۋشىلىگى سالدارىنان مونشادا ءبىلىم الىپ جاتقان بالالارىنىڭ ەرتەڭىنە الاڭداپ, قالا اكىمدىگى مەن ءبىلىم باسقارماسىنا تالاپ قويعان بولاتىن.
«بۇل جەر سانيتارلىق تالاپتارعا ساي ەمەس. ءورت قاۋىپسىزدىگى ساقتالماعان. بۇرىن مونشا بولعان جەردە قالاي بالا وقىتامىز؟», دەگەن ءۋاج ايتىپ, شاعىمدانعان-تۇعىن.
تارقاتىپ ايتار بولساق, شىمقالانىڭ ءنۇرسات شاعىن اۋدانىنداعى №80 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ نەگىزگى عيماراتىنداعى وقۋشى سانى شامادان تىس كوپ بولعاندىقتان, مەكتەپ باسشىلىعى قوسىمشا عيمارات ىزدەگەن جانە وزگە نىسان تاپپاعان سوڭ بۇرىن مونشا بولعان عيماراتتىڭ يەسىمەن كەلىسىمگە كەلگەن. ناتيجەسىندە 1 قىركۇيەك كۇنى مەكتەپ رەسمي تۇردە اشىلىپ, دالادا قالعان 700-گە تارتا وقۋشى سوندا ءبىلىم الۋعا ءماجبۇر بولعان. بىراق اتا-انالار بۇل جەردە بالالارىن وقىتۋعا قارسى بولعان. سونداي-اق تاۋارلار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ ماماندارى دا مەكتەپتىڭ تالاپقا ساي كەلمەيتىنىن ايتىپ, بارلىق وقۋشىنى كوشىرۋ كەرەكتىگىن حابارلاعان.
الايدا, دايىن تۇرعان سۋ جاڭا مەكتەپ عيماراتى بولماعاندىقتان قالالىق ءبىلىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ايگۇل تەكەباەۆا №80 مەكتەپتىڭ 700-گە تارتا وقۋشىسىن №132 مەكتەپكە ۋاقىتشا اۋىستىراتىن بولىپ شەشتى. بالالارعا ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن, مەكتەپكە اۆتوبۋسپەن تاسىمالداپ, ۇستازدار دا سول ءبىلىم ۇياسىنا بارىپ ءدارىس وقيتىن بولعان ەدى. ءتىپتى بالالاردىڭ جاس ەرەكشەلىگىن ەسكەرە كەلە №132 مەكتەپكە تەك جوعارى سىنىپتىڭ وقۋشىلارى عانا باراتىن بولىپ شەشىلدى.
الايدا, بۇل ماسەلەنىڭ تۇپكىلىكتى شەشىمى ەمەس. شاھاردا بالا تۋ كورسەتكىشى ارتىپ, ءوسىم كولەمى كوبەيگەنى بەلگىلى. دەمەك, كەلەر جاڭا وقۋ جىلىندا ءبىرىنشى سىنىپقا باراتىن وقۋشىلاردىڭ قاتارىن ەسەپكە الار بولساق, قالا ءۇشىن كەزەك كۇتتىرمەيتىن شارۋا – جاڭا مەكتەپ عيماراتىن سالۋ بولىپ تۇر.
وكىنىشتىسى, مونشا مەن مەكتەپ اراسىن جول قىلىپ, سابىلعان وقۋشى مەن ساندالعان مۇعالىمنىڭ قانشاما ۋاقىتى مەن كۇش-جىگەرى وسى ەكى ورتادا جوعالىپ جاتىر. ەرتەڭ كەڭ, جارىق سىنىپقا قولى جەتپەگەن وسى قاراكوزدەردىڭ وقۋ ۇلگەرىمى تۋرالى كىم ەسەپ بەرەدى؟ ويلانارلىق جاعداي...
1200 ورىنعا لايىقتالعان №80 مەكتەپتە قازىر 4500 وقۋشى 3 كەزەكتە ءبىلىم الىپ جاتىر. شىمكەنت قالالىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ءابدىماناپ تولەباەۆتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان نىساننىڭ سانيتارلىق نورمالارعا سايكەستىگى تۋرالى رۇقسات قاعازى جوق. سونداي-اق 1200 ورىنعا لايىقتالعان ءبىلىم ۇياسىندا 4500 بالانى وقىتۋ زاڭبۇزۋشىلىققا جاتاتىنىن ايتادى. ءورت قاۋىپسىزدىگى, تاعى باسقا ءتىلسىز جاۋدان كەلەر اپاتتى ەسكەرسەك, بۇل ءۋاجدىڭ دۇرىس ەكەنىنە كوز جەتەدى. كەيبىر اتا-انالار بالالارىن ءۇي ىرگەسىندەگى جىلى ۇياسىنان ايىرۋعا قارسى. «الدا-جالدا جازاتايىم جاعداي بولسا جاۋاپكەرشىلىكتى كىم ارقالايدى؟» دەپ كۇيىنىپ وتىر ولار.
ايعاي-شۋدىڭ استىندا قالىپ, اتا-انانىڭ اشۋىن تۋدىرعان مونشا قوجايىنى بۇرىنعى كىر-قوڭ جۋاتىن عيماراتتى 2 ملن 800 مىڭ تەڭگەگە جالعا بەرگەن ەكەن. اتالعان قارجىنى سالالىق باسقارما ەسەبىنەن الار كەزدە, جاڭا وقۋ جىلىندا زاڭدىق تالاپتارعا ساي ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسى رەتىندە پايدالانۋعا بەرۋگە ۋادە بەرگەن كورىنەدى.
قالادا قانشا ءبىلىم ۇياسىنىڭ عيماراتى جالعا الىنىپ جاتقانى تۋرالى قولىمىزعا ناقتى مالىمەت تۇسپەدى. دەگەنمەن جالعا الۋعا بولىنگەن قارجىنى ۇنەمدەي بىلسە, شاعىن ءبىلىم ۇيالارىن سالۋعا بولماس پا ەدى دەگەن ويعا قالدىق.
اتا-انالار داۋىنان سوڭ Nur Otan پارتياسىنىڭ مۇشەلەرى مەن عيماراتتى جالعا بەرۋشى جانە جاۋاپتى باسقارما ماماندارى باس قوسقان بولاتىن.
ء«بىزدىڭ نەگىزگى ماسەلەمىز – كەلەشەك ۇرپاقتىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن جاقسى ءومىر ءسۇرىپ, ساپالى ءبىلىم الۋى. سوندىقتان جوعارعى سىنىپتىڭ وقۋشىلارىن ۋاقىتشا كوشىرىپ, 1 ايدىڭ كولەمىندە تازالىق, جارىقتاندىرۋ جۇمىستارىن تالاپقا ساي ەتىپ ورىندايىق. عيماراتتى جالعا بەرۋشى كاسىپكەر وسىعان كەلىسىپ, ءبىزدىڭ الدىمىزدا ۋادە بەرسە», دەپ ۇسىنىس تاستاعان ەدى پارتيانىڭ قالالىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باحادىر نارىمبەتوۆ.
ال مەنشىك يەسى دوستيار سارباسوۆ عيماراتتا قىسقا ۋاقىت ىشىندە اتالعان جۇمىستاردىڭ بارلىعىن جۇرگىزىپ, تالاپقا ساي ەتۋگە ءسوز بەرگەنىمەن, ۋادەسى ۋاقىتىنان كەشىكتى. ەندى بۇل عيمارات وقۋ جىلىنىڭ ەكىنشى توقسانىندا دايىن بولماق.
مەنشىك يەسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, «مىڭ بالا» (اتالعان عيماراتقا وسىلاي ات بەرىلگەن) ءدال قازىر وقۋشىلاردى قابىلداۋعا 90 پايىزعا دايىن. جەتەكشى پارتيا وكىلدەرىنىڭ ايتۋلارىنشا, تازا اۋىز سۋ, اجەتحانا سانيتارلىق نورمالارعا ساي بولعانىمەن, ءبىر جارىم مىڭداي بالا وقيتىن نىساندا ىستىق تاماق پەن بەينەباقىلاۋ كامەراسىن ورناتۋ ءىسى شەشىلمەگەن ەكەن. سونىمەن قاتار «جىلدامدىق باسەڭدەتكىش» (لەجاچي پوليتسەيسكي) قويۋ جانە كوشەنى جارىقتاندىرۋ جۇمىستارى الداعى ەكى اپتانىڭ ىشىندە اتقارىلماق.
قاراتاۋ اۋدانىنىڭ باس سانەپيدەميولوگى ەرالحاسىن تۇكتىبايدىڭ ايتۋىنشا, عيمارات تۋرالى ءالى ءوتىنىش تۇسپەگەن. دەسە دە ءتيىستى تالاپتار تولىق رەتتەلسە, ءوتىنىشتى قاناعاتتاندىرۋعا بولادى دەپ وتىر. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بۇرىنعى مونشا رەسمي تۇردە ءالى مەكتەپكە اينالا قويعان جوق.
بيىل شاھار باسشىسى ەرلان ايتاحانوۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن تامىز كەڭەسىندە سالانىڭ جاۋاپتى وكىلدەرى «جاڭا وقۋ جىلىنا تولىق دايىنبىز» دەگەن ەدى. ال مەكتەپ جەتىسپەۋشىلىگى سالدارىنان تۋىنداعان ايعاي-شۋدان كەيىن دايىندىق جۇمىستارىن قايتادان پىسىقتاۋ قاجەتتىلىگى كورىنىپ قالدى.
بۇگىندە شىمكەنت قالاسىندا وزەكتى تاقىرىپ – ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپ ماسەلەسى. مەكتەپ جەتىسپەۋشىلىگى سالدارىنان مونشانى پانالاعان وقۋشىلاردىڭ جاعدايى وسىعان دالەل. قىركۇيەك ايىندا قالا اكىمى ءۇش اۋىسىمدا ءبىلىم بەرەتىن 15 مەكتەپتىڭ (قىركۇيەكتە 4 جاڭا مەكتەپ پەن 1 مەكتەپتىڭ قوسىمشا قۇرىلىسى اياقتالدى) بار ەكەنىن ايتىپ, بۇل مەكتەپتەردىڭ ماسەلەسىن بيۋدجەتكە قاراپ وتىرماي جەكە ينۆەستورلاردى تارتۋ ارقىلى شەشۋ جانە وسى باعىتتاعى جۇمىستى جانداندىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتقان بولاتىن. ءارى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جولداۋدا ايتقان ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ بويىنشا بەرگەن تاپسىرماسىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا كەڭىنەن ءسوز قوزعاعان ەدى. سودان بەرى قالادا «مەن ۇلت ەرتەڭى, ۇرپاق بولاشاعى ءۇشىن مەكتەپ سالامىن», دەگەن كاسىپكەر نەمەسە ينۆەستوردى كورمەدىك. ازىرگە بۇل كەزەكتى جيىندا ايتىلعان ۇسىنىس قانا بولىپ تۇر.
ال قالعان 14 ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتىڭ سانيتارلىق تازالىق, ءورت قاۋىپسىزدىگى, قىسقا دايىندىق جۇمىستارىن قىسقا ۋاقىت ىشىندە رەتتەمەسە تاعى دا ءبىر داۋدىڭ شىقپاسىنا كىم كەپىل؟ ازىرگە تۇرعىندار ۇرپاعىم قاتاردان قالماسىن دەپ مونشادا دا وقۋعا دا كونىپ وتىر. ويتكەنى شىمكەنت قالاسىنىڭ ءنۇرسات شاعىن اۋدانىنداعى بۇرىن مونشا بولعان عيماراتتاعى مەكتەپ وقۋ جىلىنىڭ ەكىنشى توقسانىندا قولدانىسقا بەرىلەتىن بولدى. بۇل شەشىم №80 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ اتالعان عيماراتىندا Nur Otan پارتياسى شىمكەنت قالاسى فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باحادىر ءمادالى ۇلىنىڭ باسقارۋىمەن جانە قالالىق ءبىلىم ءبولىمى, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەت, ادىلەت دەپارتامەنتى, مەكتەپ باسشىلىعى, عيمارات يەسى مەن قالالىق قامقورشىلىق كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن جيىندا قابىلداندى.
P.S. ايتپاقشى, 2019 جىلى شىمكەنت قالاسىنىڭ ءبىلىم سالاسىنا 77 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىنىپ, بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا 26 پايىزعا ارتىپتى. دەمەك, جاس ۇرپاققا سالار ينۆەستيتسيا كوبەيگەن, ءزاۋلىم-ءزاۋلىم مەكتەپ سالار قارجى بار دەگەن ءسوز. ەندى كەمشىلىكتى جويۋ ءۇشىن ەلباسىنىڭ «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» باعدارلاماسى, پرەزيدەنتتىڭ جولداۋدا ايتقان ۇرپاقتىڭ ساپالى ءبىلىم الۋى بويىنشا جۇمىستار قولعا الىناتىن كۇن دە الىس بولماس…
شىمكەنت
