قوعام • 15 مامىر, 2019

قازاق ءتىلىن اكادەميالىق دەڭگەيدە وقىتۋ قاجەت

1730 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق ءتىلى وقىتۋشىلارىنىڭ حالىقارالىق بىرلەستىگى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە حالىقارالىق سەمينار-ترەنينگ وتكىزۋدە. 13-17 مامىر ارالىعىنداعى شاراعا ەلىمىزدەگى جانە شەتەلدەگى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ءتىل ماماندارى قاتىسۋدا. اتالعان جيىن قازاق ءتىلىن وقىتۋ ادىستەمەسىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا قازاقستاندىق جانە حالىقارالىق مامانداردىڭ ءوزارا تاجىريبە الماسۋىن قامتاماسىز ەتۋ, ينتەگراتسيالىق جولمەن جاڭا وقىتۋ تەحنولوگيالارىن مەڭگەرۋدى كوزدەيدى.

قازاق ءتىلىن اكادەميالىق دەڭگەيدە وقىتۋ قاجەت

سەميناردىڭ اشىلۋىندا ءسوز العان نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت الەۋمەتتىك گۋما­نيتارلىق عىلىمدار مەكتەبىنىڭ دەكانى دەنيەل پيۋ بىرنەشە جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان بىرلەستىكتىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى وقىتۋشىلارىن عانا ەمەس, مەكتەپ مۇعالىمدەرىن دە تارتۋدى قولعا العانىن جەتكىزدى. ال اتالعان وقۋ ورنىنداعى قازاق ءتىلى جانە تۇركىتانۋ دەپارتامەنتىنىڭ مەڭ­گەرۋشىسى مۇددەلى مامانداردى قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋگە اتسالىسۋدى ماقسات ەتكەن بىرلەستىكپەن بەلسەندى قارىم-قاتىناس ور­ناتۋعا شاقىردى.

سپيكەرلەر اراسىندا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى «ءتىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ور­تالى­عىنىڭ مامانى, ۇكىمەتتە ما­قۇل­­دانعان لاتىن ءالىپبيى نۇسقاسى اۆتور­لارى­نىڭ ءبىرى انار فازىلجان بايانداما جاساپ, لاتىن ءالىپ­بيىنىڭ ەملە ەرەكشەلىكتەرىن ءتۇ­سىن­دىردى. ول بايانداماسىنىڭ باسىندا ءالىپ­بي مەن ونىڭ ەملەسىن جاساپ شىققان توپتىڭ ءۇل­كەن جاۋاپكەرشىلىكپەن قوسا قا­جىرلى ەڭ­بەك ەتىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. «ءبىر جا­عى­مىزدا كيريلل گرافيكاسىنان الىس­تاعىسى كەل­مەيتىن ورىستىلدىلەر, ەكىنشى جا­عىمىزدا ءتىل تازالىعىنىڭ ساقتالۋىن قالايتىندار, ءۇشىن­شى جاقتا بولاشاقتىڭ كوز­قاراسىمەن قا­رايتىن جاس بۋىن بار. وسى ءۇش توپتىڭ كوڭى­لىنەن شىعاتىن ءالىپبي جوباسىن جانە جازۋعا وڭاي بولاتىن ەملەسىن جازىپ شىعۋ وڭاي ەمەس. دەسە دە كوپتەگەن ەل لاتىن گرا­فيكاسىنا ءوتتى, بىرقاتارى ءوتۋدى جوسپارلاپ جاتىر. باستىسى لا­تىن ءالىپبيى الەمدىك ءتىل سانالاتىن اعىل­شىن گرافيكاسىنا ۇقسايتىنىمەن دە ءورىسى كەڭ. سوندىقتان اتا-انالار اياسى تارىلىپ بارا جاتقان كيريلل گرافيكاسىمەن ەمەس, لاتىن گرافيكاسىمەن وقىتاتىن مەكتەپتەرگە بەرگەنى ءجون», دەي­دى ول. 

باعدارلاما بارىسىندا شەبەرلىك سابا­عىن وتكىزگەن كيمەپ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرو­فەسسورى زاۋرەش ەرنازاروۆا ورىس سى­نىبىن ءبىتىرىپ ۋنيۆەرسيتەتكە كەلگەن ستۋدەنتتەردىڭ سوڭعى ون شاقتى جىلداعى دەڭگەيى ءتۇسىپ كەتكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. «2008-2009 جىلدارى بالالار ادەتتە قازاق ءتىلىن intermediate دەڭگەيىندە ءبىلىپ كەلەتىن. ال قازىر pre-intermediate, ءتىپتى elementary دەڭگەيىندە ءبىلۋى كوپ كەزدەسەدى. 11 جىل بويى قازاق ءتىلىن وقىسا دا, نەگە 4 دەڭگەيدى مەڭگەرىپ كەلمەيدى؟ وسىنى زەرتتەپ جاتقان عالىمدار از. مەنىڭ پايىمداۋىمشا, ونىڭ سەبەبى – قوعامدىق قاجەتتىلىكتىڭ ازايعانى. سونىمەن قاتار اتا-انالاردىڭ اراسىندا 90-شى جىلداردان بەرىگە دەيىن جاپپاي قازاقتانۋ قارقىندى بولدى. ال بەرتىن كەلە قاجەتتىلىك جوعالىپ بارادى», دەيدى. ز.ەرنازاروۆا. ونىڭ ايتۋىنشا, ورىس نەمەسە باسقا ءتىلدى سىنىپ بالالارىنىڭ قازاقشاعا شورقاق بولۋىنا ءتىلدى ۇيرەتۋدىڭ زامان تالابىنا ساي ادىستەمەسىنىڭ بولماۋى اسەر ەتىپ وتىر. «مىسالى, ەسسە جازۋ دەگەن تاپسىرما بار. بىراق مۇعالىمنىڭ وزىنە سول ەسسەنى قالاي جازدىرۋ كەرەكتىگىن كورسەتەتىن ادىستەمە جوق», دەدى پروفەسسور. وعان قوسا وقۋلىقتار ءوز الدىنا, ونى تولىقتىراتىن, بالالاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىراتىن قوسىمشا وقىتۋ قۇرالدارىنىڭ جوقتىعى دا قول بايلايتىن كورىنەدى.

بەس كۇنگە سوزىلاتىن سەمينار-ترەنينگ­تە قازاق ءتىلىن اكادەميالىق تىلگە اينالدىرۋ, عىلىمدى قازاقشا سويلەتۋ, مۋزىكا ارقىلى ۇيرەتۋ, وقىتۋ قۇرالدارىن جە­تىل­دىرۋ بويىنشا ۋنيۆەرسيتەتارالىق ءتاجى­ريبە الماسۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق كا­نادادان كەلگەن, اكادەميالىق اعىلشىن ءتىلى بويىنشا ءدارىس بەرەتىن نازارباەۆ ۋني­ۆەرسيتەتتىڭ وقىتۋشىسى  Deanne Cobb-Zygadlo, تۇركيادان كەلگەن ءتىل مامانى Tugba Yildirim, اقش-تان كەلگەن لينگۆيست Erik Aasland ءوز تاجىريبەلەرىمەن بولىسپەك. ايتا كە­تەيىك, قازاقستاندا 7-8 جىل تۇرعان اتالعان لينگۆيست عالىم ەلىمىزدەگى بەس ءوڭىردى ارالاپ, جاستار اراسىندا ماقال-ماتەلدەردىڭ قولدانىلۋ اياسى تۋرالى عى­لىمي جوباسىن تانىستىرادى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

نەسيە الۋ نەگە قيىندادى؟

قوعام • بۇگىن, 17:38