دوڭگەلەك ۇستەل عالامدىق يادرولىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن تالقىلاۋ, سونىمەن قاتار, كورەي تۇبەگىندە تۋىنداعان داعدارىستى شەشۋ جولدارىن ىزدەۋ, يادرولىق قارۋسىزداندىرۋداعى قازاقستاننىڭ تاجىريبەسىن زەرتتەۋدى كوزدەيدى.
قازىر سولتۇستىك كورەيانىڭ يادرولىق باعدارلاماسى دۇنيەجۇزىندەگى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن ساراپشىلاردىڭ, سونداي-اق, ساياساتكەرلەردىڭ ەرەكشە نازارىنا ىلىككەن وزەكتى تاقىرىبىنا اينالدى. ويتكەنى ونىڭ ارتىندا ادامزاتتىڭ قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى تۇر.
جيىندا ءسوز العان تۇڭعىش پرەزيدەنت قورى اتقارۋشى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى يگور روگوۆ ادامزات يادرولىق قارۋ قولدانۋدىڭ زاردابىن ۇمىتا قويماعانىنا قاراماستان, قازىرگى تاڭدا عالامدىق يادرولىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسى جاڭا قاۋىپ-قاتەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلگەنىن ايتتى.
كورەي قورىنىڭ پرەزيدەنتى لي سيحيون ءوز دەلەگاتسياسىنىڭ بارلىق مۇشەسى قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋسىزدانۋ شەشىمىن قابىلداعانىن جانە ونى قولدانىسقا ەنگىزۋ ءۇشىن قانشالىقتى كۇش جۇمساعانىن, عالامعا جويعىش قارۋلاردى تاراتپاۋ رەجيمىن ساقتاۋعا زور ۇلەس قوسۋىن ەرەكشە ىقىلاسپەن باقىلاعانىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, كورەيلىك دەلەگاتسيا مۇشەلەرى بۇل ماسەلەدە قازاقستاننىڭ تاجىريبەسى سولتۇستىك كورەياداعى دەنۋكلەاريزاتسيا ۇدەرىسىن جانداندىراتىنىنا جانە وسى وقيعاداعى ءار ناقتى قادامداردىڭ ءساتتى شەشىلۋىنە ۇلگى بولادى دەپ ۇمىتتەنەدى.
«مەن الەمدە ەكونوميكالىق دامۋ ءۇشىن يادرولىق قارۋدان باس تارتقان جانە شىنىمەن دە سول ماقساتقا قول جەتكىزگەن جالعىز ەلدى بىلەمىن. ول – قازاقستان. بۇگىنگى شارا سولتۇستىك كورەيالىق دەنۋكلەاريزتسيا ماسەلەسىنىڭ تەز ارادا شەشىلۋىنە جانە ازيا مەن بارشا الەمدە قاۋىپسىزدىك پەن بەيبىتشىلىكتىڭ تەرەڭ تامىر جايۋىنا ءوز اسەرىن تيگىزەرىنە سەنەمىز», - دەدى لي.س.
تۇڭعىش پرەزيدەنت قورى حالىقارالىق باعدارلامالار ۇيلەستىرۋشىسى, ديپلومات قايرات ابۋسەيىتوۆ قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋدان ءبىرىنشى بولىپ باس تارتقانىن باسا اتاپ ءوتتى. ونىڭ مالىمدەۋىنشە, ەلىمىز سەمەيدەگى ءىرى يادرولىق پوليگوندى جاۋىپ, سوڭىندا بارلىق يادرولىق سىناقتارعا قارسى مەملەكەتتىك ۇستانىمىن الەم الدىندا اشىق جاريالادى. سونداي-اق قازاقستان «P5+1» ۇلگىسىندەگى كەلىسسوزدەر الاڭىن ۇسىنۋ ارقىلى يران يادرولىق باعدارلاماسىن رەتتەۋگە اتسالىستى. 2017 جىلى ەلباسى اشىلۋ راسىمىنە ارنايى قاتىسقان اتوم ەنەرگەتيكاسى جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىگىنىڭ (ماگاتە) تومەن بايىتىلعان ۋران بانكىن ەلىمىزدەگى يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋداعى ماڭىزدى شارالاردىڭ بىرىنە جاتقىزۋعا بولادى. قازاقستاننىڭ ورتالىق ازياداعى يادرولىق قارۋدان ازات ايماق قۇرۋ تاجىريبەسى دۇنيەجۇزىندە بىرەگەي يدەيا رەتىندە باعالانادى.
شاراعا قاتىسۋشىلار ەكى ەل ساراپشىلارى اراسىندا وسى تەكتەس كەزدەسۋلەردى ءجيى ۇيىمداستىرۋ قاجەتتىگىن ايتتى. مۇنداي شارالارعا كحدر يادرولىق باعدارلاماسى جونىندەگى كەلىسسوزدەرگە قاتىساتىن ماڭىزدى ەلدەردىڭ, اتاپ ايتساق, قىتاي, اقش, رەسەي مەن جاپونيانىڭ ساراپشىلارى دا قاتىسا الادى.
ال الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىسى جانىبەك ارىنوۆتىڭ ايتۋىنشا, كورەيلەردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ وتىرعان ماسەلە – اتالعان كۇرمەۋى قيىن تاقىرىپتى قازاقستان تاجىريبەسى تاراپىنان تالقىلاۋ جانە مۇمكىندىگىنشە سولتۇستىك كورەيانىڭ يادرولىق باعدارلاماسىن شەشۋ ماسەلەسىندە قازاقستاننىڭ كەيبىر تاجىريبەسىن قولدانۋدى قاراستىرۋ. «سولتۇستىك كورەيا كەيىنگى كەزدە وسى تاقىرىپتى تالقىلاۋعا نيەت تانىتىپ, بۇرىن بولماعان ديالوگقا شىعا باستادى. دونالد ترامپ پەن كيم چەن ىن تۇڭعىش, قوس كورەيانىڭ باسشىلارى 3 رەت كەزدەستى. مىنە, بۇگىن ءبىزدىڭ تاجىريبەنى تالقىلاپ وتىرمىز. وسىنىڭ ءبارى بولاشاقتا كۇردەلى ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋعا سەپتىگىن تيگىزۋى مۇمكىن», - دەيدى ساراپشى.
جيىن سوڭىندا جوعارىدا اتالعان قوس قور ساراپشىلاردىڭ كەلەسى كەزدەسۋىن سەۋلدە وتكىزۋگە ۋاعدالاستى.
