قازاقستان • 16 مامىر، 2019

قازاقستان ونىمىنە سۇرانىس جوعارى

719 رەت كورسەتىلدى

الماتىدا وتكەن قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ايماقارالىق II فورۋمىنىڭ «وندىرىستىك كووپەراتسيا» تاقىرىبىنداعى پلەنارلىق سەسسياعا ەكى ەلدىڭ وكىلدەرى اسا دايىندىقپەن كەلگەنى بايقالدى.

قازاقستان پرەمەر-مينيس­ترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى  – قارجى ءمينيسترى ءالي­حان سمايىلوۆ قازاقستان قىتاي­مەن تاۋار اينالىمىن ءارتاراپ­تاندىرۋعا مۇددەلى ەكەنىن ايتتى. ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اي­­نالىمى تۇراقتى تۇردە ءوسىپ كەلەدى. «ءبىز قازاقستاننىڭ تا­ۋار ەكسپورتىن ۇلعايتۋعا دايىن­بىز. قازاقستاندىق ۇن، ماي جانە ءوز­گە دە ونىمدەر قىتايداعى ەڭ ءوتىمدى تاۋارعا اينالدى. قى­تاي حالقى قازاقستان تۋرالى كوبىرەك ءبىلىپ كەلەدى»، دەدى ءا.سمايىلوۆ. قازاقستاننىڭ شى­عىس كورشىسىمەن كولىك-لو­گيستيكالىق سالاداعى بايلانىسى نىعايىپ كەلەدى. ماسەلەن، «دوستىق – الاشاڭقاي» جانە «ال­تىنكول – قورعاس» تەمىر جول وتكەلدەرى قىتاي – ەۋروپا با­عىتىنداعى تاسىمالدىڭ 56 پايىزىن قامتىپ وتىر. «قورعاس – شىعىس قاقپاسى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعى سياقتى ءىرى جوبالار ءساتتى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بۇگىنگى تاڭدا قوس تاراپ وكىلدەرى «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى مەن قىتايدىڭ قارجى ينستيتۋتتارى اراسىنداعى سترا­تەگيا­لىق بايلانىستى ارتتى­رۋعا دايىن. بۇعان قوسا ەكى ەل ارا­­سىنداعى الىس-بەرىس كەزىندەگى كەدەندىك كەدەرگىلەردى وڭ­تاي­لاندىرۋ جايى دا نازاردا. 

ءا.سمايىلوۆ كەدەن باس­قار­­ما­سىمەن ەكسپورتتىق دەك­لاراتسيا­لار بويىنشا ونلاين رە­جىمدە مالىمەت الماسۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلگەنىن تىلگە تيەك ەتتى. بۇل اقپاراتتى قازاق­ستان­دىق كاسىپكەرلەردىڭ يمپورت­تىق دەكلاراتسيالارىمەن سالىس­تىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. «قا­زاق­ستانعا ينۆەستيتسيا سالعان مەم­لەكەتتەردىڭ ىشىندە قىتاي ءتور­تىنشى ورىندا. قىتاي ىسكەر­لەرى نەگىزىنەن كولىك جانە لوگيس­تيكا، تاۋ-كەن ونەركاسىبىنە قار­جى باعىتتايدى. ەكى ەلدىڭ ساۋدا-ەكو­نوميكالىق بايلانىسى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. ماسەلەن، سوڭ­عى ءۇش جىلدا ءوزارا تاۋار اي­نا­لىمى 50 پايىزعا ءوستى»، دەدى ول. 

 قىتايلىق دەلەگاتسيانى باس­تاپ كەلگەن قحر مەملەكەتتىك كەڭەسى ۆيتسە-پرەمەرى حان چجەن ەكى ەلدىڭ باسىمدىق بەرەر باعىتتارى ايقىندالىپ كەلە جاتقانىن جەتكىزدى. ءمار­تە­بەلى قوناقتىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاننىڭ اۋىل شارۋا­شى­لىعى تاۋارلارىنىڭ العاشقى لەگى قىتايعا جەتە باستادى. مۇناي سالاسىندا جاڭا جوبالار پايدا بولدى. ەڭ باستى جاڭالىق – ەكى ەلدىڭ قالاسى ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىس ورناتتى. 

حان چجەن سونداي-اق وتكەن ايدا قحر استاناسى بەيجىڭدە وتكەن ەكونوميكالىق فورۋمدى ەسكە ءتۇسىردى. بۇل جيىنعا الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن 

5 مىڭ دەلەگات كەلىپتى. «بىزگە ال­داعى ۋاقىتتا بىرىگىپ جۇمىس ىستەيتىن كەلىسىمشارتتاردىڭ جوباسىن ناقتىلاۋ كەرەك. قا­زاقتىڭ ءتاتتى نانىنىڭ، قازاق دالاسىندا شۇيگىن شوپكە ەر­كىن جايىلعان ءىرى قارا مەن ۇساق مالدىڭ ءتاتتى ەتىنىڭ ءدامى قى­تايلىق نارىقتى بىردەن وزىنە قاراتىپتى. وسى باعىتتا ءبى­رىك­كەن جوبالاردىڭ كوبەيە بە­رۋىنە مۇددەلىمىز. جاقسى جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا دا­يىن ەكەنىمىزدى تاعى دا ايتقىم كەلەدى» دەدى ول. 

قىتاي ۆيتسە-پرەمەرىنىڭ ەكىنشى ۇسىنىسى قازاق-قىتاي اراسىن جالعاپ جاتقان تەمىر جول، اۆتوجول مۇمكىندىكتەرىنىڭ ەكىنشى كەزەڭىنە نازار اۋدارۋ. «بۇل ەكى ەل اراسىنداعى ساۋدا ءدا­لىزىنىڭ مۇمكىندىگىن ارتتىرادى. سونداي-اق قازاق-قىتاي كاسىپكەرلەرىن تەك ىسكەرلىك بايلانىس ەمەس، تەرەڭ دوستىققا نە­گىزدەلگەن دوستىقتىڭ دا جالعاپ تۇرعانىن قالايمىن»، دەپ ءسوزىن تۇيىنەدى. 

قحر كوممۋنيستىك پارتيا­سىنىڭ ورتالىق كوميتەتى مەن مەملەكەتتىك كەڭەسى №1 قۇجاتتى حالىق نازارىنا ۇسىنعان بولاتىن. قۇجاتتا «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» ستراتەگياسىنىڭ اياسىندا قىتاي باسقا مەملەكەتتەرمەن اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ارىپتەستىگىن ارتتىرا تۇسەدى دەلىنگەن. ياعني، بەيجىڭ شەتەلدىك ونىمدەردىڭ يمپورتىن ۇلعايتپاقشى. بۇل – قازاقستان ءۇشىن ءوز اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ەكسپورتتايتىن جاقسى مۇمكىندىك. 

الماتى
سوڭعى جاڭالىقتار

قاي سالادا جالاقى ءوستى؟

ەكونوميكا • كەشە

رەسەي ازاماتتارى العىس ايتتى

ايماقتار • 26 اقپان، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار