ازيا كەمەلبەك – 4 بالانىڭ اناسى. «سەرپىن» باعدارلاماسى بويىنشا تۇركىستان وبلىسىنان وتباسىمەن قوستاناي وبلىسىنىڭ كەڭارال اۋىلىنا كوشكەن. ەلباسىنىڭ «نۇر وتان» پارتياسى سەزىندەگى سوزىنەن سوڭ, كوپ بالالى انالارعا بەرىلەتىن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الاتىنىنا سەنىمدى ەدى. الايدا سەنىمى الداپ تۇر. «مەن ساۋىردەن باستاپ اتالعان جاردەماقىعا قۇجات قابىلدايتىنىن ەستىپ, جۇمىستىڭ اراسىندا سۇرانىپ, اۋىلدان اۋدانعا (قوستاناي وبلىسىنا قاراستى فەدوروۆ اۋدانى) باردىم. «سەرپىندىكتەر» بىرنەشە ديپلومى مەن سەرتيفيكاتتارى بار كۇيەۋىمە جۇمىس تاۋىپ بەرەمىز دەگەن ۋادەسىن ورىنداي الماي وتىر. ءبىر ايلىققا قاراپ وتىرمىز. سوندىقتان ماعان جاردەماقى بەرىلەتىنىنە سەنىمدى بولدىم. بىراق اۋدان اكىمدىگىندەگىلەر ءۇش ءجۇز بىردەڭە تەڭگە اسىپ تۇرعانىن ايتتى. ءبىز 4 بالام, ەكى ەرەسەك ءبىر عانا مەكتەپ مۇعالىمىنىڭ جالاقىسىنا تەلمىرىپ وتىرساق تا كۇن كورىسىمىز تومەن دەڭگەيدەگى وتباسىنا جاتپايدى ەكەنبىز», دەپ اشىنادى انا. ونىڭ ايتۋىنشا, مامىر ايىنىڭ 20-سى كۇنى كەنجەسى 1 جاسقا تولعان ەكەن. 1 جاسقا دەيىنگى تولەنەتىن مەملەكەتتىك جاردەماقى كىرىس بولىپ ەسەپتەلگەن كورىنەدى. اكىمدىك قىزمەتكەرلەرى كوپ بالالى اناعا بالاسى ءبىر جاسقا تولىپ, كىرىس كىرۋ توقتاتىلعاننان كەيىن كەلۋگە كەڭەس بەرۋمەن شىعارىپ سالىپتى.
سابىلتقان سۋبسيديا سوماسى
وسى ماسەلەمەن 111 سەنىم تەلەفونىنداعى ارنايى ماماندار دا جاۋاپ بەرە الاتىن بولعاندىقتان, سوندا حابارلاسىپ ءمان-جايىن سۇرادىق. ونداعى ادەل ەسىمدى قىزمەتكەر اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى تاعايىنداۋ شارتتارى بويىنشا بالاعا 1 جاسقا دەيىن بەرىلەتىن جاردەماقى كىرىس بولىپ ەسەپتەلەتىنىن ايتتى. «الايدا ءار بالا 18 جاسقا تولعانشا بەرىلەتىن بۇل كومەك كورسەتىلۋى ءۇشىن وتباسىنا تولەنەتىن اي سايىنعى سۋبسيديا كىرىس كوزى رەتىندە سانالماۋى كەرەك. بىراق ونى تەك جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداعى ارنايى كوميسسيا عانا شەشەدى», دەدى. جەدەل جەلىدەگى ماماننىڭ كەڭەسىنە سۇيەنسەك, كەيىپكەرىمىزگە ەندى قازاننىڭ 1-نە جاقىن عانا بارۋ كەرەك. ويتكەنى سول ۋاقىتتا كەنجەسى ءۇشىن بەرىلگەن جاردەماقى مەن كۇيەۋىنىڭ ستيپەنديا الماعانىنا 3 اي تولادى ەكەن. ال اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى وتباسىنىڭ سوڭعى ءۇش ايلىق كىرىسى بويىنشا ەسەپتەپ تاعايىندايدى. بىراق انا سول قازان ايىندا بارسا, ۇيگە بەرىلەتىن سۋبسيديانىڭ الدىنان تاعى شىقپاسىنا كىم كەپىل؟
كەيىپكەرىمىزدىڭ كۇيەۋىنە حابارلاستىق, ول: «ايەلىم بالامەن ۇيدە وتىرعاندا مەن جۇمىس ىستەپ ءجۇردىم. وقۋ كەزىندە بالالاردى اۋىلدان اجەسى كەلىپ قاراپ بەردى. ەندى مىناۋ 21 مىڭعا قول جەتكىزە الماي ءجۇرمىز عوي. ەڭ بولماسا, سول جارىم جۇمىسسىز كەزدە جەتىسپەۋشىلىكتەن العان نەسيەنى كەشە پرەزيدەنتتىڭ جارلىعى ارقاسىندا جاۋىپ الساق دەگەن ءۇمىتىمىز بار ەدى. بىراق كەشە ايەلىممەن ءوزىم جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا بارعاندا كوز جەتكىزدىم: قولىمىزعا تيمەيتىن سۋبسيديانى ساناپ وتىرعاندا نەسيەنى كەشىرەتىنىنە مۇلدە سەنبەي قالدىم», دەپ قىنجىلادى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىك باعدارلامانى ءجۇرگىزىپ جاتقاندار كوشەتىن كەزدە ەكەۋىنە دە جۇمىس تاۋىپ بەرەتىنىن ايتقان. بىراق ايەلى مەكتەپكە كىرگەنىمەن, ءوزىنە تەك مەكتەپتىڭ كومىر جاعاتىن جۇمىسى بۇيىرىپتى. «ەسەكتىڭ ارتىن جۋساڭ دا مال تاپ» دەگەن اتالى سوزگە توقتاعان وتاعاسى قىزمەت تاڭداماي ىستەپتى. بىراق كۇن جىلىنعاندا ول دا توقتاعان.
ماسەلەنىڭ ءمانىسىن بىلمەككە بەل بۋىپ, قوستاناي وبلىسىنداعى فەدوروۆ اۋدانىنىڭ حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا قوڭىراۋ سوقتىق. اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك ماسەلەسىنە جاۋاپتى مامان تاتيانا ۆولوتكەۆيچ ساۋىردە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس مەملەكەتتەن تولەنەتىن سۋبسيديا كىرىس بولىپ ەسەپتەلەتىنىن جەتكىزدى. «وتباسىنىڭ كىرىسىنە مۇعالىم بولىپ جۇمىس ىستەيتىن ايەلىنىڭ ايلىعى, جالداۋعا بەرىلەتىن سۋبسيديا سوماسى, سونان سوڭ از ۋاقىت قىزمەت ەتكەن كۇيەۋىنىڭ جالاقىسى قوسىلدى. بۇل – قۇجات تاپسىرۋعا كەلگەن ۋاقىتتان ءۇش اي الدىڭعى كىرىس بويىنشا ەسەپ. سونىڭ بارلىعىن قوسقاندا بۇل وتباسىنداعى ءبىر ادامعا ارنالعان كۇنكورىس مولشەرى 26 مىڭ 893 تەڭگەنى قۇرادى. ال ەڭ از كۇنكورىس مولشەرى – 20 مىڭ 789 تەڭگە. سوندا ولاردا وتباسىنداعى ءبىر ادامعا 6 مىڭ 109 تەڭگە ارتىق», دەيدى اتالعان مامان. ت.ۆولوتكەۆيچ كەيىپكەرىمىز 3 ايدان كەيىن قۇجات تاپسىرسا, ااك الۋدان مۇمكىندىگى بار ەكەنىن ايتادى. ءويتكەنى سول ۋاقىتتا سۋبسيديانىڭ تولەنۋ مەرزىمى بىتەدى, ال كۇيەۋىنىڭ قىسقا مەرزىمدى كۋرستان العان ستيپەندياسى كىرىس كوزى بولىپ ەسەپتەلمەيدى ەكەن. الايدا قازىر جۇمىس ىزدەپ جۇرگەن جولداسى قانداي دا ءبىر كىرىس كوزىن تاپسا جانە وتباسىنىڭ ورتاق قارجىسى 124 مىڭ 734 تەڭگەدەن (وتباسىندا بالالارىمەن قوسقاندا 6 ادام, ءبىر ادامعا – 20 مىڭ 789 تەڭگە) ءبىر تيىن اسىپ كەتسە, ااك-ءنى الا المايدى. ەسكەرتە كەتەيىك, ءار وڭىردە كەدەيلىك شەگىنىڭ مولشەرى ءارتۇرلى.
ال كوپ بالالى انا جوعارىداعى كەڭەسكە كۇدىكپەن قارايدى: «بۇل ءبىر بىتپەيتىن ءۇش اي بولدى عوي. ساۋىردە بارعاندا ءۇش ايدان سوڭ كەلۋگە كەڭەس بەردى. شىلدەدە قۇجات تاپسىرايىق دەسەك, كەلەسى ءۇش ايدا كەلۋ كەرەكتىگىن ايتادى. ول كەزدە دە ءبىر كەدەرگى كەسە كولدەنەڭ تۇرسا, تاڭعالمايمىز», دەيدى ۇمىتىنەن كۇدىگى باسىم كەيىپكەر.
